เคค่ะ อย่างนั้น เดี๋ยวเริ่มเลยนะคะ วันนี้จะเป็นบทที่ 8
บท
เหลืออีก 2 บทเราก็
ได้
ธรรมปฏิบัติ
วันนี้จะเป็นเกี่ยวกับ
กระบวนการทำงานของฐานข้อมูลเนี่ยมันก็จะมีการเปลี่ยนแปลงข้อมูล
มันเป็นการเพิ่มลบแก้ไขเราจะเรียกว่าเป็นการเปลี่ยนแปลง
เราจะทำการกู้คืนระบบยังไงหรือ
จะสำรองข้อมูล
อย่างไร เพื่อป้องกันความเสียหายของข้อมูล
นะคะ
โดยรายการการเปลี่ยนแปลงนี่ มันจะมีนิยามอยู่ 3 ยุค
ยุคแรก ก็คือไฟล์ที่เราเก็บ
รายการที่มีการเปลี่ยนแปลงไว้นี่นะคะ
จะเก็บไว้ในแฟ้มข้อมูลหลัก
ซึ่งจะเป็นการเก็บเป็นแบบเรียงลำดับ
นะคะ
หรือ Sequential File ที่มีการเรียง
ข้อมูลไว้เรียบร้อยแล้ว
นะคะ
ต่อมาจะเป็นยุคที่ 2
ตอนแรกก็เก็บข้อมูล เป็นเหมือน อาจจะเป็นคล้าย ๆ ไฟล์กระดาษ
พยุคที่ 2 นี่ เราจะเริ่มใช้เป็นพวกนี้เก็บข้อมูล
ซึ่งการเก็บข้อมูลในฮาร์ดดิสเนี่ย
มันจะไม่เป็นการเก็บข้อมูลแบบเรียงลำดับแล้ว
นะคะ ซึ่งรายการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นนี่ จะหมายถึงทุก ๆ กิจกรรมที่ทำอยู่บน
ไฟล์ข้อมูลของเรา
นะคะ เช่น อาจจะตอนเช้า 10:00 น. มีการเพิ่มข้อมูล
นะคะ
10:30 น. อาจจะเป็นการเปลี่ยนแปลงข้อมูลใด ๆ ก็ตามที่เกิดขึ้น
นะคะ
อันนี้จะเริ่มเป็นยุคที่ 2
พอยุคที่ 3
นะคะ ซึ่งเป็นยุคปัจจุบันนี่แหละ
การเก็บข้อมูลนะคะ การเปลี่ยนแปลงทุกอย่างที่เกิดขึ้นในระบบจัดการฐานข้อมูล
นี่ จะอยู่ในรูปแบบของกลุ่มคำสั่ง
นะคะ โดยใช้ภาษาที่ใช้จัดการฐานข้อมูล
ระดับตรรกะ
นะคะ
ที่อาจจะมีการยอมให้ละเมิดกฎความคงสภาพของข้อมูล
บางกฎได้
นะคะ หรือกฎที่บังทำความถูกต้องของฐานข้อมูล
แต่จะต้องเป็นเกี่ยวข้องกับ
กฎของการดำเนินธุรกิจ
ต่าง ๆ
เราจะต้องใส่
ข้อบังคับไว้ว่าข้อมูลเหล่านี้
ถ้าสมมุติว่าคุณ
ผิดพลาดจะเป็นอ
ย่างไร ถ้าใส่ข้อมูลถูก ต้องระบบจะแจ้งเตือน
อย่างไร ซึ่งกฎต่าง ๆ พวกนี้นี่ ที่อยู่ในฐานข้อมูล
ถูกบังคับใช้โดยระบบจัดการฐานข้อมูล
อันนี้ก็คือ
การเปลี่ยนแปลงข้อมูลในยุคปัจจุบันเราจะใช้
กลุ่มของคำสั่ง
ภาษาที่จัดการฐานข้อมูล
นะคะ ซึ่งในวิชานี้
เราจะเรียนเกี่ยวกับภาษา SQL เบื้องต้น
นะคะ
โดยเริ่มแรกนะคะ
รายการการเปลี่ยนแปลงนี่ มันอาจจะเกิดขึ้นกับระบบที่
ใช้งานคนเดียว
นะคะ หรือเป็นระบบที่ใช้งานร่วมกันหลายคน
หรืออาจจะเป็นการทำงานที่
พร้อม ๆ กันไป
นะคะ ซึ่งการทำงานพร้อมกันนี่ ก็จะมีอยู่ 2 แบบ ก็คืออาจจะเป็นการทำงานที่
มีรายการลำดับที่ 1 รายการลำดับที่ 2
สลับกันทำงาน
ในเวลา
โยกัง
สลับกัน
ก
ับอย่างที่ 2
ก็คือจะเป็นการทำงานพร้อม ๆ กัน อาจจะมีทั้ง 2 งาน 3 งาน 4 งาน ว่าไป
เป็นงานที่มากกว่า 1
ส่งข้อมูลเป็นรายงาน
แต่ทุกอย่างจะประมวลผลพร้อม ๆ กัน
อันนี้คือการทำงานของรายการเปลี่ยนแปลงที่อาจจะเกิดขึ้นในฐานข้อมูล
อย่างเช่นว่า ระบบ
อาจจะเป็นระบบ
ใบเรียกชื่อนักศึกษานะ
คะ อาจารย์ในมหาวิทยาลัยมี 300 คน สามารถเข้าใช้ระบบนี้ได้พร้อมกัน
อาจจะมีการประมวลผล
รายชื่อนักศึกษาได้พร้อม ๆ กัน 300 คนก็ได้
นะคะ
อันนี้ก็คือการประมวลผลมากกว่า 1 คน
นะคะ ในเวลาเดียวกันนี่ อาจจะมีสัก 10 คน ดูข้อมูลนักศึกษาชุดเดียวกันก็ได้
แต่ถ้าถามว่ามันจะทำงานได้ไหม มันต้องทำงานได้
ซึ่ง
การทำงาน 1 คนเดียวกันทำงานหลายคน
มันจะมีแนวทางหรือข้อกำหนดประเภทของ
ฐานข้อมูลอีกแบบ
หนึ่ง โดยที่จะ
กำหนดจำนวนของผู้ใช้งาน
ที่สามารถเข้าใช้งานพร้อมกันได้
อย่างเช่น ว่าบางระบบในระบบจัดการฐานข้อมูลเขาจะกำหนดไว้ว่า
ในเวลานั้นจะต้องมีผู้ใช้งานแค่คนเดียวที่ทำงานอยู่
หรือถ้าเป็นระบบจัดการฐานข้อมูล
โดยทั่วไปในโลกของความเป็นจริง ส่วนมาก
เขาจะให้ผู้ใช้งานนี่
สามารถเข้าใช้งานได้พร้อมกันหลาย ๆ คน ในเวลาเดียวกัน
แต่มีการกำหนดสิทธิ์
ของผู้ใช้งานแต่ละคนไม่เท่ากัน
เข้าใช้งานพร้อมกันก็จริงค่ะ แต่บางคนอาจจะแค่ดูข้อมูล
บางคนอาจจะมาลบข้อมูล บางคนอาจจะมาแก้ไขบางส่วน
มาเพิ่มข้อมูลเข้าไป
ได้หลาย ๆ คนน่ะ จะทำงานพร้อม ๆ กัน
แต่สิทธิ์ในการแก้ไข หรือการเพิ่มเติมใด ๆ ก็ตาม
นี่ ไม่เท่ากัน
นะคะ โดยในการเปลี่ยนแปลงนี่ มันจะเป็นเกี่ยวกับการประมวลผลของโปรแกรม
ที่ทำงานในเชิง
ก็คือเป็น
อาจจะคิดว่าข้อมูลนี้จริงหรือเท็จ
ข้อมูลนี้ถูกหรือผิด
โดยในการเปลี่ยนแปลงนี่จะประกอบไปด้วยการปฏิบัติที่
ทั้งหน่วยประมวลผลทั้งฐานข้อมูล
จะมีกระบวนการทำงานใด ๆ กระบวนการเกิดขึ้นพร้อมกัน
นะคะ
ซึ่งการทำงานของฐานข้อมูลนี่ จะเป็นการกระทำผ่านโปรแกรมประยุกต์
นะคะ ที่เดี๋ยวอีก 2 สัปดาห์เราจะได้เรียน
โดยใช้ภาษาระดับสูง
ภาษา SQL ที่เราจะเรียนเราถือว่าเป็นภาษาระดับสูง เพราะ
เป็นภาษาที่
มนุษย์อ่านแล้วเข้าใจ ใกล้เคียงกับภาษามนุษย์มากที่สุด
แต่นักศึกษาต้องเข้าใจอย่างหนึ่ง ว่าเราจะต้องใช้เป็นภาษาอังกฤษนะคะ
เพราะฉะนั้น คุณพิมพ์คำสั่งเป็นภาษาไทยนี่ ระบบจะไม่ประมวลผลเลย
สำหรับ SQL เบื้องต้น
โดยในการเปลี่ยนแปลงทุกรายการ จะต้องมีจุดเริ่มต้นและจุดสิ้นสุดสิ้นสุด
นะคะ
เหมือนคุณไปกดเงินอยู่หน้ามหาวิทยาลัย จุดเริ่มต้นคืออะไร
วิธีการใส่บัตร ATM เข้าไป
หรือตอนนี้ไม่มีใคร
กดเงินโดยใช้บัตร ATM แล้ว จุดเริ่มต้น คือ
เข้า Application
กดถอนเงินโดยไม่ใช้บัตร
ทุกอย่างจะเป็นขั้นตอน
ทำตามขั้นตอนไปเรื่อย ๆ
ถึงจุดสิ้นสุด คือ
คุณได้รับเงินออกจากเครื่อง ATM นะคะ
ซึ่งทุกอย่างจะถูกเก็บไว้ว่า
คุณเริ่มกดรหัส
เมื่อเวลาเท่าไร
นะคะ คุณยืนยันยอดเงินกี่โมง
เงินออกจากตู้กี่โมง ทุกอย่างจะถูกเก็บไว้
นะคะ ถ้าหากว่า
ในการจัดการฐานข้อมูลนี่ มันจะมี
รายการเปลี่ยนแปลง
นะคะ
ที่อาจจะ
User ผู้ใช้งานทั่วไปอาจจะไม่จำเป็นต้องมีการเปลี่ยนแปลง หรือ
นะคะ
มีไว้อ่านเฉย ๆ
ถ้าศัพท์ภาษาอังกฤษเรียกว่า
Read Only นะคะ
เอามาดูอย่างเดียว
อย่างเช่น
การเปลี่ยนแปลงที่ไม่ก่อให้เกิด
ผลกระทบกับฐานข้อมูล เช่น คุณแค่อยากดูยอดเงินปัจจุบันว่า
มีเงินเท่าไร
เราแค่ดู ถามว่าคุณจะถอนเงินไหม ไม่
อยากรู้ว่าตอนนี้ฉันมีเงินกี่บาท
เราจะเรียกว่ารายการนั้น คือ หรือกระบวนการนั้นว่าเป็นการอ่านอย่างเดียว
ไม่มีการแก้ไขนะคะ
โดยกระบวนการทำงานของ
ฐานข้อมูลนะคะ
อย่างเริ่มต้น ก็คือมันจะ
เรียกข้อมูลขึ้นมาดูก่อน
นะคะ
เรียกข้อมูลว่า สมมติว่า
อยากดูว่าวันนี้เราจะถอนเงิน
แต่เราจำไม่ได้ว่าเรามีเงินกี่บาท
เราต้องทำการเรียกข้อมูลขึ้นมาดูก่อนว่าเงินในบัญชีมีเท่าไร
หน้าจอมันก็แสดงผลว่าเรามีเงินเท่าไร
หลังจากนั้น
จะเป็นการเขียน หรือการแก้ไข หรือการลบนะค
ซึ่งขั้นตอนที่ 3
นี่ ขึ้นอยู่ที่ว่า
เราจะโอนเงิน
หรือเราจะถอนเงิน
นะคะ หรือเราจะไม่ทำอะไรเลยก็ได้
ทุกอย่างจะต้องมีจุดเริ่มต้น
อย่างตัวอย่างตัวนี้
ตัวอย่างของการเปลี่ยนแปลงนะคะ
อย่าง
สมมติให้ T
นี่ ให้ T นะคะ
เป็นรายการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น
เขาต้องการจะโอนเงินจากบัญชี
ของ
a จำนวน 5,000 บาท
ไปยังบัญชี B
นะคะ
สิ่งที่เกิดขึ้นคืออะไร
