--- title: แบ่งพิมพ์ ปัจจัยบางประการที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของพืช ตอนที่ 3 ปัจจัยภายใน (13.52 นาที) ห้องที่ 1 subtitle: date: วันพฤหัสบดีที่ 7 พฤษภาคม 2569 เวลา 09.48 น. --- (ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล) ตอนปัจจัยบางประการ ที่มีผลต่อการเจริญเติบโตต่อพืช ต่อสัตว์ค่ะ ก็คือเอทิลีนและกรดแอบไซซิกค่ะ เป็นตอนที่เรายังไม่ได้เรียนกันอย่างอาทิตย์ที่แล้วนะคะ จุดขึ้น และนำมาใช้ในการเกษตรและเพิ่มผลผลิตของพืช นำเสนอข้อมูลในรูปแบบต่าง ๆ ค่ะ นี่คือยังไม่สุกนะคะ ที่ขายให้ครูค่ะ แนะนำว่าให้นำผลอโมคาโดใส่ในถุงกระดาษ หลังจากนั้น ก็ให้ใส่กล้วยที่ใกล้สุกลงไปอโวคาโดสุกกเร็วขึ้น นี่เรียกว่าการบ่มผลไม้นะคะ นักเรียนเคนบ่มผลไม้อะไรบ้างหรือเปล่าคะ ทำไมการบ่มผลไม้ จึงทำให้ผลไม้ของเราสุกเร็วขึ้น พร้อมกันเลยค่ะ แอททีลีนเป็นฮอร์โมนพืช ซึ่งมีสถานะเป็นแก๊ส มีบทบาทสำคัญในการสุกของผลไม้บางชนิด เช่น ควบคุมการงอกของเมล็ดการร่วงของใบ เอทิลีนกับการสุกของผลไม้ ผลไม้บางชนิดเมื่อเจริญเติบโตเต็มที่ ให้เกิดการอัตราหายใจระดับเซลล์ มีการเปลี่ยนสีของผลจากสีเขียวกลายเป็นสีแดง เช่น นักเรียนน่าจะเคยเห็น เช่นมะม่วงดิบนะคะ ก็จะเป็นสีเขียวค่ะ ถ้าเป็นมะม่วงสุกก็จะเปลี่ยนเป็นสีเหลือง หรือว่ามะเขือเทศนะคะ มะเขือเทศดิบจะเป็นสีเขียว ส่วนมะเขือเทศสุกจะเป็นสีแดงค่ะ นอกจากนี้ฃแล้วนะคะ ก็จะเกิดการเปลี่ยนแป้งให้เป็นน้ำตาลนะคะ ทำให้มีรสชาติหวานขึ้น ผลไม้สุกจึงมีรสหวานค่ะ รวมทั้งเกิดการสร้างกลิ่นที่เปลี่ยนแป้งได้ด้วยนะคะ เช่น ทุเรียนค่ะ ถ้าใครเคยซื้อทุเรียนมายังไม่สุก ทุเรียนนั้นก็จะยังไม่มีกลิ่นค่ะ แต่ถ้าทิ้งเอาไว้จนทุเรียนสุกก็จะมีกลิ่นออกมานะคะ ทำให้เรารู้ว่าทุเรียนนั้นสุก พร้อมให้เรารับประทานได้แล้วค่ะ เอทิลีนกับการนำไปใช้ กล้วยแต่ละผลที่อยู่ในหวีเดียวกันอาจจะสุกไม่พร้อมกันนะคะ เช่นเดียวกับมะม่วงในช่อเดียวกัน ก็มักจะสุกไม่พร้อมกันค่ะ แต่ถ้านักเรียนเคยไปซื้แมะม่วงที่ตลาดนะคะ เท่า ๆ กัน แต่เพราะว่าเกษตรกรสามารถทำให้มะม่วงสุกพร้อมกันได้ เพื่อให้พอจำหน่ายให้เพียงพอกับผู้บริโภค ที่มีผลต่อการสุกของผลไม้นะคะ จึงมีการใช้แก๊สเอธิถ่านแก๊ส แคลเซียมคาบาร์ จากรสามารถใช้ควบคุมการสุกของผลไม้เชิงพาณิชย์ได้ จากรูปที่เห็นนี้นะคะ เป็นกล้วยและมะม่วง ที่ไม่บ่มและบ่มด้วยสารสังเคราะห์ มีคุณสมบัติคล้ายเอทิลีนค่ะ จะเห็นว่ากล้วยแล้วก็มะม่วงที่ไม่มีการบ่มนะคะ จะยังเป็นสีเขียวอยู่ แต่ว่ากล้วยและมะม่วงที่มีการบ่มค่ะ จะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองค่ะ ช่วงชวนคิด ครูมีคำถามมาชวนให้นักเรียนคิด 1 คำถาม นั่นก็คือผลไม้ทุกชนิดสามารถนำมาบ่มให้สุกเร็วขึ่นได้หรือไม่ นักเรียนน่าจะเคยทานผลไม้มาหลายชนิดนะคะ ลองนึกดูสิคะ ว่ามีผลไม้ชนิดอะไรบ้าง ที่เราสามารถเก็บมาจากอีกแบบหนึ่ง คือ เมื่อเก็บมาแล้วจะต้องนำมาบ่มให้สุกถึงจะรับประทานได้ค่ะ ผลไม้บางชนิดสามารถบ่มให้สุกได้ ซึ่งเป็นผลไม้ในกลุ่มที่มีการหายใจระดับเซลล์ และการสร้างเอทิลีนเพิ่มขึ้นก่อนสุก จากกราฟนี้นะคะ จะเห็นว่าเมื่อมะเขือเทศยังดิบอยู่ค่ะ จะมีอัตรา แม้การสร้างเอทิลีนในระดับต่ำนะคะ เมื่อเริ่มสุกค่ะ ก็จะมีอัตราการหายใจระดับเซลล์ และการสร้างเอทิลีนเพิ่มมากขึ้น ผลไม้บางชนิดสมารถบ่มให้สุกได้ค่ะ เช่น มะม่วง ทุเรียน แอปเปิ มะเขือเทศ มะละกอ ขนุน มังคุด แอปเปิล และฝรั่งค่ะ แปลว่าผลไม้บางชนิดนะคะ ไม่มีการสร้างเอทิลีน ไท้ทีการตอบสนองต่อเอเทลีนด้วย ทำให้สุกได้ด้วยการบ่ม ต้องรอให้สุกทั้งต้นแล้วเราถึงจะเก็บมารับประทานนะคะ อย่างเช่น ส้มชมพู่ เงาะ ลิ้นจี่ และลำไยค่ะ กรดแอบไซซิก กรดแอบไซซิกเป็นฮอร์โมนพืชที่มีบทบาทในการยับยั้งการงอกของเมล็ด ทำให้เมล็ดเกิดการพักตัว นอกจากนี้ ยังมีบทบาทอื่น ๆ อีกด้วยค่ะ เช่น ตอบสนองต่อการขาดน้ำ ส่งผลให้รูปากใบปิดเพื่อลดการสูญเสียน้ำ นักเรียนเคยเพาะถั่วงอกไหมคะ จำได้ไหม ว่าตอนที่เราเพาะถั่วงอกจะต้องทำอย่างไรบ้าง ก็จะต้องนำเม็ดถั่วเขียวนี้นะคะ ไปแช่น้ำก่อน เมล็ดจึงจะสามารถงอกได้ การเพาะถั่วอื่น ๆ ก็เช่นเดียวกันค่ะ จะต้องนำไปแช่น้ำก่อนนะคะ แล้วหลังจากนั้น เมล็อดก็จะงอกค่ะ นักเรียนคิดว่าเพราะเหตุใด