---
title: Re-voice (สสวท. วิทยาศาสตร์ ม.ปลายพื้นฐาน ) ระบบนิเวศ ตอนที่ 2 (19.29 นาที)
subtitle: 
date: วันพุธที่ 3 พฤษจิกายน  2564  เวลา 14.00 น.
---

								(ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล)


[เสียงดนตรี] Րนี่ระบบนิเวศแห่งนี้ครับ ในอดีตเป็นป่าดิบชื้นมันบอกนะครับ นี่นะครับ ก็เป็นมนุษย์นะครับ เข้าบุกรุกถานะครับ กระปุกปั๊มน้ำมันนะครับ นักเรียนพิจารณาดูจากรูปใกล้ ๆ นักเรียนเห็นต้นปาล์มน้ำมันครับ ซึ่งพื้นที่นะครับ เดี๋ยวเปลี่ยนแปลงเป็นแหล่งน้ำจะถูกทิ้งร้างไปนะครับ ต้นปาล์มน้ำมันปาล์มสวนครับ ก็ตายลงไปครับ แล้วก็มีอย่าขึ้นมาปกคลุมบริเวณเหล่านี้แทนครับ ซึ่งในปัจจุบันนี้กลายเป็นทุ่งหญ้ารกร้างไปแล้วนะครับ สาเหตุของการเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศแห่งนี้ มีสาเหตุมาจากการกระทำของมนุษย์นะครับ เดี๋ยวจะไปเรียนกันเลยนะครับ การเปลี่ยนแปลงแทนที่ของระบบนิเวศนี้ มันมีสาเหตุหลัก ๆ อะไรบ้าง และมีกระบวนการอย่างไรครับ การเปลี่ยนแปลงแทนที่ของระบบนิเวศคืออะไร การเปลี่ยนแปลงแทนที่ของระบบนิเวศนี้จะเรียกว่า "การเปลี่ยนแปลงทางนิเวศวิทยา" นะครับ เป็นการเปลี่ยนแปลงของกลุ่มสิ่งมีชีวิตที่เกิดขึ้นอย่างช้า ๆ เป็นระยะเวลานานนะครับ เกิดมาจากปฏิสัมพันธ์ระหว่างองค์ประกอบทางกายภาพ องค์ประกอบทางชีวภาพนะครับ ส่งผลให้ระบบนิเวศนั้นนะครับ ค่อย ๆ เปลี่ยนแปลงไป จะถึงสมดุลนะครับ ในบางระบบนิเวศนะครับ มันคือการเปลี่ยนแปลงแทนที่แล้วนะครับ อาจจะเกิดสังคมสมบูรณ์ได้นะครับ สังคมสมบูรณ์นี้นะครับ กลุ่มสิ่งมีชีวิตสุดท้ายของการเปลี่ยนแปลงแทนที่นะครับ เป็นกลุ่มสิ่งมีชีวิตที่มีเสถียรภาพนะครับ แล้วจะอยู่ในบริเวณนั้นได้อย่างยาวนาน มีการเปลี่ยนแปลง และถูกทดแทนโดยกลุ่มสิ่งมีชีวิตกลุ่มอื่นน้อยมากเลยนะครับ นอกเสียจากว่าจะมีปัจจัยบางอย่างมารบกวนนะครับ ถ้านักเรียนยังจำกันได้นะครับ ที่ครูให้นักเรียนพิจารณารูประบบนิเวศนะครับ ที่มีการเปลี่ยนแปลงจากป่าดิบชื้น ใครเป็นคนทำมัน และในที่สุดกลายเป็นทุ่งหญ้ารกร้างนะครับ ในกรณีเกิดจากสาเหตุการกระทำของมนุษย์นะครับ นอกจากสาเหตุการกระทำของมนุษย์แล้ว การเปลี่ยนแปลงแทนที่ทางนิเวศวิทยานะครับ ยังสามารถเกิดเกิดขึ้นเองตามธรรมชาตินะครับ ยกตัวอย่างเช่น จากภูเขาไฟระเบิดนะครับ หรืออาจจะเกิดจากกระบวนการทางธรรมชาติต่าง ๆ นะครับ เช่นน้ำท่วม แผ่นดินไหวนะครับ เราจะไปดูกันนะครับ ว่าการเปลี่ยนแปลงแทนที่ทางวิทยาศาสตร์ จากการกระทำของมนุษย์นี้นะครับ จะมีกระบวนการอะไรเกิดขึ้น ดูกันเลยนะครับ ตัวอย่างสาเหตุที่เกิดจากการกระทำของมนุษย์ นักเรียนจากรูปนี้นะครับ ระบบนิเวศแห่งนี้นะครับ ดั้งเดิมนะครับ เป็นป่าสมบูรณ์นะครับ หลังจากนั้นเอง พิธีกรรมของมนุษย์นะครับ เข้ามารบกวนป่าสมบูรณ์อย่างนี้นะครับ จนไปสู่การเปลี่ยนแปลง แทนที่ทางนิเวศวิทยาเกิดขึ้นนะครับ ในกรณีนี้ก็อาจจะเกิดการตัดไม้ทำลายป่า เผาทำลายป่าเพื่อทำการเกษตรนะครับ นักเรียนเห็นว่าป่าได้ถางลงไปแล้วนะครับ ซึ่งทำให้สิ่งมีชีวิตหลายชนิดที่เคยอยู่ในบริเวณป่าดั้งเดิมนะครับ มีการเปลี่ยนแปลงหรือว่าหายไปนะครับ แล้วสภาพแวดล้อมทางกายภาพก็เปลี่ยนแปลงไปเช่นกันครับ เช่น น่าจะอาจจะเป็นสภาพภูมิประเทศที่แห้งแล้งแล้ว ต่อมานะครับ ในการทำการเกษตรเกิดขึ้นนะครับ อย่าโกรธนะครับ นักเรียนจะเห็นว่าพื้นที่นี่ ถ้าพื้นที่การเกษตรเหล่านั้นนี่ ถูกทิ้งร้างไปนะครับ ประจำปีกลุ่มสิ่งมีชีวิตใหม่นะครับ เข้ามาแทนนะครับ อย่างละรูปนี้นะครับ นักเรียนจะเห็นพืชพวกหญ้านะครับ ซึ่งการดำรงจะส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมภายในบริเวณนั้นนะครับ แต่ท้ายที่สุดก็จะมีความเหมาะสม แล้วก็เริ่มมีกลุ่มสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ เข้ามานะครับ ยกตัวอย่างเช่น กลุ่มในพวกนี้ครับ จะมาเจริญเติบโตกลับไหมครับ บริเวณนั้นนี่มีการเปลี่ยนแปลงขึ้นก่อนหน้าก็จะทำให้ดีนี่มีความชุ่มชื้นมากขึ้นมีวัตถุหรือธาตุอาหารอยู่ในดินมากขึ้นนะคะ ก็ส่งผลดีต่อการเจริญเติบโตเขาเอาไม้พุ่มและไม้ต้นได้นะครับ แล้วก็จะเกิดการเปลี่ยนแปลงทดแทนสิ่งมีชีวิตเหล่านี้ไปเรื่อย ๆ นะครับ เป็นลำดับสถานที่สุดนี้กลายเป็นสังคมสมบูรณ์ได้นะครับ รายการบ้านสมบูรณ์ได้สำหรับตัวอย่างการเปลี่ยนแปลงแทนที่ทางนิเวศวิทยาที่มีสาเหตุมาจากธรรมชาตินะครับ เดี๋ยวครูจะอธิบายกระบวนการนี้ให้ฟังนะครับ ช่วยบอกเขาด้วยนะครับ นักเรียนการเปลี่ยนแปลงแทนที่นี่นะครับ อาจจะเกิดขึ้นในบริเวณที่ไม่มีสิ่งมีชีวิตอยู่มาก่อนนะครับ ยกตัวอย่างเช่นนะครับ เริ่มแรกเลยนะครับ พื้นที่เหล่านี้เกิดภูเขาไฟระเบิดขึ้นนะครับ การระเบิดของภูเขาไฟจะทำให้พื้นที่นั้นตกลงไปด้วยลาวานะครับ ซึ่งแน่นอนว่าสิ่งมีชีวิตบริเวณนั้นมันจะถูกทำลายลงหมดเลยนะครับ แล้วก็ไปเป็นอันเก่าเป็นสมัยพื้นที่ที่เกิดใหม่นะครับ อุปกรณ์ใดใช้ของลาวานะครับ อนุมานได้เลยนะครับ ว่าไม่มีสิ่งมีชีวิตมาก่อนนะครับ แล้วก็สภาพการดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิตนี้นะครับ ดูจะไม่เหมาะสมนะครับ แล้วเมื่อไหร่ผ่านไปนะครับ ก็จะมีการแปลงของสภาพแวดล้อมนะครับ ทำให้สิ่งมีชีวิตบางชนิดนี่สามารถดำรงได้นะครับ ยกตัวอย่างเช่นลายเส้นนะครับ ไม่สามารถเจริญเติบโตได้บนก้อนหินนะครับ แล้วจะส่งผลให้สภาพแวดล้อมบริเวณนั้นนะครับ ก็ค่อยเปลี่ยนแปลงไปจนเหมาะกับการดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิตกลุ่มอื่นนะครับ เครื่องต่อไปอาจจะมีมอสเจริญเติบโตที่ก้อนหินที่มีความชื้นมากขึ้นแล้วก็พิการตายครับผม ห่างกันบริเวณนี้นะครับ ถ้าเกิดเป็นชั้นดินขึ้นนะครับ พืชกลุ่มหญ้าขึ้นอยู่ในบริเวณนี้ได้นะครับ แล้วเมื่อเวลาผ่านไปเรื่อย ๆ นะครับ ก็ชั้นดินที่หนักขึ้นนะครับ หรือมีความชื้นมากขึ้นนะครับ มีสิ่งมีชีวิตกลุ่มใหม่นะครับ สามารถดำรงชีวิตอยู่ในบริเวณนี้ได้นะครับ ตัวอย่างเช่นเลยขนาดเล็กนะครับ มาเพิ่มมากขึ้น และมีหลายชนิดเพิ่งเข้ามานะครับ มีชั้นดินหนาขึ้นเรื่อย ๆ แล้วอาจพบไม้พุ่มนะครับ มาเจริญเติบโตในบริเวณนี้มากขึ้นครับ ต่อมานะครับ อาจจะพบในกลุ่มได้นะครับ แล้วจะมีการเปลี่ยนแปลงแทนที่กลุ่มสิ่งมีชีวิตไปเรื่อย ๆ เป็นสังคมสมบูรณ์ในท้ายที่สุดนะครับ ซึ่งจะเป็นป่าสมบูรณ์ได้นะครับ นักเรียนมีความเข้าใจเกี่ยวกับกระบวนการเปลี่ยนแปลงแทนที่ ไม่มากก็น้อยนะครับ ก่อนจะไปหัวข้อต่อไปนี้นะครับ ครูมีคำถามให้นักเรียนได้ลองไปตอบคำถามดูนะครับ คำถามแรกนะครับ นักเรียนคิดว่าการเปลี่ยนแปลงแทนที่ในบริเวณที่ถูกทิ้งร้างหลังการทำไร่เลื่อนลอยนี่ และในบริเวณที่เกิดจากการระเบิดของภูเขาไฟนี่ เหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไรนะครับ คำถามที่ 2 นะครับ นักเรียนลองยกตัวอย่างดูสิครับ ว่าสาเหตุที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงแทนที่ทั้งที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาตินะครับ หรือว่าเกิดจากการกระทำของมนุษย์นี่ อาจจะมาจากสาเหตุอะไรได้บ้างนะครับ นักเรียนสามารถกดพักแล้วก็เพื่อตอบคำถามนี้นะครับ และนักเรียนตอบคำถามเสร็จแล้วนะครับ อาจจะใช้เวลาประมาณ 5-10 นาทีนะครับ นักเรียนสามารถกดเล่นต่อนะครับ เรียนต่อในหัวข้อต่อไปได้เลยนะครับ พร้อมหรือยังครับ ถ้าพร้อมแล้วก็เริ่มได้เลยครับ เป็นอย่างไรกันบ้างครับ นักเรียน ครูก็บอกว่านักเรียนจะสามารถตอบคำถามหัวข้อนี้ได้นะครับ เดี๋ยวจะเฉลยกันนะครับ ของการเปลี่ยนแปลงในพื้นที่ที่ถูกทิ้งร้างหลังจากการทำไร่เลื่อนลอย กับบริเวณที่เกิดการระเบิดของภูเขาไฟนะครับ จึงมีการเปลี่ยนแปลงแทนที่ของสิ่งมีชีวิตกลุ่มต่าง ๆ นะครับ จะส่งให้ผลการทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลง ทำให้เกิดการสะสมของสิ่งมีชีวิตกลุ่มใหม่นะครับ มาจากการปฏิสัมพันธ์ระหว่างองค์ประกอบทางกายภาพ และองค์ประกอบทางชีวภาพนะครับ ส่งผลให้ระบบนิเวศนะครับ สมบูรณ์จนเกิดเป็นสังคมสมบูรณ์ได้นะครับ ข้อแตกต่างกันจะเกิดการเปลี่ยนแปลงในบริเวณพื้นที่ ที่เราจะกระทำได้เรียบร้อยแล้วครับ มีสาเหตุมาจากการกระทำของมนุษย์นะครับ ในขณะที่การเปลี่ยนแปลงของพื้นที่ที่เกิดภูเขาไฟนะครับ มีสาเหตุมาจากธรรมชาตินะครับ บริเวณถูกทิ้งร้างหลังจากการทำไร่เลื่อนลอย บริเวณที่เคยมีสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่นะครับ ในสภาพแวดล้อมยังคงเหมาะสมสำหรับการดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิตอยู่นะครับ การเปลี่ยนแปลงแทนที่เกิดในสังคมสมบูรณ์นี้ ซึ่งใช้เวลาน้อยกว่าการเปลี่ยนแปลงแทนที่ในบริเวณที่เกิดใหม่ ต่างชาติเกิดการระเบิดของภูเขาไฟนะครับ เฉลยคำถามข้อที่ 2 นะครับ ให้ยกตัวอย่างสาเหตุที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงแทนที่ธรรมชาติของมนุษย์นะครับ ตอบคำถามด้วยนะครับ ก็จะเป็นสาเหตุที่มันเล่นได้เป็นสืบค้นมาได้ รับทราบว่าเป็นยกตัวอย่างพอไฟระเบิดไปแล้วนะครับ ก็อาจจะมีการเปลี่ยนแปลงทางธรรมชาติอื่น ๆ นะครับ แผ่นดินไหว น้ำท่วม  ก็นอกเหนือจากการทำเกษตรกรรมนะครับ พื้นที่ในการสร้างที่อยู่อาศัย หรือการใช้ในการก่อสร้าง ครูก็หวังว่านักเรียนจะมีความเข้าใจเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงแทนที่ระบบนิเวศน์วิทยา เมื่อการเปลี่ยนแปลงแทนที่ทางนิเวศวิทยา นักเรียนมีความเข้าใจในการกระบวนการดีมากขึ้นนะครับ นักเรียนสามารถสแกน QR Code ที่ปรากฏอยู่ในสื่อวีดีทัศน์นี้ได้เลยนะครับ ในระหว่างการเปลี่ยนแปลงแทนที่ทางนิเวศวิทยา เมื่อระยะเวลาผ่านไปผ่านไป มีการทดแทนของกลุ่มสิ่งมีชีวิตไปเรื่อย ๆ นะครับ จนท้ายที่สุดมีพื้นที่นั้นก็กลายเป็นสังคมสมบูรณ์ขึ้นมาได้นะครับ ในระหว่างที่มีการเกิดการเปลี่ยนแปลงแทนที่นะครับ ประชากรของสิ่งมีชีวิตชนิดต่าง ๆ ในโลกในเว็บนะครับ จะมีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลาเลยครับ นักเรียนซึ่งกระบวนการเปลี่ยนแปลงของประชากรนะครับ จะมีอะไรบ้าง นะครับ ไปติดตามชมกันเลยนะครับ ก่อนที่เราจะเปลี่ยนแปลงของประชากรสิ่งมีชีวิตชนิดนี้สำคัญนะคะ ครูอยากให้นักเรียนทราบนะครับ ว่าประชากรคืออะไรนะครับ ประชากรนี่ล่ะครับ ชีวิตชนิดเดียวกันที่อาศัยอยู่ในบริเวณแหล่งที่อยู่เดียวกันในระยะเวลาในระยะเวลาหนึ่งนะครับ ลักษณะประชากรในระบบนิเวศหนึ่งนะครับ นักเรียนสามารถเปลี่ยนแปลงจากสาเหตุต่าง ๆ นะครับ โดยจะเป็นการเกิดการอพยพเข้า-ออกนะครับ การดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิตนี้มีความสัมพันธ์กับองค์ประกอบทางกายภาพ และองค์ประกอบทางชีวภาพของระบบนิเวศที่อยู่อาศัยนะครับ การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นที่อยู่อาศัยนะครับ จะส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงของสิ่งมีชีวิตด้วยนะครับ องค์ประกอบทางกายภาพนะครับ ที่ทราบนะครับ ว่าสิ่งมีชีวิตมีความสัมพันธ์กับองค์ประกอบทางกายภาพในระบบนิเวศนะครับ จะเป็นแสงอุณหภูมิความชื้นของเกลือนะครับ มีชีวิตแต่ละชนิดนะครับ ก็จะมีช่วงตั้งแต่ละองค์ประกอบของสิ่งมีชีวิตนะครับ ที่เหมาะสมกับการดำรงชีวิตได้นะครับ องค์ประกอบของสิ่งมีชีวิตที่เปลี่ยนแปลงไปนะครับ จะส่งผลต่อความสามารถในการสืบพันธุ์ และความสามารถในการมีชีวิตของสิ่งมีชีวิตนั้นได้นะครับ ลองกลับไปประกอบทางกายภาพในระบบนิเวศปัจจัยหนึ่งนะครับ ที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงของขนาดของประชากรของสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศใดนะครับ ยกตัวอย่างเช่นนะครับ แบบนี้นะครับ มันจะมีความเหมาะสมแล้วก็แตกต่างกันไปตามชนิดพืชนะครับ ถ้าพืชชนิดที่ชอบแสงมากอยู่ในบริเวณที่แสงน้อยนะครับ เพื่อชีวิตนะครับ ก็อาจจะอยู่ในบริเวณนั้นไม่ได้นะครับ ที่สุดก็อาจจะส่งผลต่อการลดลงของประชากรด้วยนะครับ ค่าความเค็มด้วยครับ เขาก็จะชอบบริเวณที่มีค่าความเค็มของน้ำ นักเรียนครับ นักเรียนทราบไหมครับ ว่าในบางครั้งนี่ กิจกรรมของมนุษย์นี้นะครับ อาจเป็นสาเหตุหนึ่งในการเปลี่ยนแปลงองค์ประกอบต่าง ๆ ในระบบนิเวศนะครับ แล้วก็จะส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงของขนาดประชากรของสิ่งมีชีวิตโดยใช้การนะครับ ยกตัวอย่างเช่นนะครับ โดยการตายของปลากระเบนราหูจำนวนมาก ในแม่น้ำแม่กลองนะครับ เหตุการณ์นี้ ก็คือว่าวันที่ 1-7 ตุลาคม พุทธศักราช 2559 นะครับ จะมีการตั้งสมมติฐานไว้นะครับ ว่าการตายของปลากระเบนราหูจำนวนมาก และในแม่น้ำแม่กลองนี่นะครับ เกิดจากการรั่วไหลของเสียของโรงงานอุตสาหกรรม ส่งผลให้ปริมาณออกซิเจนที่ละลายในน้ำลดลงนะครับ สถานที่สุดทำให้เกิดการตายของสัตว์นั้น แล้วก็ปลากระเบนราหูเป็นจำนวนมากนะครับ นักเรียนคิดว่ากิจกรรมจากการดำรงชีวิตของมนุษย์ ส่งผลต่อระบบนิเวศอย่างไรบ้าง นักเรียนลองไปสืบค้น แล้วก็ลองตอบคำถามนี้ดูนะครับ เป็นนักเรียนจะได้มีความเข้าใจเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของขนาดประชากรของสิ่งมีชีวิตเพิ่มมากขึ้นนะครับ สรุปเนื้อหาแม่บทเรียนนะครับ การเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศนี้นะครับ เกิดขึ้นได้ตลอดเวลา ทำการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ และเกิดจากการกระทำของมนุษย์นี้นะครับ การเปลี่ยนแปลงแทนที่ทางนิเวศวิทยา เป็นการเปลี่ยนแปลงของกลุ่มสิ่งมีชีวิตที่เกิดขึ้นอย่างช้า ๆ เป็นเวลานานนะครับ ซึ่งเป็นผลมาจากปฏิสัมพันธ์ระหว่างองค์ประกอบทางกายภาพและองค์ประกอบทางชีวภาพ ส่งผลให้ระบบนิเวศเปลี่ยนแปลงไปจนสู่สมดุลนะครับ และเกิดเป็นสังคมสมบูรณ์ได้ มาเปลี่ยนแปลงขององค์ประกอบในระบบนิเวศนะครับ ไม่ว่าจะเป็นระบบทางกายภาพ หรือระบบทางชีวภาพนะครับ มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงขนาดของประชากรสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศนะครับ ครั้งนี้ กิจกรรมของมนุษย์อาจเป็นสาเหตุให้องค์ประกอบทางกายภาพและองค์ประกอบทางชีวภาพในระบบนิเวศเปลี่ยนแปลงไปได้นะครับ เดี๋ยวเราจะไปเรียนต่อที่หัวข้อต่อไปนะครับ ว่ากิจกรรมของมนุษย์นี่ ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงอะไรบ้างนะครับ ต่อสภาพแวดล้อมนะครับ สำหรับวันนี้คุณครูขอลาไปก่อน จนกว่าเราจะพบกันใหม่ในบทเรียนใหม่นะครับ สวัสดีครับ 

[สิ้นสุดการถอดความ] Ր