เคหะงั้นเดี๋ยวเริ่มเลยนะคะ วันนี้จะเป็นบทที่ 8
บท
เหลืออีก 2 บทเราก็
ได้
ธรรมปฏิบัติ
วันนี้จะเป็นเกี่ยวกับ
กระบวนการทำงานของฐานข้อมูลเนี่ยมันก็จะมีการเปลี่ยนแปลงข้อมูล
มันเป็นการเพิ่มลบแก้ไขเราจะเรียกว่าเป็นการเปลี่ยนแปลง
เราจะทำการกู้คืนระบบอย่างไรหรือ
จะสำรองข้อมูลอ
ย่างไร เพื่อป้องกันความเสียหายของข้อมูล
นะคะ
ตัวรายการการเปลี่ยนแปลงนี่ มันจะมีนิยามอยู่ 3 ยุค
ยุคแรกก็คือไฟล์ที่เราเก็บ
รายการที่มีการเปลี่ยนแปลงไว้นี่นะคะ
จะเก็บไว้ในแฟ้มข้อมูลหลัก
ซึ่งจะเป็นการเก็บเป็นแบบเรียงลำดับ
นะคะ
หรือ Sequential File ที่มีการเรียง
ข้อมูลไว้เรียบร้อยแล้ว
นะคะ
ต่อมาจะเป็นยุคที่ 2
ตอนแรกก็เก็บข้อมูลเป็นเหมือนอาจจะเป็นคล้าย ๆ ไฟล์กระดาษ
พอยุคที่ 2 นี่เราจะเริ่มใช้เป็นพวก Disk หรือ Harddisk เนี่ยเก็บข้อมูล
ซึ่งการเก็บข้อมูลในฮาร์ดดิสนี่
มันจะไม่เป็นการเก็บข้อมูลแบบเรียงลำดับแล้ว
ซึ่งรายการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นนี่ จะหมายถึงทุก ๆ กิจกรรมที่ทำอยู่บน
ไฟล์ข้อมูลของเรา
เช่น อาจจะตอนเช้า 10:00 น มีการเพิ่มข้อมูล
นะคะ
10:30 น อาจจะเป็นการเปลี่ยนแปลงข้อมูลใด ๆ ก็ตามที่เกิดขึ้น
นะคะ
อันนี้จะเริ่มเป็นยุคที่ 2
พอยุคที่ 3
นะคะ ซึ่งเป็นยุคปัจจุบันนี้ล่ะ
การเก็บข้อมูลนะคะ การเปลี่ยนแปลงทุกอย่างที่เกิดขึ้นในระบบจัดการฐานข้อมูลนี่
จะอยู่ในรูปแบบของกลุ่มคำสั่ง
โดยใช้ภาษาที่ใช้จัดการฐานข้อมูล
ระดับตรรกะ
นะคะ
ที่อาจจะมีการยอมให้ละเมิดกฎความคงสภาพของข้อมูล
บางกฎได้
หรือกฎที่ที่ทำความถูกต้องของฐานข้อมูล
แต่จะต้องเป็นเกี่ยวข้องกับ
กฎของการดำเนินธุรกิจ
ต่าง ๆ
เราจะต้องใส่
ข้อบังคับไว้ว่าข้อมูลเหล่านี้
ถ้าสมมติว่าคุณ
ใส่ข้อมูลผิดพลาดจะเป็นอ
ย่างไร ข้อมูลถูกต้องระบบจะแจ้งเตือนอ
ย่างไรซึ่งกฎต่าง ๆ พรุ่งนี้นี่ ที่อยู่ในฐานข้อมูล
ถูกบังคับใช้โดยระบบจัดการฐานข้อมูล
อันนี้ก็คือ
การเปลี่ยนแปลงข้อมูลในยุคปัจจุบัน เราจะใช้
กลุ่มของคำสั่ง
ภาษาที่จัดการฐานข้อมูล
นะคะ ซึ่งในวิชานี้
เราจะเรียนเกี่ยวกับภาษา SQL เบื้องต้น
นะคะ
โดยเริ่มแรกนะคะ
รายการการเปลี่ยนแปลงนี่ มันอาจจะเกิดขึ้นกับระบบที่
ใช้งานคนเดียว
นะคะ หรือเป็นระบบที่ใช้งานร่วมกันหลายคน
หรืออาจจะเป็นการทำงานที่
พร้อม ๆ กันไป
นะคะ ซึ่งการทำงานพร้อมกันนี่ ก็จะมีอยู่ 2 แบบ ก็คืออาจจะเป็นการทำงานที่
มีรายการระดับที่ 1 รายการลำดับที่ 2
สลับกันทำงาน
ในเวลา
เ
ดียวกัน สลับกัน
ก
ับอย่างที่ 2
ก็คือจะเป็นการทำงานพร้อม ๆ กัน อาจจะมีทั้ง 2 งาน 3 งาน 4 งานว่าไป
เป็นงานที่มากกว่า 1
ส
มมติว่ามีเป็นร้อยงานทุกอย่างจะประมวลผลพร้อม ๆ กัน
อันนี้คือการทำงานของรายการเปลี่ยนแปลงที่อาจจะเกิดขึ้นในฐานข้อมูล
อย่างเช่นว่าระบบ
อาจจะเป็นระบบ
ใบเรียกชื่อนักศึกษา
นะคะ อาจารย์ในมหาวิทยาลัยมี 300 คน สามารถเข้าใช้ระบบนี้ได้พร้อมกัน
อาจจะมีการประมวลผล
รายชื่อนักศึกษาได้พร้อมกัน ๆ 300 คนก็ได้
นะคะ
อันนี้ก็คือการประมวลผลมากกว่า 1 คน
นะคะ ในเวลาเดียวกันนี่ อาจจะมีสัก 10 คนดูข้อมูลนักศึกษาชุดเดียวกันก็ได้
แต่ถามว่ามันจะทำงานได้ไหม ว่าต้องทำงานได้
ซึ่ง
การทำงาน 1 คนเดียวกันทำงานหลายคน
มันจะมีแนวทางหรือข้อกำหนดประเภทของ
ฐานข้อมูลอีกแบบหนึ่ง
นะคะ โดยที่จะ
กำหนดจำนวนของผู้ใช้งาน
ที่สามารถเข้าใช้งานพร้อม ๆ กันได้
อย่างที่ว่าบางระบบในระบบจัดการฐานข้อมูลเขาจะกำหนดไว้ว่า
