(อาจารย์) นะคะ ท้าย ๆ คาบ
ดูสไลด์ตามไป
สวัสดีค่ะ
ได้ยินนะคะ
มีใครเข้า classroom ไม่ได้ไหมคะ
s d i d e s s
พอดีครูสอนวิชานี้หลายห้องนะคะ
ก็จะมีตั้งชื่อชั้นเรียนแยกกันไปนะคะ
วันนี้เราพูดถึงเรื่องของ interaction นะคะ
ภาษาไทยก็คือการปฏิสัมพันธ์นะคะ
ตามชื่อวิชาของเรานะคะ
การปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับคอมพิวเตอร์
เราพูดถึงมนุษย์พูดถึงบริบทนะคะ
สภาพแวดล้อมนะคะ ของการทำงานที่มีมนุษย์ที่มีคอมพิวเตอร์
ในกระบวนการทำงานไปแล้วนะคะ
พูดถึงกระบวนการทำงานเรียนรู้รอบรู้นะคะการถ่ายทอด
ก็คือเกี่ยวกับมนุษย์นะคะ
การประมวลผลนี้ไปแล้วนะคะ
เราพูดถึงเทคโนโลยีไปแล้วด้วยนะคะ
ในคราวที่แล้วในคราวนี้ยังอยู่ในเฟสของมนุษย์กับคอมพิวเตอร์อยู่นะคะ
ก็คืออยู่ในส่วนตามตัวแดง ๆ ของ sci นะคะ
ก็คือภาพนี้วันนี้จะพูดถึงเรื่องของการออกแบบอินพุต เอาต์พุตนะคะ
โดยใช้หลักการโอโคโนมินะคะซึ่งตัว input และ output นี่เราจะเรียกว่าส่วนต่อประสานนะคะ
ถือเป็นหนึ่งในกระบวนการคอมพิวเตอร์กราฟิก
เหมือนกันนะคะ
ยังอยู่ในรูปนี้อยู่นะ
ในไดอะแกรม hci นี่ค่ะ
คราวนี้นะคะ
ตัว Content นะคะ ที่จะพูดถึงวันนี้
ก็จะมีทั้งนิยามนะคะ
ของการปฏิสัมพันธ์
ก็คือความหมายนั่นล่ะนะคะ
ปฏิสัมพันธ์คืออะไรบ้างมีแบบจำลองนะคะ
ที่เราถือเป็นตัวหลักนะคะ
ของงานปฏิสัมพันธ์นะคะมีโมเดลนั่นแหละ
มีแบบจำลองของใครบ้างนะคะ
หลักของตรรกยะศาสตร์หรือโอโคโนมินะคะ
และอีกคำหนึ่งเป็นคำใหม่เราน่าจะยังไม่เคยได้ยินก็คือกระบวนแบบนะคะ
ที่เราจะใช้ในส่วนของ interaction นะคะ
หรือส่วนต่อประสานนะคะ
แล้วสุดท้ายครูก็จะสรุปให้ ว่าเราเรียนอะไรไปบ้างนะคะ
และจะมีแบบฝึกหัดให้ทำมีงานให้ทำนะคะอันนี้มาดูนิยามของการปฏิสัมพันธ์ก่อนนะคะ
(อาจารย์) หัวข้อขึ้นมาค่ะ เพราะว่าในนี้มีงานให้เราด้วย 2 งานนะคะ
ึ้นมาค่ะ เพราะว่าในนี้มีงานให้เราด้วย 2 งานนะคะ
ท้ายๆคาบค่ะ ดูสไลด์ตามไป
สวัสดีค่ะ ได้ยินนะคะ
มีใครเข้า classroom ไม่ได้ไหมคะ
s c i d s s พอดีครูสอนวิชานี้หลายห้องนะคะ ก็จะมีตั้งชื่อ ชั้นเรียนแยกกันไปนะคะ
วันนี้ เราพูดถึงเรื่องของ interaction นะคะ
ภาษาไทยก็คือการปฏิสัมพันธ์นะคะ
ตามชื่อวิชาของเรานะคะ การปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับคอมพิวเตอร์นะคะ