สิ่งที่เกิดขึ้นคือตอนแรกเราจะต้องดูข้อมูลก่อนว่า ในบัญชี a
ที่เขาบอกว่าเขาจะโอนเงินไป
นี่ โอน 5,000
ขั้นตอนแรกคือดูก่อนสิว่า
บัญชี a มีเงินถึง 5000 ไหม
มีเกินหรือเปล่า
เช็กยอดเงินเสร็จปุ๊บ
เราก็จะมาหักบัญชี
เช่น สมมติเขามี 5,000 บาท
100 บาท
อย่างนั้น แสดงว่ามีจะ
ยอดเงินพอที่จะโอนไปให้
จะทำการลบเงินออก
5,000
ลบไปแล้ว 5000 ใช่ไหมคะ เพราะว่าเราจะโอน
เพราะฉะนั้น สุดท้ายแล้วบัญชีเอจะต้องเหลือเงิน 100 บาท
ใช่ไหม
เวลาเราโอนเงินแล้วถอนเงิน
เขาจะบอกยอดเงินปัจจุบันของเราด้วย อันนี้เป็นเรื่องปกติใช่ไหมคะ
หลังจากนั้น
เราก็จะมา
ดูว่า เอ๊ะ เขาจะโอนไปที่บัญชี B ใช่ไหมคะ
เราว่ายอดเงินบัญชี B ขึ้นมาดูสิ ว่ามีเท่าไหร่บัญชีบี
จะมีอยู่
1000
บัญชี b 1000
โอนมาอีก 5,000
เราก็ต้องอัพเดทหรือการปรับปรุงข้อมูลบัญชี
B 1000 ก็จะเพิ่มเป็น 6,000 บาท
อันนี้คือรายการเปลี่ยนแปลงของการโอนบัญชี
นะคะ แต่ทุกลำดับขั้นตอนจะต้องมีวันที่เวลากำหนด
ไว้ทุกการเปลี่ยนแปลง เป็นวินาทีเลยด้วยซ้ำนะคะ
พอมันมี
การเปลี่ยนแปลงแล้ว
นี่ เราใช้งานไปเรื่อย ๆ
ระบบมันอาจจะมีปัญหา
มันจะต้องมีการสำรองข้อมูล
นะคะ
พอเราสำรองข้อมูลไว้ ทำไมเราต้องสำรองข้อมูลนะ
คะ ถ้ามีข้อมูลสำรองไว้ ถ้าระบบมีปัญหา เราสามารถกู้ข้อมูลกลับคืนมาได้
ทำไมเราถึงจำเป็นต้องกู้คืนข้อมูลเกิดเมื่อกี้นี้
เป็นคุณกำลังโอนเงิน
แล้วไฟดับ
คุณโอนไปแล้ว 5,000 บาท
ไฟดับพอดี
เงินคุณออกไปแล้ว
แต่บัญชีที่คุณจะโอนให้ เงินยังไม่ได้ เพราะไฟดับพอดี ทำ
อย่างไร เพราะฉะนั้น ถือว่าระบบล่ม
มันจะต้องมีการแก้ปัญหา
ซึ่งเป็นหน้าที่ของระบบจัดการฐานข้อมูล
ระบบจัดการฐานข้อมูลจะต้องรับผิดชอบว่าทุก ๆ การทำงานที่เกิดขึ้นในรายการเปลี่ยนแปลง
ต้องทำเสร็จเรียบร้อย
มีการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว จะถือว่าเป็นการเปลี่ยนแปลง
บันทึกข้อมูลถาวร
ถ้าโอนไป เงินออกจากบัญชีคุณ แต่ปลายทางยังไม่ได้ รับถือว่าการทำรายการเปลี่ยนแปลงนั้นยังไม่สมบูรณ์
นะคะ โดยที่ระบบจัดการฐานข้อมูลจะไม่อนุญาตให้บางกระบวนการทำงานของรายการเปลี่ยนแปลงนะคะ
จะถูกส่งเข้าไปฐานข้อมูลนะคะ
เหมือน
จะเป็นไปได้ไหม ว่า
การจะโอนเงิน 5,000 บาท แล้วก็คงจะถอนอีก
3000 ในเวลาเดียวกัน
เป็นไปไม่ได้
เพราะฉะนั้น กระบวนการทำงานจะต้อง
เป็นตาม
รายการที่กระทำอยู่รายการเดียวเท่านั้น
ทั้งถอนทั้งโอนไม่ได้ ต้องเลือกก่อนว่า สรุปคุณจะโอนก่อน
หรือคุณจะถอน
เพราะว่าถ้าบังเอิญว่าคุณปล่อยให้มีการกระทำมากกว่า 2
มากกว่า 1 การกระทำขึ้นมาพร้อมกัน
มันจะเอาไปมันจะสามารถไปเกิดปัญหา
ความไม่ถูกต้องแน่นอนของข้อมูล เช่น
เรามีเงิน 5000
เราจะโอน 5,000 แล้วเราก็จะถอน 30
00 เป็นไปไม่ได้
เหมือนบางคนมี app โทรศัพท์
แต่บัตร ATM อยู่กับแม่
โอนเงินให้เพื่อน 5,000 บาท
มั่นใจว่าจะมี 5,000
แม่กดไปแล้ว 3000 แล้วก็ยังโอนมันโอนไม่ได้ค่ะ เพราะว่ายอดเงินไม่พอ
เพราะฉะนั้น
ใครผิด อันนี้ก็เป็นสิ่งที่ยอมไม่ได้ของระบบจัดการฐานข้อมูลนะคะ
ซึ่งปัญหานะคะ
การที่ระบบล่ม
นะคะ มันจะมีอยู่ 3 ประเภท
แบบแรก ก็คือรายการเปลี่ยนแปลงผ
ิดพลาด กับข้อ 2 เป็นปัญหาที่ระบบ
ข้อ 3 จะเป็นปัญหาที่
สิ่งวัตถุที่มาใช้เก็บข้อมูล
นะคะ
โดยที่ปัญหาที่เกิดระหว่างการประมวลผล บางครั้งอาจจะเกิด
จากคอมพิวเตอร์พังนะคะ
หรืออาจจะเป็นปัญหาของรายการเปลี่ยนแปลงมัน Error
ก็จะเป็น
โค้ดโปรแกรมอาจจะมีปัญหา
นะคะ
การเรียกดูข้อมูลอาจจะถูกดัก