ในเวลานั้น จะต้องมีผู้ใช้งานแค่คนเดียวที่ทำงานอยู่
หรือถ้าเป็นระบบจัดการฐานข้อมูล
โดยทั่วไปในโลกของความเป็นจริง ส่วนมาก
เขาจะให้ผู้ใช้งานนี่
สามารถเข้าใช้งานได้พร้อมกันหลาย ๆ คนในเวลาเดียวกัน
แต่จะมีการกำหนดสิทธิ์
ของผู้ใช้งานแต่ละคนไม่เท่ากัน
เข้าใช้งานพร้อมกันก็จริงค่ะ แต่บางคนอาจจะแค่ดูข้อมูล
บางคนอาจจะมาลบข้อมูลบางส่วน คนอาจจะมาแก้ไขบางส่วน
มาเพิ่มข้อมูลเข้าไป
ได้หลาย ๆ คนน่ะจะทำงานพร้อม ๆ กัน
สิทธิ์ในการแก้ไขหรือการเพิ่มเติมใด ๆ ก็ตามนี่
จะไม่เท่ากัน
นะคะ โดยรายการเปลี่ยนแปลงนี่มันจะเป็นเกี่ยวกับการประมวลผลของโปรแกรม
ที่ทำงานในเชิง
ตรรกะ ก็คือเป็น
... อาจจะคิดว่าข้อมูลนี้จริงหรือเท็จ
ข้อมูลนี้ถูกหรือผิด
นะคะ โดย
รายการเปลี่ยนแปลงนี่ จะประกอบไปด้วยการปฏิบัติที่
ทั้งหน่วยประมวลผล ทั้งฐานข้อมูล
อาจจะมีกระบวนการทำงานใด ๆ กระบวนการเกิดขึ้นพร้อมกัน
นะคะ
ซึ่งการทำงานของฐานข้อมูลนี่ จะเป็นการกระทำผ่านโปรแกรมประยุกต์
นะคะ ที่เดี๋ยวอีก 2 สัปดาห์เราจะได้เรียน
โดยใช้ภาษาระดับสูง
นะคะ ภาษา SQL ที่เราจะเรียน เราถือว่าเป็นภาษาระดับสูง เพราะ
เป็นภาษาที่
มนุษย์อ่านแล้วเข้าใจใกล้เคียงกับภาษามนุษย์มากที่สุด
แต่นักศึกษาต้องเข้าใจอย่างหนึ่งว่าเราจะต้องใช้เป็นภาษาอังกฤษ
นะคะ เพราะฉะนั้นคุณพิมพ์คำสั่งเป็นภาษาไทยนี่ ระบบจะไม่ประมวลผลเลย
สำหรับ SQL เบื้องต้น
โดยรายการเปลี่ยนแปลงทุกรายการจะต้องมีจุดเริ่มต้นและจุดสิ้น
สุดนะคะ
เหมือนคุณไปกดเงินอยู่หน้ามหาวิทยาลัยจุดเริ่มต้นคืออะไร
คือการใส่บัตร ATM เข้าไป
ตอนนี้ไม่มีใคร
กดเงินโดยใช้บัตร ATM แล้วจุดเริ่มต้น คือ
เข้า Application
กดถอนเงินโดยไม่ใช้บัตร
ทุกอย่างจะเป็นขั้นตอน
ทำตามขั้นตอนไปเรื่อย ๆ
ถึงจุดสิ้นสุด คือ
คุณได้รับเงินออกจากเครื่อง ATM
นะคะ ซึ่งทุกอย่างจะถูกเก็บไว้ ว่า
คุณเริ่มกดรหัส
เมื่อเวลาเท่าไร
นะคะ คุณยืนยันยอดเงินกี่โมง
เงินออกจากตู้กี่โมง ทุกอย่างจะถูกเก็บไว้
ถ้าหากว่า
ในการจัดการฐานข้อมูลนี่ มันจะมี
รายการเปลี่ยนแปลง
นะคะ ที่
อาจจะ
User ผู้ใช้งานทั่วไปอาจจะไม่จำเป็นต้องมีการเปลี่ยนแปลง หรือ
นะคะ
มีไว้อ่านเฉย ๆ
นะคะ ถ้าศัพท์ภาษาอังกฤษเรียกว่า
Read-Only นะคะ
เอามาดูอย่างเดียว
อย่างเช่น
การเปลี่ยนแปลงที่ไม่ก่อให้เกิด
ผลกระทบกับฐานข้อมูล เช่น คุณแค่อยากดูยอดเงินปัจจุบัน ว่า
มีเงินเท่าไร
เราแค่ดู ถามว่าคุณจะถอนเงินไหม ไม่
แค่อยากรู้ว่าตอนนี้ฉันมีเงินกี่บาท
เราจะเรียกว่ารายการนั้น คือ หรือกระบวนการนั้น ว่าเป็นการอ่านอย่างเดียว
ไม่มีการแก้ไข
นะคะ
โดยกระบวนการทำงาน ของ
ฐานข้อมูลนะคะ
อย่างเริ่มต้น ก็คือมันจะ
เรียกข้อมูลขึ้นมาดูก่อน
นะคะ
เรียกข้อมูลว่า สมมติว่า
อยากดูว่าวันนี้เราจะถอนเงิน
แต่เราจำไม่ได้ว่าเรามีเงินกี่บาท
เราจะต้องทำการเรียกข้อมูลขึ้นมาดูก่อนว่าเงินในบัญชีมีเท่าไร
นะคะ หน้าจอมันก็แสดงผลว่าเรามีเงินเท่าไร
หลังจากนั้น
จะเป็นการเขียน หรือการแก้ไขหรือการลบ
นะคะ ซึ่ง
ขั้นตอนที่ 3 นี่
จะอยู่ที่ว่า
เราจะโอนเงิน
หรือเราจะถอนเงิน
นะคะ หรือเราจะไม่ทำอะไรเลยก็ได้
นะคะ แต่ทุกอย่างจะต้องมีจุดเริ่มต้นนะค
ะ ตัวอย่างตัวนี้
ตัวอย่างของการเปลี่ยนแปลง
นะคะ อย่าง
สมมติให้ T นี่
ตัว T นะคะ
เป็นรายการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น
เขาต้องการจะโอนเงินจากบัญชี
ของ
A จำนวน 5,000 บาท
ปยังบัญชี B
นะคะ