เราพูดถึงมนุษย์
พูดถึงบริบทนะคะ สภาพแวดล้อม
ของการทำงานที่มีมนุษย์ที่มีคอมพิวเตอร์ในกระบวนการทำงานไปแล้วนะคะ
พูดถึงกระบวนการเรียนรู้รับรู้นะคะ
การถ่ายทอดก็คือ
เกี่ยวกับมนุษย์นะคะ การประมวลผลนี้ไปแล้วนะคะ
เราพูดถึงเทคโนโลยีไปแล้วด้วยนะคะ ในคราวที่แล้วในคราวนี้นะคะ
ยังอยู่ในเฟสของมนุษย์กับคอมพิวเตอร์อยู่นะคะ
ก็คืออยู่ในส่วน
ตาม ตัวไดอะแกรมของ sci นะคะ ก็คือภาพนี้
วันนี้จะพูดถึงเรื่องของส่วนของการออกแบบอินพุต เอาต์พุตนะคะ
โดยใช้หลักการอบรมนะคะ
ซึ่งตัว input และ output นี่เราจะเรียกว่าส่วนต่อประสานนะคะ
ถือเป็นหนึ่งในกระบวนการคอมพิวเตอร์กราฟิกเหมือนกัน
นะคะ ยังอยู่ในรูป
ในไดอะแกรม sci นี่ค่ะ
คราวนี้นะคะ
ตัว Content นะคะ ที่จะพูดถึงวันนี้
ก็จะมีทั้งนิยามนะคะ ของการปฏิสัมพันธ์ก็คือความหมายนั่นแหละนะคะ
ปฏิสัมพันธ์คืออะไรบ้าง
มีแบบจำลองที่เรา ถือเป็นตัวหลักนะคะ
ของงานปฏิสัมพันธ์นะคะ
มีโมเดลนั่นแหละนะคะ
มีแบบจำลองของใครบ้างนะคะ
หลักของการยศาสตร์หรือโอโคโนมิอีกนะคะ
และอีกคำหนึ่งนะคะ เป็นคำใหม่แล้วน่าจะยังไม่เคยได้ยิน
ก็กระบวนแบบนะคะ
ที่เราจะใช้ในส่วนของ interaction นะคะ
ในส่วนต่อประสานนะคะ
และสุดท้ายนะคะ ครูก็จะสรุปให้ว่าเราเรียนอะไรไปบ้างนะคะ
แล้วก็มีแบบฝึกหัดให้ทำมีงานให้นะคะ
คราวนี้มาดูนิยามของการปฏิสัมพันธ์ก่อนนะคะ
การปฏิสัมพันธ์คืออะไรนะคะ
ก็คือการติดต่อสื่อสาร
ระหว่าง user กับ ระบบง
นะคะ ก็คือผู้ใช้กับระบบนะคะ
โดยติดต่อผ่านการที่เราเรียกว่าส่วนต่อประสาน
นะคะ
ซึ่งถ้าเป็นมนุษย์กับมนุษย์ที่เราจะเรียกการสนทนากันนะคะ
แต่พอเป็นระบบนี้
เราไม่สามารถคุยกับคอมพิวเตอร์ได้โดยตรงนะคะ
เราจะติดต่อกับคอมพิวเตอร์กับระบบคอมนี่ผ่าน...ส่วนคอม
ผ่านส่วนที่เรียกว่าส่วนต่อประสานหรือ
เราจะเรียกว่าผ่านตัวกลางนะคะ
ส่วนต่อประสาทเราจะเรียกว่าตัวกลางระหว่างผู้ใช้กับตัวระบบเองนะคะ
ส่วนต่อประสานเราจะเริ่มใช้เมื่อไหร่เราจะเริ่มใช้เมื่อผู้ใช้ป้อนคำสั่งนะคะ
หรือการออกคำสั่งนั้นให้ตัวต่อประสาน
และหน้าที่หลังจากนั้นก็จะเป็นหน้าที่ของตัวต่อประสานที่จะดำเนินการต่อผู้ใช้
ดังนั้นนะคะ
จึงสรุปได้ว่าการสื่อสารระหว่างคนนี่
ระหว่างมนุษย์หรือผู้ใช้กับระบบนี่
เป็นแบบการสื่อสารที่เราเรียกว่า indirect language ก็คือเราเรียกว่าภาษาทางอ้อม