เจอรายการเปลี่ยนแปลงที่มีความผิดปกติ เช่น
บอกว่ามีคนโอนเงินมา แต่จริง ๆ แล้วไม่พบรายการข้อมูลที่มีการเปลี่ยนแปลง
ทั้ง ๆ ที่โอนไปแล้ว
แต่ยอดเงินไม่ขึ้น
นะคะ รวมถึงกระบวนการควบคุมการประมวลผลพร้อมกัน จะทำ
อย่างไรนะคะ
อาจจะมีเกี่ยวกับอุปกรณ์พัง Harddisk พัง
คนใช้งานนาน ๆ อากาศร้อน
คอมพิวเตอร์ก็พังได้เหมือนกันนะคะ เหมือนบางคน
เปิดคอมพิวเตอร์ไว้ไม่เคยปิดเลย พอช่วงฤดูร้อน มันร้อนมาก
ตัว
Main board งอ ความร้อนก็มีรวมถึงอาจจะเกี่ยวกับ
ไฟดับ
ไฟไหม้
อุทกภัยหรือภัยธรรมชาติต่าง ๆ
อาจเกิดขึ้นได้ถือว่าเป็นสาเหตุที่ทำให้การประมวลผลมีปัญหาเช่นเดียวกันนะคะ
หรือในการทำงานบางอย่าง
อาจนำไปสู่นำไปสู่การล่มของระบบ เช่น
คุณใส่ข้อมูลเยอะเกินไป
เหมือนเวลาเราเขียนโปรแกรมแล้วมันไม่รู้จบ
หรือการที่
เอา 0 มาหาร
เวลาเราเอา 0 มาหาค่านี่ มันจะหาค่าไม่ได้ ตอนที่เราเขียนโปรแกรม
ระบบไปรษณีย์ล่ม
รวมถึงตรรกะของการเขียนโปรแกรมอาจจะผิด
อย่างไรดี
ถ้าคน
ผมสั้น
สมมติตรรกะบโปรแกรม
คนผมสั้นจะต้องเป็นผู้ชายเท่านั้น ถามว่าจริงไหม ไม่จริ ง
ผู้ชายผมยาวก็มี ผู้หญิงผมสั้นก็มี อันนี้คือตรรกะผิดพลาด
เราจะมากำหนดอย่างนี้เลยไม่ได้
เหมือนเวลาสแกนใบหน้าอย่างนี้แล้วบอกว่า ผมสั้นมา ต้องเป็น
แน่นอน ซึ่งมันไม่จริง
หรือ User หรือผู้ใช้งานอาจเป็นการหยุดที่ไม่ถูกต้อง
ระหว่างประมวลผล
เช่น
กำลังดาวน์โหลดเอกสาร
หรือกำลังทำธุรกรรม
บางคนกำลังโอนเงินอยู่
แล้วไม่ได้ใช้เน็ตในโทรศัพท์ ใช้เน็ต Wi-Fi
มีคนถอดปลั๊กออก
การโอนเงินของตอนนั้นของคุณอาจจะมีปัญหาก็ได้
อันนี้คือ
การทำงานอาจจะมีการผิดพลาด หรือปัญหาเกิดขึ้น
อันนี้ก็อธิบายไปแล้ว
นะ อันนี้เปลี่ยนแปลง
ซึ่งสาเหตุเหล่านี้นี่ เราเลยจำเป็นจะต้องมีทั้งการกู้คืน แล้วก็การสำรองข้อมูล
นะคะ โดยการกู้คืนฐานข้อมูลนี่ ก็คือกระบวนการที่
ทำให้ฐานข้อมูลของเรา
นี่ กลับสู่สภาวะเดิม
ที่สามารถใช้งานได้
นะคะ ถ้า
ณ ขณะนั้น ถ้าไม่มีความขัดข้องหรือข้อผิดพลาดระหว่างการประมวลผล
ซึ่ง
การฟื้นสภาพหรือการกู้คืน
นี่ มันเป็นงานที่ระบบจัดการฐานข้อมูล
นี่ ย้อนกลับไป
ยังข้อมูล
ก่อนที่จะเกิดความเสียหาย
นะคะ
โดยที่ไหนก็เหมือนจะเกิดความขัดข้องและความเสียหายของระบบไม่ว่ากรณีใด ๆ
มันจะทำให้ข้อมูลนะนี่ ไม่ถูกต้อง แล้วก็เชื่อถือไม่ได้
เราจะต้องย้อนกลับไป
นะคะ เพราะฉะนั้น
การกู้คืนฐานข้อมูลนี่ มันจะเป็นมีวิธีการในการเอาข้อมูลที่ถูกทำลาย
หรืออาจจะถูกเปลี่ยนแปลง ให้กับคืนมา
อยู่ในสภาพที่ถูกต้อง น่าเชื่อถือเหมือนเดิมน
ะคะ ซึ่งอันนี้ก็คือเป็นหน้าที่ของระบบจัดการฐานข้อมูลเช่นเดียวกัน
นะคะ โดยการกู้คืนข้อมูลการฟื้นสภาพนี่ จะเป็นการทำให้เรามั่นใจว่ารายการที่ทำของเรา
นี่ ที่ถูกยกเลิกไป หรืออาจจะมีความผิดพลาดต่าง ๆ เช่น
น่าจะเกิดจากโปรแกรม
ระบบมันเสีย
Harddisk เสีย
ไฟดับ
ไฟตก
นะคะ สิ่งเหล่านี้จะไม่ก่อให้เกิดความเสียหายของฐานข้อมูล
หรือการทำงานอื่นที่ทำงานร่วมกันของข้อมูลนั้น ๆ
นะคะ
โดย
รูปแบบของ
ลักษณะของความ
ผิดพลาดนะคะ อันแรกระบบล่ม ซึ่งอันนี้เราก็น่าจะคุ้นเคยกันอยู่
ความขัดข้องจาก
อุปกรณ์บันทึกข้อมูล
นะคะ Harddisk เสีย
ssd เสีย
ผิดพลาดของโปรแกรม
ไปธรรมชาติ
อย่างเราเป็นเรียนทางคอมพิวเตอร์ เราจะต้องไปดูแลคอมพิวเตอร์
แต่ถ้าคุณไม่ดูแลเอาใจใส่
ไม่ทำความสะอาด ไม่เช็กความพร้อมอุปกรณ์
คิดว่าไม่เป็นไรหรอก
เปิดฝาหลังคอมพิวเตอร์มามีแต่ฝุ่น