การแช่เมล็ดเหล่านี้ในน้ำจึงมีผลต่อการงอกของเมล็ด นักเรียนรู้จักถั่วทั้ง 3 ชนิดที่เห็นในรูปนี้ไหมคะ รูปแรกนี้นะคะ ก็คือถั่วเหลืองค่ะ นี่คือถั่วเขียว ส่วนรูปที่ขยายใหญ่นี้คือถั่วแดงค่ะ ถ้าสังเกตนะคะ จะเห็นว่าถั่วต่าง ๆ นี้ค่ะ จะมีเปลือกเมล็ดที่... สารที่เคลือบอยู่ภายนอกทำให้น้ำไม่สามารถซึมผ่านไปได้ค่ะ ขระที่เกิดการพัฒนาเมล็ดถั่วบนต้นแม่ เมื่อเมล็ดพัฒนาเต็มที่ จะเกิดการพักตัว โดยปริมาณน้ำภายในเซลล์ลดลงอย่างมาก ซึ่งการที่น้ำในเซลล์ลดลงนั้นทำให้ปฏิกิริยาภายในกระบวนกาต่าง ๆ ภายในเมล็ด อัตราการหายใจต่ำลง พบว่าภายในเมล็ดมีปริมาณกรดแอบไซซิกเพิ่มสูงขึ้น ซึ่งกรดแอบไซซิกนี้ ทำให้เมล็ดสามารถดำรงชีวิตได้ แม้อยู่ในภาวะที่มีน้ำ เมล็ดจะน้อยมาก จะเรียกว่า "การพักตัวของเมล็ด" การแช่เมล็ดช่วยให้เปลือกเมล็ดอ่อนนุ่มลง น้ำจะแพร่เข้าสู่ภายในเมล็ดผ่านรูเล็ก ๆ ก็คือตรงนี้ค่ะ เป็นรูที่น้ำเข้าค่ะ เมื่อเมล็ดได้รับน้ำ เมล็ดจะพองขึ้นและมีแรงดันให้เปลือกเมล็ดแตกออก ทำให้ได้รับน้ำมากขึ้นค่ะ น้ำจะทำให้เกิดกิจกรรมต่าง ๆ ภายในเมล็ด ซึ่งในขณะนั้น กรดแอบไซซิกจะลดลง เมล็ดมีการหายใจสูงขึ้นและกระตุ้นให้เกิดการสร้างฮอร์โมนชนิดอื่น ที่ช่วยให้เมล็ดงอก และพัฒนาเป็นเมล็ดอ่อนได้ ความรู้เพิ่มเติม กงกางเป็นต้นในป่าชายเลน นักเรียนน่าจะเคยไปเที่ยวป่าชายเลนกันมาบ้างนะคะ เคยสังเกตไหมคะ ว่าดินในป่าชายเลนเป็นแบบไหน สภาพดินในป่าชายเลนนะคะ เป็นดินเลนค่ะ และมีน้ำท่วม เมล็ดโกงกางได้มีการพักตัว และมีกรดแอบไซซิกต่ำ สามารถงอกรากบนต้นได้ เมื่อเมล็ดโกงกางหลุดออกจากต้น จะเจริญต่อไปได้เมื่ออยู่ในสภาพแวดล้อมที่เหมาะจึงเพิ่มโอกาสในการอยู่รอดในสภาพอากาศที่เป็นป่าชายเลนค่ะ กรดแอบไซซิกกับการนำไปใช้ สำหรับสารสังเคราาะห์ที่มีสมบัติคล้าย กรดแอบไซซิกนั้นนะคะ สามารถนำไปใช้ช่วยชะลอการเหี่ยวเฉาของพืชและไม้ดอกโดยส่งผลให้รูปากใบปิด เพื่อลดการสูญเสียน้ำ แต่ยังไม่เป็นที่นิยมกันนะคะ เพราะว่ายังมีราคาที่ค่อนข้างแพงอยู่ค่ะ จากรูปนี้นะคะ เป็นการใช้สารสังเคราะห์ที่มีสมบัติคล้ายกรดแอบไซซิกในการชะลอในไม้กาผาในกลุ่มเบญจมาศ ในขณะเลี้ยงส่งค่ะ จะเห็นว่าถ้าไม่มีการรดน้ำนะคะ ดอกไม้ก็จะเหี่ยวค่ะ ถ้ามีการรดน้ำ ดอกไม้ก็จะยังสดชื่นอยู่นะคะ แต่ถ้าไม่มีการรดน้ำ และมีการใช้สารที่มีสมบัติคล้ายสารไซโคซิกกรดแอบไซซิกนะคะ ก็จะเห็นว่าดอกไม้นี้มีการเหี้ยวไปบางส่วนนะคะ แต่ส่วนมากก็ยังคงปกติอยู่ได้ค่ะ เป็นอย่างไรบ้างคะ หลังจ่กที่เราเรียนปัจจัยภายนอกและปัจจัยภายในปัจจัยภายนอก เช่น แสง น้ำ อุณหภูมิ และสิ่งสัมผัส นับเป็นสิ่งเร้า ที่กระตุ้นการทำงานขอฃฮอร์โมนพืช ฮอร์โมนพืช ซึ่งเป็นปัจจัยภายใน ฮอร์โมนพืชเหล่านี้ทำงานร่วมกันในสัดส่วนที่เหมาะสมในแต่ละช่วงของการเจริญเติบโต และทำให้เกิดการตอบสนองในพืชขึ้น ในรูปแบบต่าง ๆ ทั้งปัจจัยภายนอกและปัจจัยภายในจึงมีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตของพืช และมนุษย์ได้ใช้ความรู้เดกี่ยวกับปัจจัยเหล่านี้เพื่อปรับปรุงและพัฒนาทางการเกษตร คุณครูมีคำถามจะถามความเข้าใจของนักเรียน 1 คำถามนะคะ นั่นก็คือสารควบคุมการเจริญเติบโตของพืชคืออะไร และมีความสำคัญต่อพืชอย่างไร ครูมีเวลาให้นักเรียนคิด 10 วินาทีค่ะ เดี๋ยวเรามาดูเฉลยกันนะคะ สารการควบคุมการเติบโตของพืช คือ สารที่มีบทบาทต่อการเจริญเติบโตและพัฒนาการของพืช มีผลควบคุมกระบวนการต่าง ๆ ในการเจริญเติบโตของพืช ซึ่งมีทั้งฮอร์โมนพืช ที่พืชสร้างเและสารที่มนุษย์สังเคราะห์ขึ้น เอทิลีนเป็นฮอร์โมนพืชที่มีสถานะเป็นแก๊สนะคะ มีบทบาทสำคัญในการตุ้นการสุกของต้นไม้บางชนิด นอกจากนี้แล้ว ยังควบคุมการงอกของเมล็ดและกระตุ้นการร่วงของใบด้วยค่ะ สังเคราะห์ที่มีสมบัติคล้ายเอทิลีนนะคะ ควบคุมการสุกของผลไม้ในเชิงพาณิชย์ค่ะ กรดแอบไซซิกมีบทบาาทในความสำคัญ ในการงอกของเมล็ด ทำให้เมล็ดเกิดการพักตัว นอกจากนี้แล้วยังมีบทบาทตอบสนองต่อการขาดน้ำของพืชค่ะ โดยส่งผลให้รูปากใบปิด เพื่อลดการสูญเสียน้ำนะคะ สารสังเคราะห์ที่มีสารคล้ายกรดแอบไซซิกนะคะ นิยมนำมาใช้ของพืชและไม้ดอกขณะผลสุก โดยทำให้พืชหรี่หรือว่าปิดรูปากใบ เพื่อลดการสูยเสียน้ำค่ะ สำหรับคลิปนี้ก็ขอจบการสอนเท่านี้นะคะ แล้วพบสวัสดีค่ะ [เสียงดนตรี]