เสียงน้ำไหล
สวัสดีค่ะคลิปนี้นะคะเป็นการสอนในหัวข้อที่ 4.4
เทคโนโลยีทาง DNA
ให้ความรู้โดยครูปิยะพรค่ะ
โดยหัวข้อนี้นะคะอยู่ภายใต้หัวข้อ 4 พันธุกรรมและวิวัฒนาการ
ซึ่งอยู่ในหนังสือเรียน
ระดับประถมศึกษาปีที่ 4 ค่ะ
โดยจุดประสงค์ในหัวข้อนี้นะคะก็คือ
ให้นักเรียนที่จะ
สืบค้นข้อมูลอธิบาย
และยกตัวอย่างการประยุกต์ใช้ของเทคโนโลยีทางดีเอ็นเอ
ทั้งในด้านการแพทย์และ
เภสัชกรรม
ด้านการเกษตร
ด้านนิติวิทยาศาสตร์
พร้อมทั้งอภิปรายความเห็นต่างเกี่ยวกับ
ความปลอดภัยทาง
ชีวภาพชีวจริยธรรม
และผลกระทบต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อมของ
ค่ะ
เรามาเริ่มกันด้วยรูปนี้ก่อนนะคะ
นักเรียนเห็นด้วยนะคะคือรูปของปลาม้าลายค่ะ
ซึ่งความจริงแล้วนะคะปลาม้าลายนี้เขาจะมีลักษณะตามตัวใส่นะคะ
ได้จากการใช้เทคโนโลยีทาง DNA นี่นักวิทยาศาสตร์เขาก็ทำให้ปลาม้าลายนี้เรืองแสงขึ้นมาได้นะคะ
โดยนักวิทยาศาสตร์นะคะได้นำจีน
ที่ควบคุมการสร้างโปรตีนเรืองแสงนะคะ
จากแมงกะพรุนหรือดอกไม้ทะเล
ใส่ในจีโนมของปลาม้าลายค่ะ
การเรืองแสงของปลานะคะเกิดจากการที่ดีๆที่ใส่เข้าไปนี่
สร้างโปรตีนเรืองแสงนะคะ
แล้วมะปรางอะไร
กระตุ้นด้วยแสง
ที่มีความยาวคลื่นที่เหมาะสมนะคะ
อะไรนะคะ
ก็จะใส่ขึ้นมาได้
ปัจจุบันนะคะก็ได้มีการพัฒนาสายพันธุ์ปลาม้าลายสามารถที่จะเรืองแสงได้ตลอดเวลานะคะ
เพื่อที่จะมาเลี้ยงเป็นปลาสวยงามแล้วก็เพิ่มมูลค่าให้กับปลาม้าลายค่ะโดยที่ปลาม้าลายที่ดัดแปลงให้มีลักษณะเรืองแสงนะคะ
ได้
ให้เพาะเลี้ยงและจำหน่ายได้ในต่างประเทศค่ะ
ค่ะซึ่งความจริงแล้วลักษณะการรวมแสงทั้งหมดที่กล่าวมาเมื่อสักครู่นะคะ
ไม่ได้มีในปลาม้าลายในธรรมชาตินะ
คำถามก็คือทำไมเราได้สามารถ
ทางไปมาหลายที่มีลักษณะแตกต่างไปจากลักษณะดังเดิมของเหล่านี้ได้นะคะ
อันนี้นักเรียนสามารถใช้ความรู้เกี่ยวกับพันธุศาสตร์
และเทคโนโลยีทาง DNA มาอธิบายได้ค่ะ
อย่างที่นักเรียนได้
ไปศึกษาในหัวข้อที่ผ่านมานะคะ
ดินเป็นช่วง
1 ของ DNA นะคะ
ควบคุม
ถนัดทางพันธุกรรม
ผ่านกระบวนการสังเคราะห์
ยังจำกันได้อยู่นะคะ
โดยที่สิ่งมีชีวิตต่างชนิดกันนี่
ก็ทำดีๆที่แตกต่างกันออกไปด้วยนะคะ
ทำให้สังเคราะห์ได้เป็นโปรตีนที่ต่างกัน
และทำให้
ลักษณะทางพันธุกรรมที่แตกต่างกัน
ตัวอย่าง
เส้นนะคะในมนุษย์
มียีนส์ที่
การสังเคราะห์เมลานินนะคะ
แต่ไม่มียีนที่
สังเคราะห์
ฟิวส์ที่พบในพืชนะคะ