สิ่งที่เกิดขึ้นคืออะไร
สิ่งที่เกิดขึ้นคือตอนแรกเราจะต้องดูข้อมูลก่อนว่าในบัญชี A
ที่เขาบอกว่าเขาจะโอนเงินไปนี่
บัญชี A โอน 5,000
ขั้นตอนแรกคือดูก่อนสิ ว่า
บัญชี A มีเงินถึง 5,000 ไหม
มีเกินหรือเปล่า
เช็กยอดเงินเสร็จปุ๊บ
เราก็จะมาหักบัญชี
เช่น สมมติเขามี 5,000 บาท
100 บาท
งั้นแสดงว่ามีจะ
ยอดเงินพอที่จะโอนไปให้
จะทำการลบเงินออก
5,000
ลบไปแล้ว 5,000 ใช่ไหมคะ เพราะว่าเราจะโอน
อันสุดท้ายแล้วบัญชีเอจะต้องเหลือเงิน 100 บา
ทใช่ไหม
เวลาเราโอนเงินแล้วถอนเงิน
เขาจะบอกยอดเงินปัจจุบันของเราด้วย อันนี้เป็นเรื่องปกติใช่ไหมคะ
หลังจากนั้น
เราก็จะมา
ดูว่า เอ๊ะ เขาจะโอนไปที่บัญชี B ใช่ไหมคะ
เราว่ายอดเงินบัญชี B ขึ้นมาดูซิว่ามีเท่าไหร่บัญชี
Bจะมีอยู่
1000
บัญชี B มี 1,000
พอโอนมาอีก 5,000
เราก็ต้องอัพเดทหรือการปรับปรุงข้อมูลบัญชีบี
1000 ก็จะเพิ่มเป็น 6,000 บาท
อันนี้คือรายการเปลี่ยนแปลงของการโอนบัญชี
แต่ทุกลำดับขั้นตอนจะต้องมีวันที่เวลากำหนด
ไว้ทุกการเปลี่ยนแปลงเป็นวินาทีเลยด้วยซ้ำ
นะคะ พอมันมี
การเปลี่ยนแปลงแล้วนี่
เราใช้งานไปเรื่อย ๆ
ระบบมันอาจจะมีปัญหา
มันจะต้องมีการสำรองข้อมูล
นะคะ
พอเราสำรองข้อมูลไว้ ทำไมเราต้องสำรองข้อมูล
นะคะ ถ้ามีข้อมูลสำรองไว้ถ้าระบบมีปัญหาเราสามารถกู้ข้อมูลกลับคืนมาได้
ทำไมเราถึงจำเป็นต้องกู้คืนข้อมูล เกิดเมื่อกี้นี้
เป็นคุณกำลังโอนเงิน
แล้วไฟดับ
คุณโอนไปแล้ว 5,000 บาท
แต่ไฟดับพอดี
เงินคุณออกไปแล้ว
แต่บัญชีที่คุณจะโอนให้เงินยังไม่ได้ เพราะไฟดับพอดี ทำอ
ย่างไร เพราะว่าระบบล่ม
มันจะต้องมีการแก้ปัญหา
ซึ่งเป็นหน้าที่ของระบบจัดการฐานข้อมูล
ระบบจัดการฐานข้อมูลจะต้องรับผิดชอบว่าทุก ๆ การทำงานที่เกิดขึ้นในรายการเปลี่ยนแปลง
ต้องทำเสร็จเรียบร้อย
มีการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว จะถือว่าเป็นการเปลี่ยนแปลง
บันทึกข้อมูลถาวร
ถ้าโอนไปเงินออกจากบัญชีคุณ แต่ปลายทางยังไม่ได้รับ ถือว่าการทำรายการเปลี่ยนแปลงนั้นยังไม่สมบูรณ์
นะคะ โดยที่ระบบจัดการฐานข้อมูลจะไม่อนุญาตให้บางกระบวนการทำงานของรายการเปลี่ยนแปลง
นะตะ จะถูกส่งเข้าไปฐานข้อมูล
นะคะ เหมือน
จะเป็นไปได้ไหม ว่า
กำลังจะโอนเงิน 5,000 บาทแล้วก็คงจะถอนอีก
3,000 ในเวลาเดียวกัน
เป็นไปไม่ได้
เพราะฉะนั้นกระบวนการทำงานจะต้อง
เป็นตาม
รายการที่จะทำอยู่รายการเดียวเท่านั้น
จะทั้งถอนทั้งโอนไม่ได้ต้องเลือกก่อนว่า สรุปคุณจะโอนก่อน
หรือคุณจะถอน
เพราะว่าถ้าบังเอิญว่าคุณปล่อยให้มีการกระทำมากกว่า 2
มากกว่า 1 การกระทำขึ้นมาพร้อมกัน
มันจะเอา... มันจะสามารถไปเกิดปัญหา
ความไม่ถูกต้องแน่นอนของข้อมูล เช่น
เรามีเงิน 5000
เราจะโอน 5,000 แล้วเราก็จะถอน 3,0
00 เป็นไปไม่ได้
บางคนมี App โทรศัพท์
แต่บัตร ATM อยู่กับแม่
โอนเงินให้เพื่อน 5,000 บาท
มั่นใจว่าจะมี 5,000
แม่กดไปแล้ว 3}000 แล้วก็ยังโอนมันโอนไม่ได้ค่ะ เพราะว่ายอดเงินไม่พอ
เพราะฉะนั้น
ใครผิด อันนี้ก็เป็นสิ่งที่ยอมไม่ได้ของระบบจัดการฐานข้อมูลนะคะ
ซึ่งปัญหา
นะคะ การที่ระบบล่ม
นะคะ มันจะมีอยู่ 3 ประเภท
แบบแรก ก็คือรายการเปลี่ยนแปลงผ
ิดพลาด กับข้อ 2 เป็นปัญหาที่ระบบ
ข้อ 3 จะเป็นปัญหาที่
สิ่ง วัตถุที่มาใช้เก็บข้อมูล
นะคะ
โดยที่ปัญหาที่เกิดระหว่างการประมวลผลบางครั้งอาจจะเกิดก
ับคอมพิวเตอร์พัง
นะคะ หรืออาจจะเป็นปัญหาของรายการเปลี่ยนแปลงมัน Error
ก็อาจจะเป็น
Code โปรแกรมอาจจะมีปัญหา