เพราะเราไม่ได้คุยกับคอมพิวเตอร์ทางตรงเหมือนมนุษย์
เพราะเราไม่ได้คุยกับคอมพิวเตอร์ทางตรงเหมือนมนุษย์กับมนุษย์ ก็คือสื่อสารโดยตรงแต่ของเรานะคะ
สื่อสารผ่านส่วนต่อประสานเราเรียกว่า indirect นะคะ
คราวนี้แบบจำลองการปฏิสัมพันธ์มีแบบจำลองหลัก ๆ อยู่ 2 ตัวนะคะ
อันแรกเลยก็คือแบบจำลองที่เราพูดถึงก็คือแบบของ norman นะคะ
เป็นต้นกำเนิดของคนที่คิดเกี่ยวกับทฤษฎีเกี่ยวกับการปฏิสัมพันธ์นะคะ
โดยก่อนที่เราจะพูดถึงแบบจำลองนะคะ
เราจะต้องรู้จักในสามส่วน
นี่ก่อนนะคะ
คำศัพท์เวลาที่เราจะสร้างส่วนต่อประสาน เราจะต้องรู้คำศัพท์ก่อนนะคะ
เราค่อยเรียนรู้แบบจำลองว่ามีกระบวนการอะไรบ้างนะคะ แล้วก็ตอบ
ราคา ของการปฏิสัมพันธ์มีอะไรบ้าง
โดยนะคะ ส่วนที่เกี่ยวข้องมีอยู่ 4 คำนะคะ อันนี้เราต้องมีความเข้าใจในคำศัพท์ 4 คำนี้ก่อนนะคะ
ก่อนที่เรา จะไปสร้างส่วนต่อประสานในการปฏิสัมพันธ์นะคะ
คำแรกก็คือโดเมนนะคะ โดเมนคืออะไรนะคะ
keyword ที่สำคัญของ Content นะคะ
อาจารย์จะทำไฮไลท์สีเหลืองไว้ให้
ให้นักศึกษาไปอ่านสอบ
จับประเด็นนะคะ
ไปสรุปเนื้อหาอีกทีนะคะ
เราสังเกต
ตัวที่เป็นไฮไลท์สีเหลืองนะคะ
เป็นตัวหนังสือสีเหลือง
เป็น keyword ที่สำคัญ ของ พารากราฟนะคะ
พารากราฟนะคะ เป็นคีย์เวิร์ดที่สำคัญของเรื่องนั้นนะคะ อย่างโดเมนเนม มันก็คือขอบเขต
สโคปของงานน่ะค่ะ เจอขอบเขตของการทำงานนะคะ ซึ่ง เวลาเราศึกษาเรื่องใดเรื่องหนึ่ง จะต้องมีสโคปหรือ
ขอบเขตของงานให้ชัดเจนนะคะ
เช่น
โดเมนของกราฟิกดีไซน์นะคะ
กราฟิกดีไซน์โดเมนหมายถึง
เราจะศึกษาขอบเขตของการออกแบบงานกราฟิกนะคะ
ยกตัวอย่าง
คือ
งานกราฟฟิก ก็เช่น การศึกษารูปทรงต่างๆรวมถึงการวาดพื้นผิว
ให้กับวัตถุ
อันนี้คือโดเมนของกราฟิกดีไซน์นะคะ
ส่วนผลลัพธ์นะคะ หรือเป้าหมาย Goal นี่ค่ะ
ก็คือสิ่งที่นักศึกษาต้องทำให้เสร็จ
ทำให้สำเร็จ
นะคะ
อย่างเช่น
ถ้าเป็นกราฟิกดีไซน์โดเมนนะคะ
เป้าหมายหรือผลลัพธ์ที่เราต้องการ
จัดการ
รูปทรงต่างๆก็คือการสร้างนะคะ
กำหนดเป้าหมายไว้ก่อน
ในเรื่องของการดีไซน์นะคะ
ในเรื่องของการดีไซน์นะคะ แล้วก็กำหนดเป้าหมายไว้ ว่าเราต้องการ สร้างรูปทรงสามเหลี่ยมสีแดงเป็นสีแดงล้วน
บนผืนผ้าใบ
อันนี้คือเป้าหมาย
เป้าหมายปลายทางหรือผลลัพธ์ที่เราต้องการ
ต้องการได้นะคะ
แล้วงานที่ต้องทำมีอะไรบ้าง นะคะ
