ทำไมมีเสียงด้วยหนูกดตัวจับเสียงไว้ไม่ใช่Րหูฟังเลี้ยงผึ้ง P[เสียงดนตรี] (คุณครูปุณยาพร) สวัสดีค่ะ คลิปนี้นะคะ เป็นการสอนในหัวข้อที่ 4.4 เทคโนโลยีทาง DNA ให้ความรู้โดยครูปุณยาพรค่ะ โดยแค่นี้นะคะ อยู่ภายใต้บทที่ 4 พันธุกรรมและวิวัฒนาการซึ่งอยู่ในหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ชีวภาพระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ค่ะ จุดประสงค์ในหัวข้อนี้นะคะ ก็คือสามารถที่จะค้นข้อมูลอธิบายและยกตัวอย่างการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีทาง DNA ทั้งในด้านการแพทย์และเภสัชกรรมด้านการเกษตรด้านนิติวิทยาศาสตร์พร้อมทั้งอภิปรายกับความปลอดภัยทางชีวภาพชีวจริยธรรมแล้วผลกระทบต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อมของการนำเทคนิคโนโลยีทาง DNA ไปใช้ค่ะ เรามากันด้วยรูปนี้ก่อนนะคะ นักเรียนเห็นนี่คะ คือ รูปของปลาม้าลายค่ะ ซึ่งความจริงแล้วนะคะ ปลาม้าลายนี้เขาจะมีลักษณะลำตัวใสนะคะ แต่จากการใช้เทคโนโลยีทาง DNA นี่นักวิทยาศาสตร์เขาก็สามารถที่จะทำให้ปลาม้าลายนี้เรืองแสงขึ้นมาได้นะคะ โดยนักวิทยาศาสตร์นะคะ ได้นำยีนการสร้างโปรตีนเรืองแสงนะคะ จากแมงกะพรุนหรือดอกไม้ทะเลไปใส่ในจีโนมของปลาม้าลายค่ะ การเลือกใช้ของปลานะคะ จากการที่มีนิสัยเข้าไปนี่สร้างโปรตีนเรืองแสงนะคะ และเมื่อปลาม้าลายได้รับการกระตุ้นด้วยแสงที่มีความยาวคลื่นที่เหมาะสมนะคะ ปลาม้าลายนะคะ มาจากเรืองแสงขึ้นมาได้ซึ่งในปัจจุบันนะคะ ก็ได้มีการพัฒนาสืบพันธุ์ปลาม้าลายจึงทำให้เขาสามารถที่จะเรืองแสงได้ตลอดเวลานะคะ เพื่อที่จะนำมาเลี้ยงปลาสวยงามแล้วก็เพิ่มมูลค่าให้กับปลาม้าลายค่ะ ดูที่ปลาม้าลายที่ดัดแปลงเรื่องแต่งนะคะ ได้รับการอนุมัติเลี้ยงและจำหน่ายได้ในต่างประเทศค่ะ ซึ่งความจริงแล้วลักษณะการเรืองแสงทั้งหมดที่กล่าวมาเมื่อกี้ไม่มีในปลาม้าลายในธรรมชาตินะคะ คำถามก็คือทำไมเราถึงได้สามารถที่จะสร้างปลาม้าลายที่มีลักษณะแตกต่างไปจากลักษณะดังเดิมของเหล่านี้ได้นะคะ อันนี้เดี๋ยวนักเรียนจะสามารถใช้ความรู้เกี่ยวกับพันธุศาสตร์และเทคโนโลยีทาง DNA มาอธิบายได้ค่ะ จากเรียนได้สารในหัวข้อที่ผ่านมานะคะ ยีนหนึ่งของ DNA นะคะ คุมลักษณะทางพันธุกรรมผ่านกระบวนการสังเคราะห์โปรตีนยังจำกันได้อยู่นะคะ สิ่งมีชีวิตต่างชนิดกันก็จะมียีนที่แตกต่างกันไปด้วยนะคะ ทำสังเคราะห์ได้เป็นโปรตีนที่แตกต่างกันและทำให้มีลักษณะทางพันธุกรรมที่แตกต่างกัน ในมนุษย์มียีนที่ควบโครงการสังเคราะห์เมลานินนะคะ แต่ไม่มีพื้นที่โครงการสังเคราะห์คลอโรฟิลล์พบในพืชนะคะ หรือว่าแมงกะพรุนนะคะ ที่มียีนที่สังเคราะห์โปรตีนที่เกี่ยวข้องกับการเรืองแสงในขณะที่ปลาม้าลายที่เราพูดเมื่อสักครู่ไม่มียีนนะคะ ว่าเรานำยีนของสิ่งมีชีวิตชนิดหนึ่งต่อใส่ไปในสิ่งมีชีวิตชนิดหนึ่งนะคะ ก็จะทำให้ได้สิ่งมีชีวิตที่ได้สารพันธุกรรมเปลี่ยนแปลงไปและอาจส่งผลให้ได้สิ่งมีชีวิตที่มีลักษณะทางพันธุกรรมเปลี่ยนแปลงไปด้วยนะคะ ตัวอย่างก็เช่น ปลาม้าลายเมื่อสักครู่นะคะ หรือที่มียีนที่สังเคราะห์โปรตีนที่เกี่ยวข้องกับการเรืองแสงของหิ่งห้อยค่ะ โดยการนำยีนของสิ่งมีชีวิตชนิดหนึ่งมาตัดต่อใส่สิ่งมีชีวิตอีกชนิดหนึ่งนะคะ เป็นที่ 1 ในการสร้างสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมหรือ GMO นะคะ อันนี้เขาบอกไว้ก่อนว่าการสร้างมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมนะคะ ไม่ได้มีแค่ตังสิ่งมีชีวิตเรืองแสงที่ครูยกตัวอย่างให้เราเห็นเมื่อกี้นะคะ เดี๋ยวเราจะได้เห็นตัวอย่างอื่น ๆ กันต่อไปค่ะ อย่างไรตามนะคะ การสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมนี่ก็เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งนะคะ ของการนำเทคโนโลยีทาง DNA มาประยุกต์ใช้ ซึ่งในความเป็นจริงแล้วนี่เทคโนโลยีทาง DNA ไม่ได้จำกัดเฉพาะการเปลี่ยนแปลงสารพันธุกรรมหรือยีนเท่านั้นนะคะ รวมการกระทำอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการ... ด้วยค่ะ มนุษย์นะคะ ได้มีการนำเทคโนโลยีดีเอ็นเอนี่มาประยุกต์ใช้เพื่อตอบสนองความต้องการในหัวข้อที่พูดถึงในคลิปนี้ ก็คือการแพทย์และเภสัชกรรมเกษตรนิติวิทยาศาสตร์อุตสาหกรรมค่ะ ด้านแรกอยากจะพูดถึงนะคะ การประยุกต์ใช้ในเชิงการแพทย์และเภสัชกรรมค่ะ ตัวอย่างเกี่ยวกับเรื่องของการสร้างผลิตภัณฑ์ทางไป... แบคทีเรียดัดแปลงพันธุกรรมที่มียีนผลิตอินซูลินของมนุษย์นะคะ เพื่ออะไรเพื่อที่จะให้แบคทีเรียนะคะ สามารถที่จะและผลิตอินซูลินนำไปใช้ในการบำบัดอาการของผู้ป่วยโรคเบาหวานได้เลยนะคะ โรงเรียนนี่เขาสามารถที่จะเพิ่มจำนวนได้มากในระยะเวลาอันสั้นนะคะ ทำให้ผลิตอินซูลินได้เร็วกว่าอินซูลินจากตับอ่อนของผมวัวหรือหมูซึ่งอันนั้นคือ วิธีการแบบเดิมที่เคยใช้กันมานะคะ ตัวอย่างออกมานะคะ รอดูตัวอย่างในเรื่องของการวินิจฉัยโรคและการตรวจกรองทางพันธุกรรมนะคะ เช่น การตรวจหาแอลลีลที่ทำให้เกิดโรคนะคะ ตัวอย่างเช่น โรคธาลัสซีเมียนะคะ ตัวอย่างที่ที่เราเรียนมาก่อนหน้านี้แล้วนะดูยีนนะคะ ทำไม่ทำให้เกิดโรคและ q ที่ทำให้เกิดโรคนะคะ โดยลำดับนิวคลีโอไทด์ของแอลลีลทั้ง 2 ที่แตกต่างกันนะคะ ดังนั้น ในสามีภรรยาที่เขามีโอกาสที่จะให้กำเนิดลูกที่เป็นโรคธาลัสซีเมียนะคะ พอมีการตั้งครรภ์เกิดขึ้นนะคะ เราก็สามารถที่จะใช้เทคโนโลยีทาง DNA