นะคะ
การเรียกดูข้อมูลอาจจะถูกดัก
เจอรายการเปลี่ยนแปลงที่มีความผิดปกติ เช่น
บอกว่ามีคนโอนเงินมาแต่จริง ๆ แล้วไม่พบรายการข้อมูลที่มีการเปลี่ยนแปลง
ทั้ง ๆ ที่โอนไปแล้ว
แต่ยอดเงินไม่ขึ้น
นะคะ รวมถึงกระบวนการควบคุมการประมวลผลพร้อมกันจะทำอ
ย่างไรนะคะ
อาจจะมีเกี่ยวกับอุปกรณ์พัง Harddisk พัง
คนใช้งานนาน ๆ อากาศร้อน
คอมพิวเตอร์ก็พังได้เหมือนกันนะคะ เหมือนบางคน
เปิดคอมพิวเตอร์ไว้ไม่เคยปิดเลย พอช่วงฤดูร้อนมันร้อนมาก
ไอ้ตัวตัวเมนบอร์ด
ง
อ เพราะความร้อนก็มี รวมถึงอาจจะเกี่ยวกับ
ไฟดับ
ไฟไหม้
อุทกภัย หรือภัยธรรมชาติต่าง ๆ
ก็อาจเกิดขึ้นได้ถือว่าเป็นสาเหตุที่ทำให้การประมวลผลมีปัญหาเช่นเดียวกันนะคะ
หรือในการทำงานบางอย่าง
อาจทำไปสู่... นำไปสู่การล่มของระบบ เช่น
คุณใส่ข้อมูลเยอะเกินไป
เหมือนเวลาเราเขียนโปรแกรมแล้วมันไม่รู้จบ
หรือการที่
เ
อา 0 มาหาร เวลาเราสูดมาหานี่มันจะหาค่าไม่ได้ ตอนที่เราเขียนโปรแกรม
ระบบมันจะล่ม
รวมถึงตรรกะของการเขียนโปรแกรมอาจจะผิด
อย่างไรดี ถ้า
คน
ผมสั้น
สมมติตรรกะโปรแกรม
คนผมสั้นจะต้องเป็นผู้ชายเท่านั้น ถามว่าจริงไหม ไม่จริง
ผู้ชายผมยาวก็มี ผู้หญิงผมสั้นก็มี อันนี้คือตรรกะผิดพลาด
เราจะมากำหนดอย่างนี้เลยไม่ได้
เหมือนเวลาสแกนใบหน้าอย่างนี้ แล้วบอกว่า ผมสั้นมาต้องเป็น
ผู้ชาย แน่นอนซึ่งมันไม่จริง
หรือ User หรือผู้ใช้งานอาจเป็นการหยุดที่ไม่ถูกต้อง
ระหว่างประมวลผล
เช่น
กำลังดาวน์โหลดเอกสาร
หรือกำลังทำธุรกรรม
บางคนกำลังโอนเงินอยู่
แล้วไม่ได้ใช้เน็ตในโทรศัพท์ใช้เน็ต WiFi
มีคนถอดปลั๊กออก
การโอนเงินของตอนนั้นของคุณอาจจะมีปัญหาก็ได้
นะคะ อันนี้คือ
การทำงานอาจจะมีการผิดพลาดหรือปัญหาเกิดขึ้น
อันนี้ก็อธิบายไปแล้วนะ
อันนี้เปลี่ยนแปลง
ซึ่งด้วยสาเหตุเหล่านี้นี่ เราเลยจำเป็นจะต้องมีทั้งการกู้คืน แล้วก็การสำรองข้อมูลนะ
คะ โดยการกู้คืนฐานข้อมูลนี่ ก็คือกระบวนการที่
ทำให้ฐานข้อมูลของเรานี่
กลับสู่สภาวะเดิม
ที่สามารถใช้งานได้
นะคะ ถ้า
ขนาดนั้นถ้าไม่มีความขัดข้อง หรือข้อผิดพลาดระหว่างการประมวลผล
นะคะ ซึ่ง
การฟื้นสภาพ หรือการกู้คืนนี่
มันเป็นงานที่ระบบจัดการฐานข้อมูลนี่
ย ย้อนกลับไป
ยังข้อมูล
ก่อนที่จะเกิดความเสียหาย
นะคะ
โดยที่ฐานข้อมูลอาจจะเกิดความขัดข้องและความเสียหายของระบบไม่ว่ากรณีใด ๆ
มันจะทำให้ข้อมูลนะนี่ ไม่ถูกต้องแล้วก็เชื่อถือไม่ได้
เราจะต้องย้อนกลับไป
นะคะ เพราะฉะนั้น
การกู้คืนฐานข้อมูลมันจะเป็นมีวิธีการในการเอาข้อมูลที่ถูกทำลาย
หรืออาจจะถูกเปลี่ยนแปลงให้กับคืนมา
อยู่ในสภาพที่ถูกต้องน่าเชื่อถือเหมือนเดิม
นะคะ ซึ่งอันนี้ก็คือเป็นหน้าที่ของระบบจัดการฐานข้อมูลเช่นเดียวกัน
นะคะ โดยการกู้คืนข้อมูลการฟื้นสภาพเหมือนจะเป็นการทำให้เรามั่นใจว่ารายการที่ทำของเรานี่
ถ ที่ถูกยกเลิกไปหรืออาจจะมีความผิดพลาดต่าง ๆ เช่น
น่าจะเกิดจากโปรแกรม
ระบบมันเสีย
ฮาร์ดดิสเสีย
ไฟดับ
ไฟตก
นะคะ สิ่งเหล่านี้จะไม่ก่อให้เกิดความเสียหายของฐานข้อมูล
หรือการทำงานอื่นที่ทำงานร่วมกันของข้อมูลน
ั้น ๆ นะคะ
โดย
รูปแบบของ
ลักษณะของความ
ผิดพลาดนะคะ อันแรกระบบล่ม ซึ่งอันนี้เราก็น่าจะคุ้นเคยกันอยู่
ความขัดข้องจาก
อุปกรณ์บันทึกข้อมูล
นะคะ Harddisk เสีย
ssd เสีย
ผิดพลาดของโปรแกรม
ภัยธรรมชาติ
อย่างเราเป็นเรียนทางคอมพิวเตอร์เราจะต้องไปดูแลคอมพิวเตอร์
แต่ถ้าคุณไม่ดูแลเอาใจใส่
ไม่ทำความสะอาด ไม่เช็กความพร้อมอุปกรณ์