หรือว่า
แมงกะพรุนนะคะที่มียีน
สังเคราะห์โปรตีนที่เกี่ยวข้องกับการเรืองแสง
ในขณะ
ปลาม้าลายที่เรา
มัสคูล
นะคะ
ถ้าหากเรานำยีนของสิ่งมีชีวิตชนิดหนึ่ง
มาตัดต่อใส่สิ่งมีชีวิตอีกชนิดหนึ่งนะคะก็จะทำให้ได้สิ่งมีชีวิต
ที่มี 3 ตัวคำที่เปลี่ยนแปลงไป
ลักษณะทางพันธุกรรมเปลี่ยน
แขวงไปด้วยนะคะ
ตัวอย่างก็เช่นปลาม้าลายสักครู่นะคะ
หรือ
ยีนที่สังเคราะห์โปรตีน
การรวมแสงของหิ่งห้อยค่ะ
วิธีการทำกินของสิ่งมีชีวิตชนิดหนึ่งมาตัดต่อใส่สิ่งมีชีวิตอีกชนิดหนึ่งนะคะ
เป็นวิธีหนึ่งในการสร้างสิ่งมีชีวิต
แปลงพันธุกรรม
หรือ
4 โมงนะคะ
อันนี้ขอบอกไว้ก่อนว่าสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมนะคะไม่ได้มีแค่การสร้างสิ่งมีชีวิตเรืองแสงที่ครูยกตัวอย่างมาให้เราเมื่อกี้นะคะ
เดี๋ยวเราจะได้
เห็นตัวอย่างการต่อไปค่ะ
อย่างไรก็ตามนะคะการสร้างสิ่งมีชีวิตดัดแปลงพันธุกรรมนี่
ก็เป็น
ตัวอย่างนึงนะคะของการนำเทคโนโลยีทางดีเอ็นเอมาประยุกต์ใช้
ซึ่งในความเป็นจริงแล้วนี่เทคโนโลยีทางดีเอ็นเอไม่ได้จำกัดเฉพาะการเปลี่ยนแปลงสารพันธุกรรมหรือจีนเท่านั้นนะคะ
แต่รวมถึงการกระทำอื่นๆที่เกี่ยวข้องกับสารพันธุกรรมด้วย
ค่ะ
โดยที่
มนุษย์นะคะ
มนุษย์
มาประยุกต์ใช้เพื่อตอบสนองความต้องการในหลายด้านด้วยกันนะคะ
โดยหัวข้อ
แล้วจะพูดถึงในคลิปนี้ก็คือการแพทย์และเภสัชกรรม
เสก
นิติวิทยาศาสตร์
และอุตสาหกรรมค่ะ
สำหรับท่านแรกที่เราจะพูดถึงนะคะ
คือการประยุกต์ใช้ในเชิงการแพทย์และเภสัชกรรมค่ะ
ตัวอย่างเกี่ยวกับเรื่องของการสร้างผลิตภัณฑ์
พันธุ์ทางเภสัชกรรมนะคะ
แรงขั้นต่ำที่ผลิต
ดูตัวเลขของมนุษย์
อะไรก็เพื่อให้ประเทศเดียวนะคะสามารถที่จะสร้าง
และผลิตอินซูลิน
แนะนำไปใช้ในการบำบัดอาการของผู้ป่วยโรคเบาหวานได้นะคะ
แบคทีเรีย
ไม่สามารถที่จะเพิ่มจำนวนได้มากในระยะเวลาอันสั้นนะคะ
ทำให้ผลิตอินซูลินได้เร็วกว่า
สกัดอินซูลินจากตับอ่อนของวัวหรือหมู
ซึ่งอันนั้นคือวิธีการแบบเดิมที่ใช้กันมานะคะ
ตัวอย่างต่อมานะคะ
เรามาดูตัวอย่างในเรื่องของการวินิจฉัยโรค
และการ
ลองมาดูกันนะคะ
การตรวจหาแอลลีลที่ทำให้เกิดโรคนะคะ
ตัวอย่างก็เช่น
โรคไต
นะคะ
ได้ตัวอย่างที่
เรียนมาก่อนหน้านี้นะ
ผมดง
ดีนะคะ
โดยมี Almond
คิวที่ไม่ทำให้เกิดโรคและ QC เล็กนะคะ
ทำให้เกิดโรค
นะคะ
โดยลำดับในสุโขทัยทั้งสองนี่แตกต่างกันนะคะ
ดังนั้นในคุก