ถามว่าฝุ่นมันสะสมมาก ๆ
สักวันมันจะช็อต แล้วคอมก็จะพัง
อันนี้คือความไม่ดูแลเอาใจใส่ หรือเอาของเข้ามากินในห้องน้ำ หกใส่คอมพิวเตอร์
คอมของคุณก็พัง เพราะฉะนั้น เดี๋ยวถ้า
มีโอกาสที่คุณจะไปดูงานห้องคอมพิวเตอร์
เป็นคอมพิวเตอร์ที่สมบูรณ์แบบ
เขาจะห้าม
ของกินทุกชนิด
รองเท้าต้องสะอาด ถุงเท้าต้องสะอาด
ห้องคอมพิวเตอร์บางห้องต้องใส่หมวกคลุมผม
ไม่ให้ผมร่วงลงไป
เพราะบางทีถ้าพัดลมมันพัด
น้องมันไปเกิด
ช็อต ที่ใบพัดของ
ระบบทำความเย็น
เสียหายได้หรือรวมถึงการก่อวินาศกรรม
ถ้าเราดูหนังแต่เรื่อง
นะคะ
จะมีการวางระเบิดห้องคอมพิวเตอร์ไรอย่างนี้ อันนี้ก็เป็นสาเหตุเช่นเดียวกัน
นะคะ
ประเภทของ
เหตุขัดข้อง ก็มีอยู่ 3 ลักษณะหลัก ๆ นะคะ
อันแรก จะเป็นความขัดข้องของ
ระบบ
เช่น ความขัดข้องของระบบปฏิบัติการนะคะ
ทำให้ระบบไม่สามารถทำงานไม่ได้
การ
อาจจะต้องมีการปิดเปิดเครื่องใหม่ หรือ Restart นะคะ
ซึ่ง
จะมีผลกับทุกรายการเปลี่ยนแปลงที่กำลังทำงานอยู่
อาจจะไม่ถึงขั้นทำลายข้อมูลในฐานข้อมูลนะคะ
เราจะเรียก
การขัดข้องแบบนี้ว่าเป็นการขัดข้องแบบ
อย่างเบาแล้วกัน
ข้อมูลไม่หาย
แต่ข้อมูลที่อยู่ใน Harddisk
นี่ บางครั้งอาจจะ
ต่อไปครั้งหน้า ที่มีการเล่นการทำงานมันอาจจะช้า
นะคะ
เพราะว่าส่วนมากข้อมูลแล้วจะเก็บไว้ใน Harddisk ซึ่ง Harddisk ไม่มีไฟฟ้าก็สามารถเก็บข้อมูลได้
นะคะ
อันนี้เป็นความขัดข้องแบบที่ยังพอรับได้ ปิดเปิดเครื่องใหม่
ก็หาย
แต่ถ้าเป็นความขัดข้องของรายการเปลี่ยนแปลงนะ
คะ
ก็
จะมีอยู่ 2 ลักษณะ
บางครั้งมันจะเป็นความขัดข้องที่
อาจจะป้องกันได้ จากโปรแกรมที่เรา
เขียนไว้
หรือโปรแกรมที่เราใช้งาน
โดย
มีทั้งภายในภายนอกที่ไม่สามารถแก้ไขได้ อย่างสมมติว่า
เ
เช่น ความขัดข้องที่สามารถป้องกันได้จากภายในโปรแกรม
เช่น
ถ้าเราจะโอนเงิน
สมมติว่าเราอยากโอน
500,000
นะคะ
แต่จริง ๆ แล้วมีอยู่ 500
โปรแกรมก็จะเริ่มตรวจสอบความผิดพลาดแล้วว่า แล้วก็แสดงผลว่ายอดเงินของคุณไม่เพียงพอ
ต้องยกเลิกรายการนี้
หรือ
กลับไปแก้ไขจำนวนเงินใหม่
อันนี้คือเราสามารถป้องกันความเสียหายได้
นะคะ
อันนี้ ก็คือ
มันจะเป็นเกี่ยวกับตรรกะ แนวคิด
อยู่แล้ว
เงินไม่พอจะโอนได้อย่างไร อันนี้เป็น
พื้นฐานง่าย ๆ เป็นต้น
หรือถ้าไม่สามารถป้องกันได้ เช่น
ข้อมูลมันเยอะเกิน อย่างเช่น อาจจะเคยได้ยินข่าวว่า
มี Hacker พยายาม
เอาข้อมูลเหมือนพยายามโจมตี server server 1
นะคะ
อาจจะเป็นมหาลัยเราก็ได้
สามารถทำงานได้พร้อมกันเต็มที่ 500 คน
แต่Hacker ใช้ User เป็น 1 ล้าน
คน มาโจมตี
มันจะทำให้ระบบเรานี่ ไม่สามารถรับได้
ระบบก
็จะล่ม เพราะเรารับได้เต็มที่ 500 แต่คนล้านคนพยายามเข้ามาหรือพยายามกรอกข้อมูล
นี่ เป็นไปไม่ได้เลย
ระบบก็จะพัง
นะคะ อย่างนี้เป็นต้น อันนี้คือไม่สามารถ
ตรงกันในจักโปรแกรมเราได้เลย
กับอีกอย่างหนึ่ง
ของอุปกรณ์
อาจจะพังหัวอ่านสะเทือนกระทบกันนักศึกษาบางคนชอบ
ใช้โน๊ตบุ๊ค แล้วปิดพัดลม
ปิดเครื่อง
เครื่องก็ยังทำงานอยู่
เวลาคุณขี่มอเตอร์ไซค์
ตกหลุม
ขึ้นเนิน มันสะเทือน
อุปกรณ์ที่อยู่ในกระเป๋าเป้เรามันยังทำงาน
มันก็จะสะเทือนไปด้วย
มันก็อาจจะพัง
คอมคุณก็จะพัง เพราะบางทีหัวอ่าน Harddisk คุณ มันทำงานอยู่
พอมันโดนกระแทก
หัวอ่านมันจะเป็นเข็มเล็ก ๆ
มันก็พัง
นะคะ อันนี้ก็ระวังด้วย อันนี้คือความ
เสียหายของอุปกรณ์ ที่ถือว่าเป็นลักษณะที่ค่อนข้างรุนแรง เพราะถ้ามันพัง
เราแก้ไขไม่ได้