คิดว่าไม่เป็นไรหรอก
เปิดฝาหลังคอมพิวเตอร์มามีแต่ฝุ่น
ถามว่าฝนมันสะสมมาก ๆ
สักวันมันจะช็อต แล้วคอมก็จะพัง
อันนี้คือความไม่ดูแลเอาใจใส่ หรือเอาของเข้ามากินในห้อง น้ำหกใส่คอมพิวเตอร์
คอมคุณก็
พัง เพราะฉะนั้นเดี๋ยวถ้า
มีโอกาสที่คุณจะไปดูงานห้องคอมพิวเตอร์
เป็นคอมพิวเตอร์ที่สมบูรณ์แบบ
เขาจะห้าม
ของกินทุกชนิด
รองเท้าต้องสะอาด ถุงเท้าต้องสะอาด
ห้องคอมพิวเตอร์บางห้องต้องใส่หมวกคลุมผม
ไม่ให้ผมร่วงลงไป
เพราะบางทีถ้าพัดลมมันพัด
แล้วมันไปเกิด
ช็อตที่ใบพัดของ
ระบบทำความเย็น
คอมพิวเตอร์อาจจะเกิดความเสียหายได้ หรือรวมถึงการก่อวินาศกรรม
ถ้าเราดูหนังหลายเรื่อง
นะคะ
จะมีการวางระเบิดห้องคอมพิวเตอร์ไรนี้ อันนี้ก็เป็นสาเหตุเช่นเดียวกัน
นะคะ
ประเภทของข
องเหตุขัดข้องก็มีอยู่ 3 ลักษณะหลัก ๆ นะคะ
อันแรกจะเป็นความขัดข้องของ
ระบบ
เช่น ความขัดข้องของระบบปฏิบัติการ
นะคะ
ทำให้ระบบไม่สามารถทำงานไปได้
การ
... อาจจะต้องมีการปิดเปิดเครื่องใหม่ Restart นะคะ
ซึ่ง
จะมีผลกับทุกรายการเปลี่ยนแปลงที่กำลังทำงานอยู่
อาจจะไม่ถึงขั้นทำลายข้อมูลในฐานข้อมูล
นะคะ เราจะเรียก
การขัดข้องแบบนี้ว่าเป็นการปกครองแบบ
ว่า อย่างเบาแล้วกัน
โดยข้อมูลไม่หาย
แต่ข้อมูลที่อยู่ในฮาร์ดดิสก์นี่
บางครั้งอาจจะ
ต่อไปครั้งหน้าที่มีการทำงานมันอาจจะช้า
นะคะ
เพราะว่าส่วนมากข้อมูลแล้วจะเก็บไว้ในฮาร์ดดิสก์ ซึ่ง Harddisk ไม่มีไฟฟ้าก็สามารถเก็บข้อมูลได้
นะคะ
ก็เป็นความขัดข้องแบบที่ยังพอรับได้ ปิดเปิดเครื่องใหม่
ก็หาย
นะคะ แต่ถ้าเป็นความขัดข้องของรายการเปลี่ยนแปลง
นะคะ
ก็
จะมีอยู่ 2 ลักษณะ
บางครั้งมันจะเป็นความขัดข้องที่
อาจจะป้องกันได้จากโปรแกรมที่เรา
เขียนไว้
โปรแกรมที่เราใช้งาน
โดย
มีทั้งภายใน ภายนอก ที่ไม่สามารถแก้ไขได้ อย่างสมมติว่า
เ
ป็นความขัดข้องที่สามารถป้องกันได้จากภายในโปรแกรม
เช่น
ถ้าเราจะโอนเงิน
สมมติว่าเราอยากโอน
500,000
นะคะ
แต่จริง ๆ แล้วมีอยู่ 500
โปรแกรมก็จะเริ่มตรวจสอบความผิดพลาดแล้ว ว่าแล้วก็แสดงผลแล้วว่ายอดเงินของคุณไม่เพียงพอ
ยกเลิกรายการนี้
หรือ
กลับไปแก้ไขจำนวนเงินใหม่
อันนี้คือเราสามารถป้องกันความเสียหายได้
นะคะ
อันนี้ก็คือ
มันจะเป็นเกี่ยวกับตรรกะ แนวคิด
อยู่แล้ว
เงินไม่พอจะโอนได้อย่างไร อันนี้เป็น
พื้นฐานง่าย ๆ เป็นต้น
หรือถ้าไม่สามารถป้องกันได้ เช่น
ข้อมูลมันเยอะเกิน อย่างเช่นอยากจะเคยได้ยินข่าว ว่า
มี Hacker พยายาม
เอาข้อมูลเหมือนพยายามโจมตี server server ห
นึ่งนะคะ
อาจจะเป็นมหาวิทยาลัยเราก็ได้
สามารถทำงานได้พร้อมกันเต็มที่ 500 คน
Hacker ใช้ User เป็น 1 ล้าน
คนมาโจมตี
มันจะทำให้ระบบเรานี่ ไม่สามารถรับได้
ระบบเ
ราก็จะล่ม เพราะเรารับได้เต็มที่ 500 แต่คนล้านคนพยายามเข้ามาหรือพยายามกรอกข้อมูลนี่ย
ป็นไปไม่ได้เลย
ระบบก็จะพัง
นะคะ อย่างนี้เป็นต้น อันนี้คือไม่สามารถ
ป้องกันในจากโปรแกรมเราได้เลย
กลับอย่างหนึ่ง
กล้องของอุปกรณ์
อาจจะพังหัวอ่านสะเทือนกระทบกันนักศึกษาบางคนชอบ
ขาย Notebook แล้วปิด
ฝาลงไม่ปิดเครื่อง
เครื่องก็ยังทำงานอยู่
เวลาคุณขี่มอเตอร์ไซค์
ตกหลุม
ขึ้นเนินมันสะเทือน
อุปกรณ์ที่อยู่ในกระเป๋าเป้เรามันยังทำงาน
ก็จะสะเทือนไปด้วย
มันก็อาจจะพัง
คอมคุณก็จะพัง เพราะบางทีหัวอ่านฮาร์ดดิสก์คุณมันทำงานอยู่
พอมันโดนกระแทก
หัวอ่านมันจะเป็นเข็มเล็ก ๆ
มันก็พัง
นะคะ อันนี้ก็ระวังด้วย อันนี้คือความ