มาตรวจหาแอลลีลนะคะ จากเซลล์ของลูกที่ปนในน้ำคร่ำหรือจาก DNA ของลูกนะคะ ที่ปนอยู่ในเลือดของแม่ได้นะคะ เรื่องการตรวจหาแอน]u]ก่อโรคนี้จะช่วยในการวินิจฉัยนะคะ บุตรในครรภ์ของมารดานี่เป็นโรคหรือไม่เป็นโรคนะคะ โดยสามารถที่จะทราบผลได้ตั้งแต่ก่อนที่จะมีการค้าออกมานะคะ มันจะทำให้คู่สามีภรรยานี่หรือครอบครัวนะคะ สามารถที่จะวางแนวทางในการรักษาแล้วก็ดูแลเด็กที่จะเกิดมาได้ค่ะ จากการวินิจฉัยโรคแล้วนะคะ ถ้ามีการตรวจหาแอลลีลที่จำเพาะนะคะ ที่บ่งบอกถึงความเสี่ยงการเกิดโรคด้วยเช่นกันนะคะ ตัวอย่างกรณีของมะเร็งเต้านม, มะเร็งรังไข่นะคะ โดยนักวิทยาศาสตร์นะคะ ก็ได้พบว่าแอลลีลที่เกิดจากการกลายพันธุ์ของยีนยีนหนึ่งนะคะ ความเกี่ยวข้องกับการเกิดโลกครั้งนี้ขาดโดยผู้ที่มีแอลลีลดังกล่าวนะคะ จะมีโอกาสหรือมีความเสี่ยงนะคะ ในการเป็นโรคมะเร็ง ดังนั้น ก็จะมีการแนะนำให้ผู้ตรวจพบเมนูดังกล่าวนี้นะคะ เข้ารับการถามว่าเรื่องเต้านมอายุที่น้อยกว่าที่กล้าพูดมีอะไรอีกล่ะคะ รวมถึงปานแนะนำให้เข้าหรอที่มีความละเอียดมากนอกจากนี้นะคะ เรายังสามารถใช้เทคโนโลยีทาง DNA ในการโรคที่เกิดจากการติดเชื้อต่าง ๆ การติดเชื้อ HIV นะคะ หรือโรค COVID-19 ที่เราได้ยินกัน ซึ่งเกิดจากการติดเชื้อไวรัสเดียวกันโดยเราสามารถที่จะตรวจสอบสารพันธุกรรมของไวรัสหรือเชื้อโรคการใช้พอดีทาง DNA นะคะ จะทำเราสามารถตรวจพบสารพันธุกรรมได้แม้ว่าเราจะมีปริมาณตัวอย่างที่น้อยนะคะ พบได้อย่างรวดเร็วหลักการติดเชื้อด้วยค่ะ ซึ่งการที่ตรวจพบได้อย่างรวดเร็วนะคะ ก็ทำให้การรักษานี่อยากรวดเร็วและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นด้วยค่ะ ต่อมานะคะ การบำบัดอาการหรือการรักษาโรคนะคะ ซึ่งในปัจจุบันนี้ได้มีการไปพัฒนาการบำบัดโรคนะคะ โดยการตัดแต่งจีโนมหรือ Genome Editing นะคะ อาจจะนำชิ้นส่วนของแอลลีลที่ก่อให้เกิดโรคออกหรือเราอาจทำให้มิวเทชันนะคะ ให้ก่อโรคติดต่อไปค่ะ ต่อมานะคะ มาดูตัวอย่างของการประยุกต์ใช้ในเชิงการเกษตรค่ะ การเปลี่ยนสารพันธุกรรมที่พืชโดยการชักที่เกิดมิวเทชันในระดับยีนหรือระดับโครโมโซมนะคะ สามารถใช้ในการสิ่งมีชีวิตหรือขณะเปลี่ยน... ไหน เช่น การใช้รังสีเพื่อทราบพุทธรักษาที่มีดอกสีใหม่หรือการใช้สารเคมีเพื่อตั้งแต่แตงโมไร้เมล็ดนะคะ นักเรียนเปลี่ยนมาแล้วในเรื่องของการเปลี่ยนแปลงพันธุ์ทางพันธุกรรมในรอบที่แล้วนะคะ นอกจากนี้นะคะ เรายังมีการสร้างสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมโดยการนำยีนของสิ่งมีชีวิตโดยใส่เข้าไปในพืชเพื่อที่จะปรับปรุงพันธุ์นะคะ ตัวอย่างเช่น กุหลาบสีใหม่คนเรานะคะ ที่จะพบกุหลาบสีต่าง ๆ ได้ในธรรมชาติแต่เราจะไม่พบดอกกุหลาบสีน้ำเงินกุหลาบนี่ไม่มียีนที่ควบคุมการสร้างเอนไซม์ต้องสีน้ำเงินปัจจุบันนะคะ นักวิทยาจึงได้มีการตัดต่อยีนจากพืชที่มีน้ำเงินในธรรมชาติ ไอริส, แพนซี, พิทูเนีย เท่ากับโครโมโซมของกุหลาบได้ดอกกุหลาบดัดแปรพันธุกรรมคำที่สามารถสร้างสารสีน้ำเงินได้จะเพิ่มราคาราคาของดอกกุหลาบนั่นเองค่ะ นอกจากนี้นะคะ การใช้เทคโนโลยีทาง DNA ในการสร้างพืชบีที ผลิตสารพิษที่อันตรายต่อศัตรูพืชบางชนิดมะละกอที่บ้านไวรัสพี่เกิดมาจากเป็นวงแหวนข้าวสีทองซึ่งเพิ่มวิตามินเอให้กับผู้บริโภค เป็นต้นค่ะ พูดถึงเรื่องกันมาเยอะแล้วนะคะ เดี๋ยวเรามาลองดูตัวอย่างของสัตว์กันบ้างดีกว่าค่ะ เรียนเห็นอยู่ตอนนี้นะคะ นักเรียนทราบไหมว่าคือรู้ของอาหารที่ได้จากสัตว์ชนิดไหนค่ะ นี่นะคะ เป็นรูปของเนื้อปลาแซลมอนนะคะ ทำไมประเทศไทยเรามีการรับประทานทั้งในรูปแบบที่เป็นลาบดิบนะคะ อยากได้รูปแล้วก็ในรูปแบบที่ปลูกด้วยนะคะ แล้วปลาแซลมอนนี่เกี่ยวข้องอะไรกับสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมที่เรากำลังพูดถึงอยู่นะคะ สร้างสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมในเชิงการเกษตรนะคะ อัตราเพิ่มผลผลิต ตัวอย่างแปรพันธุกรรมบริษัท... การรับรองจาก FDA ในสหรัฐอเมริกานะคะ ทำสามารถที่จะวางจำหน่ายเพื่อใช้ประกอบอาหารได้อย่างถูกต้องตามกฎหมายในสหรัฐอเมริกาค่ะ ซึ่งแปลพันธุกรรมนี้นะคะ จัดไปเพิ่มขนาดได้รวดเร็วปลาแซลมอนในธรรมชาติทำสามารถลดระยะเวลาในการเลี้ยงก่อนที่จะมาขายหรือนำไปบริโภคนั่นเองค่ะ กราฟแสดงการเปรียบเทียบการเติบโตของปลาแซลมอนดัดแปรพันธุกรรมกับปลาแซลมอนแอตแลนติกนะคะ นักเรียนลองดูนะคะ เห็นไหมคะ แซลมอนดัดแปรพันธุกรรมจะมีน้ำหนักที่มากแซลมอนแอตแลนติกพบในธรรมชาติว่าจะมีอายุน้อยกว่าก็ตามทำให้สามารถที่จะเพิ่มผลผลิตและลดระยะเวลาในการเลี้ยงลงไปได้ค่ะ ต่อมานะคะ ต่างของการประยุกต์ใช้ในเชิงนิติวิทยาศาสตร์นะคะ เมื่อเราพูดถึงมิติวิทยาศาสตร์นี่ ทางกฎหมายนะอยากเห็นนักเรียนน่าจะเคยได้ยินบ่อย ๆ นะคะ ตรวจลายพิมพ์ DNA หรือ DNA Finger ฟิตติ้งนะคะ ว่าบุคคลแต่ละบุคคลนี่จะมีลำดับนิวคลีโอไทด์ของ DNA ที่แตกต่างกันนะคะ โดยที่จะไม่มีใครที่มีลำดับนิวคลีโอไทด์เหมือนกันทุกประการยกเว้น ดังนั้น เราจึงสามารถที่จะใช้ความแตกต่างนี้นี่ในการตรวจลายพิมพ์ DNA เพื่อที่จะระบุผลได้ค่ะ ดังรูปที่แสดงอยู่ตอนนี้นะคะ ตัวอย่างของลายพิมพ์ DNA ของบุคคล 4 บุคคลค่ะ จะเห็นได้ว่าแต่ละคนนะคะ มีลายพิมพ์ DNA ที่แตกต่างกัน ไม่พิมพ์ DNA ที่สามารถนำมาใช้ในการระบุกำลังจะทำไม่มีทำงานอยู่นาฬิกาสุดคุ้มเป็นหัดชั่วโมงสั่งนอกจากการบุกบุคคลค้นหาՐ