เพราะเหมือนมันหักไปแล้ว มันเสียไปแล้ว
ข้อมูลแล้วก็ไม่ได้สำรอง
อันนี้ก็คือ
ข้อผิดพลาดจากอุปกรณ์เก็บข้อมูล
ความจำเป็นของการกู้คืนข้อมูล ก็แน่นอนค่ะ อยู่ที่ว่าเราจะสำรองข้อมูลกับอะไร ใส่ Harddisk ไว้ไหม หรือใส่ USB ไว้
หรือ Upload ขึ้นบน
Google Drive หรือบน Cloud ก็ว่าไป
ซึ่งประเภทของ
เก็บข้อมูลสำรองจะมีอยู่ 3 แบบ
3 แบบนี้ถ้านับเป็นอุปกรณ์นะที่จับต้องได้
อันดับแรกเป็นอุปกรณ์ที่
เก็บข้อมูลได้ต่อเมื่อมีไฟฟ้านะคะ
ในกรณีที่ไม่มีไฟฟ้า ข้อมูลพวกนี้จะหายไป
สิ่งเหล่านี้ ก็คือ
Ram
เรียนประกอบคอมแล้ว Ram จะเป็นการ์ดแผ่นเล็ก ๆ
นะคะ
น่าจะเป็นพื้นที่สำหรับสำรองข้อมูลตอนที่คอมพิวเตอร์ทำงานอยู่
ถ้าเราปิดปุ๊บ ข้อมูลในนั้นจะหายไป
นะคะ
กับอุปกรณ์ที่ไม่จำเป็นต้องใช้ไฟฟ้า ก็คือ Harddisk
ซึ่งอุปกรณ์ประเภทนี้น่ะ
มักจะเกิดปัญหา ก็คือ Harddisk พัง
หัวอ่านหั
ก หรือ Harddisk เป็นรอย
นะคะ เพราะฉะนั้น ก็ต้องระวังด้วย
กับอันต่อมาเป็น stable ก็คืออันนี้จะเป็นค่อนข้างโบราณ
ไม่ต้องอาศัยกระแสไฟฟ้า
ส่วนมากจะมาใช้ในการสำรองข้อมูลมากกว่า ลักษณะเป็นเทปแม่เหล็ก
เพราะราคา
ค่อนข้างถูก
การเรียกดูข้อมูลมันจะช้านะคะ
แต่ว่า
ส่วนมากเขาเลยใช้เป็นที่เก็บข้อมูล
ไม่ได้มาประมวลผลทุกวันนะคะ
ก็ถามว่านิยมใช้ไหม ก็ไม่น่ะค่ะ เพราะว่าตอนนี้เขาก็ใช้ Harddisk กันหมด
อย่างน้อย ๆ นะคะ
ต่อมาก็เป็นความผิดพลาดมีอยู่ 4 ประเภทนะคะ
อันแรกก็คือความผิดพลาด
ตรรกะนะคะ
ก็บางทีก็เกิดความผิดพลาดตั้งแต่ตอนเราที่เขียนโปรแกรมมันพิมพ์
เช่น
โปรแกรมไม่ยอมทำงาน เพราะว่า
บัตรประชาชนคุณกำหนดไว้เป็น 15 หลัก
ความจริงมีแค่ 13
พอกรอกไม่ครบ ระบบทำงานไม่ได้
ผู้ใช้งานกรอกถูกแล้ว 13 ตัว แต่ระบบบอกว่ามันต้องมันหายไป 2 ตัว
อันนี้คือ
ตรรกะมันผิด
โ ปรแกรม
มันผิด เราเขียนผิด
นะคะ ก็ไปถือว่าเป็นความผิดพลาดอย่างหนึ่ง หรือว่า
นามสกุล
บอกเป็นตัวเลขไม่ได้
แต่บังเอิญ คุณไม่ได้ปิดความผิดพลาดตรงนี้
มีคนมาปั่น
มาป่วนระบบค
ุณ เข้าใช้นามสกุลเป็นตัวเลข
ระบบยอมให้เซฟหรือยอมให้บันทึกข้อมูล
สรุปคุณก็ได้ข้อมูลขยะเข้ามาทำให้เปลือง
การประมวลผลข้อมูลอีก
นะคะ
กับความผิดพลาดของระบบนะคะ
เช่น ปัญหาการจัดลำดับงานผิดพลาด
แล้วมันเลยเกิดปัญหา
ระบบหยุดการทำงาน
ของมันเอง
ล็อก ไม่ให้คุณทำงาน
นะคะ แบบนี้ รวมถึงความผิดพลาดของอุปกรณ์จัดเก็บข้อมูล เช่น
เหมือนตึก
นี้ไฟไม่สม่ำเสมอ
ไฟตกบ่อย
ข้อมูลหาย
บ่อยนะคะ อันนี้ก็เป็นปัญหา เพราะฉะนั้น ในห้องนี้
เมื่อก่อนเราเลยมีอุปกรณ์สำรองไฟ
อุปกรณ์สำรองไฟ ใช้ไปนาน ๆ ไฟตกบ่อยก็พัง
เหมือนกันนะคะ อันนี้ก็เป็นความผิดพลาดของระบบ
รวมถึงความผิดพลาดของระบบ
อุปกรณ์ที่เก็บข้อมูลนะคะ
เช่น ปัญหาบางที Harddisk ของเรานี่ พอเราไม่ปิดเครื่อง อย่างที่อาจารบอก
คุณแม่ปิดเครื่อง
นี่มันทำงานตลอด
แล้วหัวเข็มมือที่มันสะเทือน
ไอ้ตัวหน้า
หน้าจานแม่เหล็กที่เก็บข้อมูลของเราเนี่ยมันเลยเป็นรอยขูดขีด
เป็นรอย
เหมือนสมัยเด็ก ๆ ทุกคนดูแผ่น CD น่ะค่ะ
แผ่น CD เป็นรอย
หนังในแผ่นซีดีเราเนี่ยก็จะดูแล้วมันก็จะกระตุก
อาจจะดูไม่ได้เลย
เพราะว่าเราเก็บรักษาไม่ดี
นี่ก็เหมือนกัน
นะคะ เพราะฉะนั้น การใช้อุปกรณ์ใด ๆ ที่เป็นอุปกรณ์คอมพิวเตอร์
นี่ มันค่อนข้างมีราคา แล้วก็มีความสำคัญอาจจะมีข้อมูลสำคัญ อย่างนั้น
เราก็ต้องช่วยกันรักษาด้วย
นะคะ
การกู้ข้อมูลจากอุปกรณ์ที่ใช้ไฟฟ้า
มีอยู่ 3 แบบ
นะคะ แบบแรก ก็เป็นการกู้ข้อมูลที่อาศัยข้อมูลที่เก็บจาก
เขาจะเรียกว่า
รายการเปลี่ยนแปลงอย่างนี้
สมมติว่า เหมือนกับเวลาเรา
ไปเซ็นชื่อ
หรือ
การเก็บข้อมูลว่าวันนี้คุณมาเรียนกี่โมง กลับบ้านกี่โมง
นะคะ มันก็มีการเก็บไว้
เป็นลำดับรายการ เป็นหมายเลขการเปลี่ยนแปลง มีการกระทำอะไรบ้าง
ชื่อตารางมาจากไหน เปลี่ยนแปลงข้อมูลอะไร
ลักษณะของการเก็บข้อมูลเป็นตารางแบบนี้
เช่น
สมมติ
10.12 น
. เริ่มทำงาน
นะคะ นาทีต่อมามีการเปลี่ยนแปลงข้อมูล
ของพนักงาน
ลำดับที่เท่าไรน
ะคะ
ข้อมูลเดิม
ลำดับที่ 1 เปลี่ยนเป็นลำดับที่ 8
แบบนี้เป็นต้นนะค
ะ อันนี้คือเขาจะรู้เลยว่า
ทุก ๆ กี่นาทีมีข้อมูลอะไรเกิดขึ้นบ้าง
มีรายการเปลี่ยนแปลงใดบ้าง อย่างเช่น รายการเปลี่ยนแปลงที่ 1
เปลี่ยนแปลงที่ 2 เปลี่ยนแปลงที่ 3
เขียนว่า
ทุกการเปลี่ยนแปลงจะเริ่มต้นที่จุด
START มีการเริ่มทำงาน
อย่าง เหมือน
รายการเปลี่ยนแปลง
ที่ 1
เห็นไหมคะ
เริ่มต้นเมื่อ 10.12 น
. สถานะ
COMMIT ก็คือยอมรับการเปลี่ยนแปลง
ตอน 10.18 น. ก็คือ
เราทำงานในการแก้ไขข้อมูลนี่ ใช้เวลา
6 นาที
มันจะเก็บทุกอย่างที่เกิดขึ้นใน 6 นาทีนั้นนะคะ
อย่างเช่น START นะคะ เช็กสถานะ ก็คือ START ก็คือรายการจะเริ่มต้นทำงาน
นะคะ
COMMIT ก็คือทำงานเสร็จ
อัพเดท ก็คือ
รายการถูกบันทึกแล้วแล้วก็ให้เกิดการเปลี่ยนแปลงค่าสถานะหลัก ๆ จะมีอยู่ 3 สถานะ
น ะคะ
สำหรับการเก็บข้อมูลเป็นประเภท
Log File ก็คือเป็นการเก็บ
การเปลี่ยนแปลงทั้งหมดที่เกิดขึ้นนั่นเอง
การกู้คืนใน เกิดจากเหตุขัดข้องแบบ
ความผิดพลาดของระบบ เราจะมีจุดที่เป็นเหมือนจุดตรวจสอบนะคะ
ถ้าสมมติว่าทำงานแล้วยังไม่ถึงจุดตรวจสอบ แล้วถ้าระบบล่ม
เราจะเริ่มต้นใหม่ทั้งหมด
แต่ถ้าการทำงานของเราเลยจุดตรวจสอบแล้ว
แล้วระบบจึงล่ม เราจะเริ่มการทำงานใหม่ที่จุดตรวจสอบนั้นนะคะ
ก็คือไม่ต้องเริ่มใหม่ทั้งหมด จะเริ่มตรงจุดที่เรา
Mark ไว้ หรือเรา
ตั้งธงไว้ให้เองนะคะ
เดี๋ยววันนี้ค่อยอธิบาย เพราะว่าเป็นตัวเลขเยอะ
นะ แบบนี้ล่ะค่ะ
อย่างเช่น
วันนี้ค่ะ จุด
Check Point ถามว่าตัวกระบวนการทำงานที่ 1 ที่ 1
เริ่มต้นตรงนี้
ถึงตรงนี้
ถามว่ามันทำงานเสร็จไหม ทำงานเสร็จเรียบร้อยนะคะ
t 1 ไม่มีปัญหาอะไร
t 2 ล่ะ
t 2 ทำงานผ่านจุด
ตรวจสอบที่ 1 เสร็จเรียบร้อย ก่อนถึงจุด
ที่ระบบจะล่ม
ถามว่า t 2 ทำงานเสร็จไหม t2 ทำงานเสร็จนะคะ
t3 ทำเริ่มทำงานตรงนี้ ผ่านจุดตรวจสอบ
ทำงานจนถึง
ผิดพลาด ถามว่า t 3 จะเริ่มทำงานที่ไหน
จะไม่เริ่มตรงนี้นะคะ จะเริ่มตรงที่จุดตรวจสอบตรงนี้
t4 เริ่มทำงานตรงนี้เสร็จตรงนี้ ไม่อยู่ในจุดตรวจสอบก็จริง แต่เราก็นับว่าเขาทำงานเสร็จเรียบร้อย
นะคะ
ส่วน t 5
ทำงานหลังจากตรวจสอบ
แล้วทำไม่เสร็จ t 5 จะทำอย่างไร t 5 ต้องเริ่มใหม่ทั้งหมด
อันนี้คือการ
ทำงานของจุดตรวจสอบ
จะเห็นได้ว่าถ้าคุณทำงานผ่านจุดตรวจสอบก็จริง แต่ถ้าระบบมันทำงานเสร็จ
ก็ไม่มีปัญหาอะไร
แต่ถ้าการทำงานมีปัญหา
แล้วผ่านจุดตรวจสอบแล้ว
เราจะไม่เริ่มใหม่ทั้งหมด เราจะเริ่มต้นแค่ตรงที่จุดตรวจสอบ
นะคะ อันนี้เป็นแบบการกู้คืนข้อมูลแบบใช้จุดตรวจสอบ
กับการกู้คืนแบบ
ทำคล้าย ๆ กับว่าเป็นสำเนาข้อมูลนะคะ
ก็ส่วนมากตัวนี้ การกู้คืนตัวนี้ จะใช้
พื้นที่ในการเก็บข้อมูลเยอะพอสมควร
เพราะไม่ว่าจะมีการกระทำใด ๆ เกิดขึ้นในระบบของเรา
มันจะทำสำเนาซ้ำไว้ด้วยเสมอ
เหมือนกับเงา
นะคะ เขาเรียกว่าเหมือนเราเดินไปก็จะมีเงาติดตัวเราไปด้วย เราเดินซ้ายต้องเอาไปทางซ้าย
เราเดินขวาก็เป็นเงาทางขวา