เสียหายของอุปกรณ์ ที่ถือว่าเป็นลักษณะที่ค่อนข้างรุนแรง เพราะถ้ามันพัง
เราแก้ไขไม่ได้
เพราเหมือนมันหักไปแล้ว มันเสียไปแล้ว
ข้อมูลแล้วก็ไม่ได้สำรอง
อันนี้ก็คือ
ข้อผิดพลาดจากอุปกรณ์เก็บข้อมูล
ความจำเป็นของการกู้คืนข้อมูลก็แน่นอนค่ะ อยู่ที่ว่าเราจะสำรองข้อมูลกับอะไร ใส่ harddisk ไว้ไหม หรือใส่ USB ไว้
อัพโหลดขึ้นบน
Google Drive หรือมัน Cloud ก็ว่าไป
ซึ่งประเภทของ
เก็บข้อมูลสำรองจะมีอยู่ 3 แบบ
3 แบบนี้ อันถ้านับเป็นอุปกรณ์นะ ที่จับต้องได้
งานแรกเป็นอุปกรณ์ที่
จัดเก็บข้อมูลได้ต่อเมื่อมีไฟฟ้านะคะ
ในกรณีที่ไม่มีไฟฟ้าข้อมูลพวกนี้จะหายไป
สิ่งเหล่านี้ ก็คือ
Ram
เรียนประกอบคอมมาแล้วแรมการ์ดแผ่นเล็ก ๆ
นะคะ
มันจะเป็นพื้นที่สำหรับสำรองข้อมูลตอนที่คอมพิวเตอร์ทำงานอยู่
ถ้าเราปิดปุ๊บข้อมูลในนั้นจะหายไป
นะคะ
กับอุปกรณ์ที่ไม่จำเป็นต้องใช้ไฟฟ้า ก็คือ
Harddisk ซึ่งอุปกรณ์ประเภทนี้น่ะ
มักจะเกิดปัญหาก็คือชนิดพัง
หัวอ่านหั
ก หรือตัว Harddisk เป็นรอย
นะคะ เพราะฉะนั้นก็ต้องระวังด้วย
กับ
ต่อมาเป็น stable ก็คืออันนี้จะเป็นค่อนข้างโบราณ
ไม่ต้องอาศัยกระแสไฟฟ้า
ส่วนมากจะมาใช้ในการสำรองข้อมูลมากกว่าลักษณะเป็น Tape แม่เหล็ก
เพราะราคา
ค่อนข้างถูก
การเรียกดูข้อมูลมันจะช้า
นะคะ
แต่ว่า
ส่วนมากเขาเลยใช้เป็นที่เก็บข้อมูล
ไม่ได้มาประมวลผลทุกวันนะคะ ก็
ถามว่านิยมใช้ไหม ก็ไม่นะคะ เพราะว่าตอนนี้เขาก็ใช้ฮาร์ดดิสก์เป็นหมด
อย่างน้อย ๆ นะคะ
ต่อมาก็เป็นความผิดพลาดมีอยู่ 4 ประเภทนะคะ
อันแรกก็คือความผิดพลาด
ทางตรรกะนะคะ
ก็บางทีก็เกิดความผิดพลาดตั้งแต่ตอนเราที่เขียนโปรแกรมมันผ
ิด เช่น
โปรแกรมไม่ยอมทำงาน เพราะว่า
บัตรประชาชนคุณกำหนดไว้เป็น 15 หลัก
ความจริงมีแค่ 13
พอกรอกไม่ครบระบบทำงานไม่ได้
ผู้ใช้งานกรอกถูกแล้ว 13 ตัวแต่ระบบบอกว่ามันต้องมันหายไป 2 ตัว
อันนี้คือ
ตรรกะมันผิด
โปรแกรมม
ันผิด เราเขียนผิด
เองนะคะ ก็ไปถือว่าเป็นความผิดพลาดอย่างหนึ่ง หรือว่า
นามสกุล
กรอกเป็นตัวเลขไม่ได้
แต่บังเอิญคุณไม่ได้ปิดความผิดพลาดตรงนี้
มีคนมาปั่น
มาป่วนระบบ
คุณเขาใช้นามสกุลเป็นตัวเลข
ระบบยอมให้ Save หรือยอมให้บันทึกข้อมูล
สรุปคุณก็ได้ข้อมูลขยะเข้ามาทำให้เปลือง
การประมวลผลข้อมูลอีก
นะคะ
กับความผิดพลาดของระบบ
นะคะ เช่นปัญหาการจัดลำดับงานผิดพลาด
แล้วมันเลยเกิดปัญหา
ระบบหยุดการทำงาน
ของมันเอง
Lock ไม่ให้คุณทำงาน
แบบนี้ รวมถึงความผิดพลาดของอุปกรณ์จัดเก็บข้อมูล เช่น
เหมือนตึกนี
้ไฟไม่สม่ำเสมอ
ไฟตกบ่อย
ข้อมูลหาย
อันนี้ก็เป็นปัญหาเพราะฉะนั้นในห้องนี้
เมื่อก่อนเราเลยมีอุปกรณ์สำรองไฟ
แต่พออุปกรณ์สำรองไฟใช้ไปนาน ๆ ไฟตกบ่อย ก็พัง
เหมือนกันนะคะ อันนี้ก็เป็นความผิดพลาดของระบบ
รวมถึงความผิดพลาดของระบบ
อุปกรณ์ที่เก็บข้อมูล
นะคะ เช่น ปัญหาบางที่ Harddisk ของเรานี่ พอเราอย่างที่ท่านบอก
คุณแม่ปิดเครื่อง
นี่มันทำงานตลอด
แล้วหัวเข็มมันสะเทือน
ไอ้ตัวหน้า
หน้าจานแม่เหล็กที่เก็บข้อมูลของเราเนี่ยมันเลยเป็นรอยขูดขีด
ลอย
เหมือนสมัยเด็ก ๆ ทุกคนดูแผ่น CD คะ
แผ่นซีดีเป็นรอย
หนังในแผ่นซีดีเรานี่ ก็จะดูแล้วมันก็จะกระตุก
อาจจะดูไม่ได้เลย
เพราะว่าเราเก็บรักษาไม่ดี
อันนี้ก็เหมือนกัน
นะคะ เพราะฉะนั้นการใช้อุปกรณ์ใด ๆ ที่เป็นอุปกรณ์คอมพิวเตอร์นี่
มันค่อนข้างมีราคา แล้วก็มีความสำคัญอาจจะมีข้อมูลสำคัญอ
ยู่ในนั้น เราก็ต้องช่วยกันรักษาด้วย
นะคะ
การกู้ข้อมูลจากอุปกรณ์ที่ใช้ไฟฟ้า
นะคะ มีอยู่ 3 แบบ