สามีภรรยาที่เขามีโอกาสที่จะให้กำเนิดลูก
ธาลัสซีเมียนะพ่อมีการตั้งครรภ์เกิดขึ้นนะคะเราก็สามารถที่จะใช้เทคโนโลยีทาง DNA
มาตรวจหาแอนดริวของโรคนะคะ
จากเซลล์ของ
น้ำคร่ำ
หรือจาก DNA ของลูกนะคะที่ปนอยู่ในเลือดของแม่ได้นะคะ
การตรวจหาอายุก่อโรคนี้จะช่วยในการวินิจฉัยนะคะ
ว่าบุตรในครรภ์ของมารดานี่เป็นโรคหรือ
ไม่เป็นโรคนะคะ
โดยสามารถที่จะทราบผลได้ตั้งแต่ก่อนที่จะมีการคลอดออกมานะคะ
ซึ่งมันจะทำให้
คู่สามีภรรยาหรือครอบครัวนะคะสามารถที่จะวางแนวทางในการรักษา
แล้ว
ดูแลเด็กที่จะเกิดมาได้ค่ะ
การวินิจฉัยโรคแล้วนะคะ
พะเยามีการตรวจหาแอลลีล
ที่จำเพาะนะคะ
ที่บ่งบอกถึงความเสี่ยง
ของการเกิดโรคด้วยเช่นกันนะคะ
ตัวอย่าง
กรณีของ
มะเร็ง
นม
มะเร็ง
ขายนะคะ
โดย
ยาศาสตร์นะคะก็ได้พบว่าแอนเร็วที่
เกิดจากการ
ของยีนยีนหนึ่งนะคะ
มีความเกี่ยวข้องกับโลกตรงนี้ค่ะ
โดยผู้ที่มีแอนดริวดังกล่าว
จะมีโอกาสหรือมีความเสี่ยงนะคะในการที่จะเป็นโรคมะเร็ง
ดังนั้น
แพทย์นะคะ
การแนะนำให้ผู้ที่ตรวจพบ
เมนูดังกล่าวนะคะ
การตรวจหามะเร็งเต้า
ในช่วงอายุที่น้อย
ดีกว่าผู้ที่มี
นะคะ
รวมศิลป์การ
เข้า
การตรวจ
ที่มีความละเอียดมากขึ้นด้วยค่ะ
นอกจากนี้ล่ะคะ
เรายังสามารถใช้เทคโนโลยีทาง DNA นะคะ
การวินิจฉัยโรคที่
จากการติด
เสือต่างๆ
การติดเชื้อ hiv นะคะ
หรือ
โควิชนายทีน
เราได้ยินป่ะเนี่ย
เกิดจากการติดเชื้อไวรัส
กัน
เราสามารถ
จะตรวจสอบ
สารพันธุกรรม
ของไวรัส
เชื้อโรค
การใช้
วิธีทาง DNA นี้นะคะ
จะถามให้
เราสามารถตรวจพบ
สารพันธุกรรมได้
แม้เราจะมีปริมาณตัวอย่างที่น้อย
นะคะ
ก็สามารถตรวจพบได้อย่างรวดเร็ว
หลังการติดเชื้อด้วยค่ะ
ที่เราตรวจพบได้อย่างรวดเร็วๆนี้นะคะ
จะทำให้การรักษานี่เป็นไปได้อย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ
ดีขึ้นด้วยค่ะ
ออกมานะคะ
ตัวอย่างเกี่ยวกับ
กรรมการหรือ
การรักษาโรคนะคะ
ซึ่งในปัจจุบันนี้ได้มีการวิจัย
พัฒนา
การบำบัดโรคนะคะโดยการปรับแต่งจีโนม
หรือ
นะคะ
นำชิ้น
ของแอนดริวที่ทำให้
ออกหรือเราอาจทำให้
เกิดมิวเทชัน
naiin นะคะ
เกาะลงอีกต่อไป
ต่อมานะคะ
มาดูตัวอย่างของการประยุกต์ใช้ในเชิงการเกษตรค่ะ
การเปลี่ยนสารพันธุกรรมที่พืชมีอยู่
โดยการชักนำให้เกิดมิวเทชัน
ระดับยีนหรือระดับโครโมโซมนะคะ
สามารถนำมาใช้ในการสร้างสิ่งมีชีวิต
ขณะเปลี่ยนไปได้
รังสี
ภาษา
ที่มีดอกสีใหม่หรือการใช้สารเคมีเพื่อ
แตงโมไร้เมล็ดนะคะ
เรียนได้เรียนมาแล้วในเรื่องของการเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรมในรอบที่แล้วนะคะ
นอกจากนี้นะคะเรายังมีกัน
สร้างสิ่งมีชีวิตดัดแปลงพันธุกรรม
ยีนของสิ่งมีชีวิต
ใส่เข้าไปในพืชเพื่อที่จะ
ปรับปรุงพันธุ์นะคะ
เช่นการสร้างดอกกุหลาบสีใหม่
ราคาอ่าง
เอกภพ
สีต่างๆได้
ในธรรมชาติ
เราจะไม่พบดอกกุหลาบสีเงิน
กุหลาบนี้ไม่มียีนที่ควบคุมการสร้างเอนไซม์
บ้านสีน้ำเงินค่ะ
ปัจจุบันอาคารนักวิทยาศาสตร์จึงได้
วิธีการตัดต่อยีน
ที่มีดอกสีน้ำเงินในธรรมชาติ
Iris
เท่ากับโครโมโซมของกุหลาบเพื่อ
ได้ดอกกุหลาบดัดแปรพันธุกรรม
ที่ 3
อัดเสียงสีน้ำเงินได้
ราคาหรือว่าราคาของดอกกุหลาบนั่นเองค่ะ
นอกจากนี้นะคะ
ยังมีการใช้เทคโนโลยีทาง DNA
ในการสร้าง
พืช ppt
ผลิตจากพิษ
อันตรายต่อศัตรูพืชบางชนิด
ที่ท่านไวรัสที่ทำให้เกิดโรคใบด่าง
สีทอง
ให้กับผู้บริโภคเป็นต้นค่ะ
พูดถึงเรื่องกันมาเยอะแล้วนะคะเดี๋ยวเรามาลองดูตัวอย่างของสัตว์กันบ้างดีกว่าค่ะ
จากรูป
เห็นอยู่ตอนนี้นะคะ
ชอบไหมว่า
รูปของอาหารที่ได้จากสัตว์ชนิดไหน
พรุ่งนี้
เป็นรูปของเนื้อปลาแซลมอนนะคะซึ่งในประเทศไทยเรานี่
วิธีการรับประทานทั้งในรูปแบบที่เป็นนะคะ
อยากเห็นรูปก็รูปแบบที่
ประสบด้วยนะคะ
แล้ว
ปลาแซลมอนนี่
เกี่ยวข้องอะไรกับสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมของเรา
กำลังพูดถึงอยู่นะคะ
สร้างสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมในเชิงการเกษตรนะคะ
อาจทำขึ้นเพื่อที่จะ
เพิ่มผลผลิต
ตัวอย่าง
ม่อนดัดแปรพันธุกรรมซึ่งเป็นสัตว์ชนิดแรกที่ได้รับการรับรองจาก
GA
เป็นองค์กรในสหรัฐอเมริกานะคะ
ทำให้สามารถที่จะวางจำหน่ายเพื่อใช้ประกอบอาหารได้อย่างถูกต้องตามกฎหมายในสหรัฐอเมริกาค่ะ
ซึ่งสามารถดัดแปลงพันธุกรรมนี้นะคะ
เจริญเติบโต
เพิ่มขนาดได้รวดเร็วกว่าแซลมอนในธรรมชาติ
ไม่สามารถที่จะ
ลดระยะเวลาในการเลี้ยง
ก่อนที่จะจับมาขายหรือนำไปบริโภคนั่นเองค่ะ
ตะกร้า
แสดงการเปรียบ
ตกปลาแซลมอนดัดแปลงพันธุกรรม
ปลาแซลมอนแอตแลนติกนะคะ
ลองดูนะคะ
ปวดไหมคะ
กรรม
จะมีน้ำหนักที่มากกว่า
แอตแลนติก
ซึ่งพบในธรรมชาติ
แม้ว่าจะมีอายุน้อยกว่าก็ตาม
ทำให้สามารถที่จะเพิ่มผลผลิต
และลดระยะเวลาในการเลี้ยงลงไปได้ค่ะ
ตอบมานะคะ
ตัวอย่างของ
ประยุกต์ใช้ในเชิงนิติวิทยาศาสตร์นะคะ
นิติวิทยาศาสตร์
ทางกฎหมายนะ