task ก็คืองานหรือการปฏิบัตินะคะ เพื่อทำให้ ภารกิจของเราสำเร็จนะคะ
ตอนนี้ ผลลัพธ์ที่เราต้องการก็คือการสร้างรูปทรง
สามเหลี่ยมสีแดง สีแดงล้วนนะคะ
ไม่มีสีอื่นมาคั่นนะ
ผืนผ้าใบงานที่ต้องทำก็คือ เลือกเครื่องมือสำหรับเติมนะคะ เติมสี
พอเติมแล้ว
แล้วก็เลือก
รูปทรงสามเหลี่ยม
แล้วเอาไปเติมสีนะคะ
อันนี้คืองานที่ต้องทำนะคะ
สุดท้ายสิ่งสำคัญนะคะ
อีกสักหนึ่งที่สำคัญ ที่เราลืมไม่ได้คือ injection นะคะ
intention หมายถึง เจตนา
ในการสร้างงาน
หรือความตั้งใจจริง
ที่เราจะทำให้งานสำเร็จ ตามเป้าหมาย
4 คำศัพท์นี้นะคะ
แปลคำศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิสัมพันธ์นะคะ
เราต้องรู้
แปลคำศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิสัมพันธ์นะคะ เราต้องรู้ ทั้งสี่เรื่องนี้นะคะ เวลาที่เราสร้างงานปฏิสัมพันธ์นะคะ
คราวนี้เรามาดูแบบจำลองของนอร์แมนบ้าง
แบบจำลองของนอร์แมน
มีอยู่ 7 ขั้นตอนการทำงานนะคะ
เราเรียกว่าวงจรการปฏิสัมพันธ์นะคะ
interactive Cycle นะคะ
แบ่งเป็น 2 ขั้นตอนใหญ่ๆก็คือ
เราเรียกว่า
execution
มาถึงขั้นตอนการดำเนินงานนะคะ
กลับขั้นตอนการประเมิน
Evolution นะคะ
ทำแล้วก็ประเมินมี 2 ขั้นตอนใหญ่ โดยนะคะ
ดยนะคะ
การทำแบบจำลองนอร์แมนมานี่ เพื่ออธิบ
ายว่า
ทำไมบางระ
บบมาถึงใช้ง
านยาก
วางระบบ ท
ำไมบางระบบมันถึงมีความซับซ้อนนะคะ ทั้งๆที่ การทำงาน
การทำงาน
มันก็มีแค่ 2 ส่วน ก็คือไม่เป็นส่วนการดำเนินงานก็เป็นส่วนของการประเมินนะคะ
ม่เป็นส่วนการดำเนินงานก็เป็นส่วนของการประเมินนะคะ
แต่แ
บบจำลองนอร์แมนจะมาอธิบายนะคะ ให้แล้ว ให้เราเข้าใจมากยิ่งขึ้น
หลักการทำงานของระบบงานบางส่วน
ฟังงานนี้ ม
ันถึงยาก มันถึงมีขั้นตอนซับซ้อนหลายขั้นตอนบางงานทำไมมันง่าย
นะคะ
ra
kuten ก็คือการกำหนดร
ูปแบบนะคะ ให้กับผู้ใช้นะคะ ง
านบ้างงานนี่
ผู้ใช้มีความต้องการที่จะทำแต่ไม่สามารถทำผ่านระบบได้นะคะ แต่
อีกงานหนึ่งนะคะ ผู้ใช้คาดหวังว่าจะเห็น สิ่งนี้นะคะ
หรือความต้องการที่แท้จริงของผู้ใช้
รือความต้องการที่แท้จริงของผู้ใช้
แต่ตัวระบบไม่สามารถตอบสนองผู้ใช้ได้นักศึกษาเคยเห็นงานที่
ู้ใช้ได้
นักศึกษาเคยเห็นงานที่เอาเราก็ได้ นักศึกษาเป็นผู้ใช้อยู่แล้วนะคะ เป็นผู้ใช้ระบบ
มีไหมคะ ที่เราต้องการเห็นระบบ
แบบนี้