แบบแรกก็เป็นการกู้ข้อมูลที่อาศัยข้อมูลที่เก็บจาก
เขาจะเรียกว่า
"รายการเปลี่ยนแปลง" อย่างนี้ ส
มมติว่าเวลาเรา
ไปเซ็นชื่อ
หรือ
การเก็บข้อมูลว่าวันนี้คุณมาเรียนกี่โมง กลับบ้านกี่โมง
มันก็มีการเก็บไว้
เป็นลำดับรายกา รเป็นหมายเลขการเปลี่ยนแปลงมีการกระทำอะไรบ้าง
ชื่อตารางมาจากไหนเปลี่ยนแปลงข้อมูลอะไร
ลักษณะของการเก็บข้อมูลเป็นตารางแบบนี้
เช่น
สมมติ
10:12 น
. เริ่มทำงาน
นะคะ นาทีต่อมามีการเปลี่ยนแปลงข้อมูล
ของพนักงาน
ลำดับที่เท่าไร
นะคะ
ข้อมูลเดิม
ลำดับที่ 1 เปลี่ยนเป็นลำดับที่ 8
แบบนี้เป็นต้น
อันนี้คือเขาจะรู้เลย ว่า
ทุก ๆ กี่นาทีมีข้อมูลอะไรเกิดขึ้นบ้าง
มีรายการเปลี่ยนแปลงใดบ้าง อย่างเช่นรายการไปที่ 1
แปลงที่ 2 แปลงที่ 3
สังเกตุ
ว่าทุกการเปลี่ยนแปลงจะเริ่มต้นที่จุด
Start มีการเริ่มทำงาน
อย่างเหมือน
รายการเปลี่ยนแปลง
ที่ 1
เห็นไหมคะ
เริ่มต้นเมื่อ 10:12 น
. สถาน
Commit ก็คือยอมรับการเปลี่ยนแปลง
ตอน 10:18 น. ก็คือ
เราทำงานในการแก้ไขข้อมูลเนี่ยใช้เวลา
6 นาที
มันจะเก็บทุกอย่างที่เกิดขึ้นใน 6 นาทีนั้น
นะคะ อย่างเช่น start นะคะ เช็กสถานะ ก็คือ Start ก็คือรายการจะเริ่มต้นทำงาน
นะคะ
commit ก็คือทำงานเสร็จ
อัพเดท ก็คือ
รายการถูกบันทึกแล้วแล้วก็ให้เกิดการเปลี่ยนแปลงค่าสถานะหลัก ๆ จะมีอยู่ 3 สถานะ
นะคะ
การเก็บข้อมูลเป็นประเภท
Log file ก็คือเป็นการเก็บ
การเปลี่ยนแปลงทั้งหมดที่เกิดขึ้นนั้นเอง
การกู้คืนใน... เกิดจากเหตุขัดข้องแบบ
ความผิดพลาดของระบบ เราจะมีจุดที่เป็นเหมือนจุดตรวจสอบ
นะคะ
ถ้าสมมติว่าทำงานแล้วยังไม่ถึงจุดตรวจสอบ แล้วถ้าระบบล่ม
เราจะเริ่มต้นใหม่ทั้งหมด
แต่ถ้าการทำงานของเราเลยจุดตรวจสอบแล้ว
แล้วระบบจึงล่ม เราจะเริ่มการทำงานใหม่ที่จุดตรวจสอบนั้น
นะคะ ก็คือไม่ต้องเริ่มใหม่ทั้งหมด จะเริ่มตรงจุดที่เรา
Mark ไว้หรือเรา
ตั้งธงไว้นั่นเองนะคะ
เดี๋ยววันนี้ค่อยอธิบายเพราะว่าเป็นตัวเลขเยอะเนาะ
แบบนี้นะคะ
อย่างเช่น
อันนี้ค่ะ จุด
Check point ถามว่าตัวกระบวนการทำงานที่ 1 ที่ 1
เริ่มต้นตรงนี้
ถึงตรงนี้
ถามว่ามันทำงานเสร็จไหมทำงานเสร็จเรียบร้อยนะคะ
T 1 ไม่มีปัญหาอะไร
T2
]่ะ T2 ทำงานผ่านจุด
ตรวจสอบที่ 1 เสร็จเรียบร้อยก่อนถึงจุด
ที่ระบบจะล่ม
ถามว่า T2 ทำงานเสร็จไหม T2 ทำงานเสร็จนะคะ
T3
ทำเริ่มทำงานตรงนี้ผ่านจุดตรวจสอบ
ทำงานจนถึง
ผิดพลาด ถามว่า T3 จะเริ่มทำงานที่ไหน
จะไม่เริ่มตรงนี้นะคะ จะเริ่มตรงที่จุดตรวจสอบตรงนี้
T4:00 น
เริ่มทำงานตรงนี้เสร็จตรงนี้ไม่อยู่ในจุดตรวจสอบก็จริง แต่เราก็นับว่าเขาทำงานเสร็จเรียบร้อย
นะคะ
ส่วน T5
ทำงานหลังจากตรวจสอบ
แล้วทำไม่เสร็จ T5 จะทำอย่างไร T5 ต้องเริ่มใหม่ทั้งหมด
อันนี้คือการ
ทำงานของจุดตรวจสอบ
จะเห็นได้ว่าถ้าคุณทำงานผ่านจุดตรวจสอบก็จริง แต่ถ้าระบบมันทำงานเสร็จ
ก็ไม่มีปัญหาอะไร
แต่ถ้าการทำงานมีปัญหา
แล้วผ่านจุดตรวจสอบแล้ว
เราจะไม่เริ่มใหม่ทั้งหมด เราจะเริ่มต้นแค่ตรงที่จุดตรวจสอบ
นะคะ อันนี้เป็นแบบการกู้คืนข้อมูลแบบใช้จุดตรวจสอบ
กับการกู้คืนแบบ
ทำคล้าย ๆ กับว่าเป็นสำเนาข้อมูล
นะคะ ก็ส่วนมากตัวนี้การกู้คืนตัวนี้จะใช้
พื้นที่ในการเก็บข้อมูลเยอะพอสมควร
เพราะไม่ว่าจะมีการกระทำใด ๆ เกิดขึ้นในระบบของเรา
มันจะทำสำเนาซ้ำไว้ด้วยเสมอ
เหมือนกับเงา
นะคะ เขาเรียกว่าเหมือนเราเดินไปก็จะมีเงาติดตัวเราไปด้วย เราเดินซ้ายเงาไปทางซ้าย
เราเดินขวาก็เป็นเงาทางขวา
เพราะฉะนั้น
ไม่ว่าจะเกิดการกระทำใดขึ้นจะมีสำเนา
ไว้ด้วยเสมอ
นะคะ
อันนี้เป็นการ
ทำแบบ
Shadow Pagingนะคะ
ต่อมาเป็นการกู้ข้อมูลจาก
การสำรองข้อมูลที่ไม่ใช้ไฟฟ้า
ส่วนมากก็จะเป็นอุปกรณ์ที่เป็น
Harddisk หรือว่า Tape แม่เหล็ก
นะคะ
แต่แบบนี้นี่ เราจะไม่ทำสำเนาตลอดเวลา
เราจะมีการกำหนดช่วงเวลาในการสำรองข้อมูล
เช่น ทุก ๆ 1 เดือน
2 เดือน 3 เดือนว่าไป
แต่ถ้าเป็นข้อมูลปริมาณมาก
นะคะ อย่างในธนาคารนี่ เขาจำเป็นต้องสำรองข้อมูล
เแทบจะตลอดเวลาเลย
พอเขา
มันเป็นเรื่องเกี่ยวกับเงิน ๆ ทอง ๆ มันจะพลาดไม่ได้
อันนี้จะทำงานได้ พรุ่งนี้อาจจะไปไม่ห้องเก็บข้อมูลหรือเปล่าก็ไม่รู้
โดยการกู้คืนข้อมูลแบบนี้เนี่ยถ้าเป็นองค์กรขนาดใหญ่
เขาจะต้องมีการซ้อมด้วย
ว่าถ้าเกิดวันนี้นี่
ระบบล่ม
20:00 น. พรุ่งนี้ต้องทำงาน
จะทำอ
ย่างไร ถ้าใครที่ทำงานเกี่ยวข้องกับคอมพิวเตอร์ทั้งหมดจะต้องมาซ้อม
อาจจะเป็นธนาคารขนาดใหญ่
แห่งหนึ่ง
พรุ่งนี้ต้องทำงานเหมือนเดิม เงินต้องอยู่เหมือนเดิม
ต้องกู้คืนระบบให้ได้ภายใน 6 ชั่วโมง
จากข้อมูลทั้งหมด
นะคะ จะต้องมีการซ้อมด้วย เช่น สมมติว่าคุณมีข้อมูลที่เก็บไว้มันจะเป็น Harddisk ประมาณ
เป็นพัน ๆ ลูก Harddisk
1 ลูก
คุณจะเรียกข้อมูลกลับคืนมายังไงให้ให้เสร็จภายในพรุ่งนี้เช้า
เขาต้องสอนนะคะ
บางทีถ้าเป็นคนที่ทำงานหน้าคอมพิวเตอร์และเฝ้า Server เดี๋ยวบางทีต้องมานอนเฝ้าห้องด้วยซ้ำ
เขาก็จะห้ามของกิน ห้ามสูบบุหรี่
ห้อง Server ก็จะหนาวมากอาจจะต้องนอนในนั้นบางคนมีถุงนอนด้วยซ้ำ
เพื่อ
เฝ้า
อุปกรณ์เก็บข้อมูล
นะคะ การกู้ข้อมูลจะเป็นการโอนข้อมูลจาก
อุปกรณ์เก็บข้อมูลทั้งหมดกลับมา
แล้วก็จะเอา
รายการเปลี่ยนแปลงที่มีการเก็บ
Log file ก็คือการเก็บเวลาการเปลี่ยนแปลงทุกอย่าง
ที่ทำงานสมบูรณ์
นะคะ
ก็จะมาบันทึกไว้ใน
ระบบที่เรากู้คืนมาใหม่ทั้งหมด
ก็คือเหมือนกับถ้ามันมีการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นเราก็กันมาทั้งหมด
นะคะ
วันนี้ก็จะประมาณนี้ เพราะว่า
เราจะไม่เน้นว่าทุกคนจะต้อง
สำรองข้อมูลเองทั้งหมดนะ อันนี้ให้รู้ไว้
เพราะมันจะเป็นฐานข้อมูลขั้นสูง
เพราะว่าเรียนในปี
ที่สูงกว่านี้นะคะ เป็นวิชาเฉพาะทาง
แต่ว่าภาษา SQL นี่
ทุกคนจะต้องได้เรียน
นะคะ อาทิตย์หน้า
จะเป็นตัวอย่าง
คำสั่งภาษา SQL
นะคะ ที่ทุกคนจะต้อง
จำแล้วก็ทำให้ได้
ข่าวว่าแต่ละคำสั่ง
มันมีความสำคัญอย่างไรกระบวนการทำงาน
เราจะเขียน
เขียนโปรแกรมยังไงในการเรียกดูข้อมูล
ใครยังใช้โปรแกรมไม่เป็น เดี๋ยวอาทิตย์หน้าอาจารย์จะพาดู
อย่างง่ายก่อน
ว่าแต่ละคำสั่งมันต้องทำงานยังไงถ้าเราจะเรียกดูข้อมูลเราจะต้องใช้คำสั่งอะไร
นะคะ
ถ้าจะเพิ่มข้อมูลใช้คำสั่งอะไร
แก้ไขข้อมูล
ลบข้อมูล
ต้องทำอ
ย่างไร แต่ก็ต้องเข้าใจด้วยว่าเราจะใช้ภาษาอังกฤษเป็นหลัก
นะคะ
เพราะฉะนั้นพ
ยายามจำ แล้วก็พิมพ์ให้ถูก
หรือแปลความหมายมันได้ยิ่งดีว่าคำศัพท์คำนี้ถ้าเป็นภาษาไทย
มันคืออะไร ทำไมเราถึงเลือกใช้คำนี้
นะคะ
เวลาสมมติว่าต่อไปปี 3 ไปฝึกงาน
เขาถามว่ารู้จักฐานข้อมูลไหม
รู้จักคำสั่งนี้หรือเปล่า
นะคะ
เราจะได้ตอบเขาได้ว่าอย่างน้อยเรารู้ว่าคำสั่งนี้มันทำงานอย่างไ
รนะคะ
วันนี้ไม่มีการบ้าน
นะคะ เพราะว่าต้องขออนุญาตไปประชุมตอน 14:00 น. พอดี
วันนี้ก็ประมาณนี้ค่ะ แต่ว่าอาทิตย์หน้านะคะ เตรียม
ตัวมาดี ๆ ท่องศัพท์ภาษาอังกฤษกัน
นะคะ
วันนี้ก็ขอบคุณล่ามแล้วก็ขอบคุณข้อความด้วยนะคะ ขอบคุณมาก ๆ เลยค่ะ