เพราะฉะนั้น
ไม่ว่าจะเกิดการกระทำใดขึ้น จะมีสำเนา
ไว้ด้วยเสมอ
นะคะ
อันนี้เป็นการ
ทำแบบ
Shadow Paging นะคะ
เป็นการกู้ข้อมูลจาก
การสำรองข้อมูลที่ไม่ใช้ไฟฟ้า
ส่วนมากก็จะเป็นอุปกรณ์ที่เป็น
Harddisk หรือว่าเทปแม่เหล็ก
นะคะ
แต่แบบนี้เนี่ยเราจะไม่ทำสำเนาตลอดเวลา
เราจะมีการกำหนดช่วงเวลาในการสำรองข้อมูล
เช่น ทุก ๆ 1 เดือน
2 เดือน 3 เดือน ว่าไป
แต่ถ้าเป็นข้อมูลปริมาณมาก
นะคะ อย่างในธนาคารนี่ เขาจำเป็นต้องสำรองข้อมูล
แทบจะตลอดเวลาเลย
เพราะเขา
มันเป็นเรื่องเกี่ยวกับเงินเงินทองทอง มันจะพลาดไม่ได้
วันนี้จะทำงานได้ พรุ่งนี้อาจจะไฟไหม้ห้องเก็บข้อมูลหรือเปล่าก็ไม่รู้
โดยการกู้คืนข้อมูลแบบนี้เนี่ยถ้าเป็นองค์กรขนาดใหญ่
เขาจะต้องมีการซ้อมด้วย
ว่า ถ้าเกิดวันนี้
นี่ ระบบเราล่ม
2 ทุ่ม พรุ่งนี้ต้องทำงาน
จะทำ
อย่างไร ถ้าใครที่ทำงานเกี่ยวข้องกับคอมพิวเตอร์ทั้งหมดจะต้องมาซ้อม
อาจจะเป็นธนาคารขนาดใหญ่
แห่งหนึ่ง
พรุ่งนี้ต้องทำงานเหมือนเดิม เงินต้องอยู่เหมือนเดิม
ต้องกู้คืนระบบให้ได้ภายใน 6 ชั่วโมง
จากข้อมูลทั้งหมด
จะต้องมีการซ้อมด้วย เช่น สมมติว่าคุณมีข้อมูลที่เก็บไว้มันจะเป็น Harddisk ประมาณ
เป็นพัน ๆ Harddisk
คุณจะเรียกข้อมูลกลับคืนมาอย่างไร ให้เสร็จภายในพรุ่งนี้เช้า
เขาต้องสอนนะคะ
บางทีถ้าเป็นคนที่ทำงานหน้าคอมพิวเตอร์และเฝ้า Server เดี๋ยวบางทีต้องมานอนเฝ้าห้องด้วยซ้ำ
เขาก็จะห้ามของกิน ห้ามสูบบุหรี่
ห้อง Server ก็จะหนาวมาก อาจจะต้องนอนในนั้น บางคนมีถุงนอนด้วยซ้ำ
เ พื่อ
เฝ้า
อุปกรณ์เก็บข้อมูล
นะคะ การกู้ข้อมูล จะเป็นการโอนข้อมูลจาก
อุปกรณ์เก็บข้อมูลทั้งหมดกลับมา
แล้วก็จะเอา
รายการเปลี่ยนแปลงที่มีการเก็บ
Log File ก็คือการเก็บเวลาการเปลี่ยนแปลงทุกอย่าง
ที่ทำงานสมบูรณ์นะ
ะ คะ
ก็จะมาบันทึกไว้ใน
ระบบที่เรากู้คืนมาใหม่ทั้งหมด
ก็คือเหมือนกับกาถ้ามันมีการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นเราก็จะคบกันมาทั้งหมดน
ะคะ
วันนี้ก็จะประมาณนี้ เพราะว่า
เราจะไม่เน้นว่าพวกคุณจะต้อง
สำรองข้อมูลเองทั้งหมดนะ อันนี้ให้รู้ไว้
มันจะเป็นฐานข้อมูลขั้นสูง
จะเรียนในปี
ที่สูงกว่านี้นะคะ เป็นวิชาเฉพาะทาง
แต่ว่าภาษา SQL
นี่ ทุกคนต้องได้เรียน
อาทิตย์หน้า
จะเป็นตัวอย่าง
คำสั่งภาษา SQL นะคะ
ที่ทุกคนจะต้อง
จำแล้วก็ทำให้ได้
ค่ะ ว่าแต่ละคำสั่ง
มันมีความสำคัญอย่างไร กระบวนการทำงาน
เราจะเขียน
เขียนโปรแกรมอย่างไร ในการเรียกดูข้อมูล
ใครยังใช้โปรแกรมไม่เป็นเดี๋ยวอาทิตย์หน้าอาจารย์จะพาดู
ยัง ๆ ก่อน
ว่าแต่ละคำสั่งมันต้องทำงานอย่างไร ถ้าเราจะเรียกดูข้อมูลเราจะต้องใช้คำสั่งอะไรนะคะ
ถ้าจะเพิ่มข้อมูลใช้คำสั่งอะไร
แก้ไขข้อมูล
ลบข้อมูล
ต้องทำอ
ย่างไร แต่ก็ต้องเข้าใจด้วยว่าเราจะใช้ภาษาอังกฤษเป็นหลักนะคะ
เพราะฉะนั้น
พยายามจำแล้วก็พิมพ์ให้ถูก
หรือแปลความหมายมันได้ยิ่งดีว่าคำศัพท์คำนี้ถ้าเป็นภาษาไทย
มันคืออะไร ทำไมเราถึงเลือกใช้คำนี้น
ะคะ
เหมืนอเวลาสมมติว่า ต่อไปปี 3 ไปฝึกงาน
เขาถามว่ารู้จักฐานข้อมูลไหม
รู้จักคำสั่งนี้หรือเปล่านะ
คะ
เราจะได้ตอบเขาได้ ว่าอย่างน้อยเรารู้ว่าคำสั่งนี้มันทำงาน
อย่างไรระคะ
วันนี้ไม่มีการบ้าน
นะคะ เพราะว่าต้องขออนุญาตไปประชุมตอน บ่าย 2 พอดี
วันนี้ก็ประมาณนี้ค่ะ แต่ว่าอาทิตย์หน้านะคะ เตรียม
ตัวมาดี ๆ ท่องศัพท์ภาษาอังกฤษกัน
นะคะ
วันนี้ก็ขอบคุณล่าม แล้วก็ขอบคุณข้อความด้วยนะคะ ขอบคุณมาก ๆ เลยค่ะ