หรือ ต้องการเห็นวิว ของระบบ
รูปแบบหนึ่งแต่สิ่งที่เราเห็นเป็นอีกแบบหนึ่ง
อันนี้เราเรียกความคาดหวังนะคะ
เคยมีระบบที่เราอยากเข้าไปหรือเข้าไปจัดการได้มากกว่านี้
แต่โดยสิทธิ์ที่เราได้นี่
คือทำได้เท่านี้
มีระบบแบบนี้
เคยใช้งานระบบ
ไหน ที่
เราคาดหวังไหมคะ ว่าถ้าเกิดเราใช้ระบบนี้นะคะ
มันจะต้องได้ 1 2 3 4 แต่พอไปใช้งานจริงๆ
แล้วมาใช้งานได้แค่ 1 หรือเรามีสิทธิ์เข้าใช้งานได้แค่ 1 อย่าง
เอาอย่างนี้
ระบบของมหาวิทยาลัย
เคยเข้าไปดูเกรดผ่านระบบไหมคะ
เคย
ในระบบนั้นเราทำอะไรได้บ้างระบบบริหารการศึกษานะคะ
นักศึกษาจะเข้าไปได้ในปีของนักศึกษาเองนะคะ
เวลาเข้าไปเราแก้ไขข้อมูลส่วนตัวของตัวเองได้ไหมคะ
ได้ไหมเอ่ย
ข้อมูลส่วนตัวของเราเอง
เช่น
ชื่อผิด
นามสกุลผิด
ที่อยู่เบอร์โทรได้ไหมคะ
ได้
แล้วเราอยากแก้เองได้ไหมคะ
คือมันข้อมูลเรานะ
แต่เราอยากออกเอง แต่เราให้สิทธิ์
แต่เขาให้สิทธิ์เราแค่เรียกดู อันนี้คือความคาดหวังของเรา
คือเข้าไปแล้ว
เราอยากแก้ไขเราก็ทำไม่ได้ อันนี้เราก็เห็นแค่
มันเบอร์เก่าข้อมูลเก่า
เราต้องไปติดต่อนะคะ เจ้าหน้าที่ที่อยู่ในฝ่ายแก้ไข
อีก Step 1
พอเราเข้าไปดู
เห็นบอกตัวเองแล้ว ดูเกรดได้ไหมคะ ดูเกรดตัวเองได้ไหมคะ ดูเกรดเพื่อนได้ไหมคะ
ไม่ได้
อยากดูเกรดเพื่อนได้ไหมคะ
อยากเห็นเกรดเพื่อนไหม
อยากเห็นเกรดเพื่อน
ถามว่า แล้วเราอยากให้เพื่อนเห็นเกรดเราไหม
คำตอบเดียวกันนะคะ
เราอยาก
จะเห็นเกรดหรือข้อมูลคนอื่น
แต่ก็ไม่อยากให้คนอื่นเห็นข้อมูลเรา ผลก็ออกมาแค่เราดูได้แค่ข้อมูลเรา
ก็ดูได้แล้วนะคะ ดูได้แค่ข้อมูลตรงนี้
แก้เกรดได้ไหม
วิชานี้ตั้งใจมากเลย ทำไมถึงได้แค่ B
ทำไมถึงไม่ได้ A อย่างนี้ค่ะ
แก้ไม่ได้ค่ะ
เพราะชีวิตเราคือแค่เรียกดูนะคะ อันนี้คือ แบบจำลองนอร์แมน
อาจารย์จะมาอธิบายส่วนนี้ล่ะส่วนที่ว่า
ทำไมบางระบบมันเหมือนง่ายๆนะ
เห็นแล้วแต่แกไม่ได้อย่างนี้ค่ะ
หรืออยากดูสโคปกว้างขึ้นแต่เราก็ดูได้แค่นี้นะคะ
อันนี้คือแบบจำลองนอร์แมนจะอธิบายอธิบายระบบ ทำไมบางระบบ ถึงเป็นวิวแบบนี้วิวแต่ละคน
จะเป็นแบบนี้
คราวนี้นะคะ มีอธิบายเพิ่มนะคะ
การลงมือทำจริงๆนะคะ
ก็คือเอบาวกับบิล นี่ก็คือขยายความนะคะ
ก็คือแบบจำลองของนอร์แมน
ความเป็นจริงแล้วนะคะ ในการสร้างปฏิสัมพันธ์กับระบบนี่เราสามารถเฉพาะเจาะจงลงไปได้ เป็น 4 ส่วนหลักๆนะคะ