อย่างที่นักเรียนน่าจะเคยได้ยินบ่อยๆนะคะเกี่ยวกับ
การตรวจ
ลายพิมพ์ DNA หรือ RNA
ก็เป็น
ว่าบุคคลแต่ละบุคคลที่จะมีลำดับนิวคลีโอไทด์ที่แตกต่างกันนะคะ
ไปที่จะไม่มีใครที่มีลำดับนิวคลีโอไทด์เหมือนกันทุกประการ
ยกเว้น
แฟลตรวมค่ะ
ดังนั้นเราจึงสามารถที่จะใช้ความแตกต่างนี้นี่ในการตรวจ
ลายพิมพ์ดีเอ็นเอเพื่อที่
บุคคลได้ค่ะ
ดังรูป
แสดงอยู่ตอนนี้นะคะ
ตัวอย่างของลายพิมพ์ DNA ของบุคคล 4 บุคคลค่ะ
จะเห็นได้ว่าแต่ละคนนะคะ
มีลายพิมพ์ดีเอ็นเอที่แตกต่างกันค่ะ
ตัวอย่างของการใช้ประโยชน์จากลายพิมพ์ DNA นะคะ
สามารถที่จะปิด
เมเนของผู้ต้องสงสัย
เย็ดเอเชีย
พบในที่เกิดเหตุได้นะคะ
มีรูปแบบของลายพิมพ์ดีเอ็นเอที่ตรงกันนะคะ
แสดงว่า
มาจากบุคคลเดียวกันค่ะ
ขอบคุณนะคะ
มีลายพิมพ์ DNA ของ
ในที่เกิดเหตุของคดีคดีหนึ่งนะคะดังที่ปรากฏอยู่ตรงนี้คะ
คนด้านท้ายที่นักเรียนเห็นอยู่ก่อนหน้านี้คือผู้ต้องสงสัยในคดีนั้นค่ะ
นักเรียนคิดว่าใคร
เจ้าของ
เลือดในที่เกิดเหตุคะ
ยังดูไม่ชัด
เดี๋ยวครูลองขยายให้ดูชัดๆนะคะ
อันนี้คือ
คน 10 คน
เป็นผู้ต้องสงสัยนะคะ
นี่คือ
ลายพิมพ์ DNA
ตรวจที่เกิดเหตุค่ะ
ให้เวลานักเรียน
ประมาณ 10 วินาทีนะคะ
ใครคือเจ้าของคราบเลือดในที่เกิดเหตุค่ะ
หมดเวลาแล้วนะคะ
ตอบญาติกันหรือเปล่าคะ
คำตอบ
คนนี้นี่เองนะคะที่เป็นผู้ต้องสงสัย
เป็นคราบเลือดในที่เกิดเหตุค่ะ
รู้ได้อย่างไรนะคะว่าคนคนนี้คือเจ้า
คราบเลือดในที่เกิดเหตุนะคะ
มาจาก
ผลของลายพิมพ์ DNA ของเขานะคะ
กลับ
เลือดในที่
เกิดเหตุ
ตำแหน่งเลย
นะคะ
เราอาจจะยังบอกไม่ได้หรอก
คนร้าย
หรือผู้ที่
กระทำความผิดในคดีนั้นจริงหรือเปล่านะคะ
แต่ว่าผลที่ได้นี่ก็สามารถนำมาใช้เป็นหลักฐานแวดล้อมอย่างหนึ่ง
พิจารณาคดีเพื่อที่จะหาตัวผู้ร้ายที่แท้จริงได้ค่ะ
ที่มีนะคะ
หรือว่าเป็นตัวอย่างหนึ่งนะ
ในการนำเทคโนโลยีทาง DNA
มาใช้ในด้านนิติวิทยาศาสตร์นะคะ
อันนี้เราขอแอบจำไว้นิดหนึ่งว่าการที่เราจะสร้างลายพิมพ์ DNA ได้นี่
ก่อนอื่นเลยนะคะเราจะ
มี DNA
มาทดสอบก่อนนะคะ
เราอาจจะได้มาจากเลือด
เป็นต้น
ถ้าหากว่า
ก็ไม่รู้เหมือนกันว่าจะเอาอะไรมาตรวจนะ
วันนี้ปัจจุบันนะคะ
หน่วยงานต่างๆในหลายประเทศนี่
ในการสร้างฐานข้อมูลลายพิมพ์ DNA
นี่สามารถนำมาใช้ในการระบุบุคคลได้นะคะโดยที่ประเทศไทยเราเองนี่ก็เริ่มมีการจัดทำฐานข้อมูลดีเอ็นเอนะคะ
คนที่เป็นผู้ต้องหาหรือนักโทษนะคะ
จะได้ใช้ในการซื้อ