ส่วนแรกก็คือผู้ใช้
ส่วนที่ 2 เป็น input
นะคะ ส่วนที่ 3
เป็นตัวระบบเอง และส่วนที่ 4
ก็คือ output
นะคะ
ซึ่งสิ่งที่นักศึกษาจะต้องทำความเข้าใจก็คือใน 4 ส่วนนี้นะคะ
จะมีภาษานะคะ
ที่ใช้ในการสร้างปฏิสัมพันธ์ที่ต่างกัน
ถ้าเป็นตัวระบบเองนะคะ
ตัวระบบหลักนี่
เราจะใช้ core language นะคะ
ก็คือระบบจะใช้ภาษาแกนนะคะ
ส่วนของ การปฏิบัติ การทำงาน
นะคะ
การใช้ระบบ
อันนี้ผู้ใช้จะใช้ภาษาที่เรียกว่าภาษาภารกิจ
หรือภาษาในการทำงานหรือเราจะเรียกว่า
languageส่วนในการรับข้อมูลและแสดงผล input output นี่
เราจะเรียก Interface ก็คือส่วนต่อประสานซึ่งจะเป็นส่วนปฏิสัมพันธ์
ที่นักศึกษาจะต้องดีไซน์เพราะเราเป็นเอกเทคโนโลยีสารสนเทศนะคะ
นักศึกษาสามารถดีไซน์โดยใช้หลักการของการปฏิสัมพันธ์ได้ด้วย นะคะ
อีกหัวข้อหนึ่งนะคะ
เรารู้แล้วส่วนที่เราต้องทำ
ก็คือส่วน Interface
หรือส่วนของการสร้างส่วนต่อประสานนะคะ
เราจะสร้างแบบไหนนะคะ
จำคำนี้ได้ไหมเอ่ย
การยศาสตร์หรือ ergonomics
เคยได้ยินไหมคะ
เคยพูดไปตอนบทที่ 1
ใน
diagram
ของ sci นะคะ
มี economic อยู่
ภาษาไทยแปลว่า การยศาสตร์นะคะ หมายถึง การศึกษาถึงลักษณะ
ทางกายภาพ
ของคนนะคะ
บางทีเราจะศึกษาใน
scope ของ Human Factor
ก็คือปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับมนุษย์ กับ การใช้งานระบบนี่แหละ นะคะ
ก็เลยมีตัวอย่างนะคะ
นอกจากเราจะศึกษามนุษย์แล้วเราก็จะศึกษา
devices ต่างๆ ที่มาอำนวยความสะดวกในการทำงานนะคะ ในที่นี้
นะคะ
เราเป็นเอกทางด้านคอมพิวเตอร์นะคะ
เอกเทคโนโลยีสารสนเทศ
อยู่ใน field ของค
อมพิวเตอร์นะคะ กูก็เลยเลือกรูปภาพที่เป็น เกี่ยวข้องกับพวกเรานะคะ
อย่างเช่นการใช้งาน การนั่งการยืนนะคะ
อันนี้คือลักษณะทางกายภาพที่มองเห็นได้
หันหน้าแบบไหน ควรยืนแบบไหน มือต้องวางแบบไหนหน้าจอกับหน้าเรากับสายตานี้ค่ะ
ต้องอยู่ระดับไหนห่างกันเท่าไร
รวมถึงการออกแบบ เก้าอี้ อันนี้เป็นตัวอย่างนะคะ
การออกแบบเมาส์ ออกแบบคีย์บอร์ด ก็มีเยอะนะคะ
มีหลายอุปกรณ์เหมือนกันนะคะ
ที่ใช้หลักการ ergonomic ในการออกแบบเพื่อ ให้เหมาะสมกับ สรีระหรือกายภาพ ของแต่ละคนนะคะ
คราวนี้นะคะ
หัวใจสำคัญของบทนี้ก็คือ
interaction Style นะคะ
ภาษาไทยใช้คำว่า
กระบวนแบบ
ปฏิสัมพันธ์นะคะ
หมายถึงอะไรเอ่ย
ตำบล
กระบวนแบบนะคะ พูดถึงที่ไปที่มาก่อน
ถ้าพูดถึงการปฏิสัมพันธ์นะคะ
ภาษาง่ายๆที่เราใช้ก็คือ คำสนทนา
การพูดคุยกัน
ถ้าเป็นการปฏิสัมพันธ์แบบ
มนุษย์ 1 คือคนหนึ่งคน
ต่ออีกคนสองคนนะคะ
แต่ละคนเวลาติดต่อสื่อสารกัน
ก็คือใช้การสนทนากัน
แต่เวลาที่มนุษย์คนหนึ่ง
สื่อสารกับระบบคอมพิวเตอร์นี่
จะผ่าน ส่วนที่เรียกว่า Interface
หรือส่วนต่อประสานนะคะ
คือเราเรียกไดอะรอก
ราคา
ซึ่ง
Dunlop
จะมี
หลากหลายรูปแบบ
มากราคา เราสามารถเลือกใช้ได้ เพราะ ตัวนี้นะคะ
เน้น สอนตอนปี 3 เทอม 2 นี่
ให้นักศึกษาเอาตัว ความรู้ที่ได้ในวิชานี้ ในเรื่องนี้
ไปประยุกต์ใช้ในวิชาโครงงานคอมพิวเตอร์นะคะ
ไปใช้ในการออกแบบนะคะ
เรามาดูกระบวนแบบประกัน
อันนี้เป็นตัวอย่าง จะมีตั้งแต่กระบวนแบบเก่า ๆ เลยนะคะ
นนี้เป็นตัวอย่าง จะมีตั้งแต่กระบวนแบบเก่า ๆ เลยนะคะ จนถึงกระบวนแบบที่มียังมีใช้อยู่ในปัจจุบัน
แต่จริง ๆ มีเยอะกว่านี้อีกนะคะ
ครูทำสัญลักษณ์เยอะ
ที่ยกตัวอย่างมานะคะ เช่น Command LINE Interface นะคะ
เป็นกระบวนแบบ ในการสร้าง ส่วนต่อประสานนะคะ
ภาษาไทยใช้คำว่า
ส่วนต่อประสานที่เป็นแบบบรรทัดคำสั่งนะคะ
หรือส่วนต่อประสานที่เป็นเมนูนะคะ
เราเรียก
เมนู Interface
Natural Language นะคะ
หรือเป็นแบบ Query Interfacecoffin w i m p Point and Click ที่ได้ไม่ชัดนั่นนะคะ
Direct question Answer web Navigation
ตรงและอื่น ๆ เราสามารถเลือก รูปแบบส่วนส่วนต่อประสานต่อไปนี้
กล่าวมานี่
ไปใช้ในงานเราได้
อันนี้ยังไม่หมดนะคะ
ครูยกตัวอย่างให้ดู ให้เราพอนึกภาพออก
ว่าเราจะว่าเราจะสร้างระบบขึ้นมานี่
นักศึกษา
จะต้องมีความรู้ทางด้านการดีไซน์
พวกสอนต่อประสารนนี้ด้วยมีอธิบายนะคะ ให้บางส่วน เช่น ส่วนต่อประสานที่เป็นแบบบรรทัดคำสั่งนะคะ
เราเรียกว่า Command LINE Interface นะคะ
เป็นอย่างไรนะคะ
ก็คือ
การสร้าง Interface
ที่เ
ราสามารถบ
อก และแสดงคำสั่งให้คอมพิวเตอร์ทราบได้โดยตรง นะคะ
โดยการป้อน
โดยการป้อน ป้อนคำสั่งหรือฟังก์ชันคีย์นะคะ
คือการป้อนนี้เราอาจจะป้อนเป็นตัวอักษรเดียวนะคะ
หรือเป็นตัวย่อนะคะ
หรือเป็นข้อความเป็นคำยาว ๆ เป็นประโยคยาว ๆ
แต่มันจะต้องถูกรูป แบบของคำสั่ง
เขาเรียกซินแทคน่ะต้องถูก
เราไม่สามารถพิมพ์คำที่เราคิดได้ทั้งหมด
้องถูก เราไม่สามารถพิมพ์คำที่เราคิดได้ทั้งหมด มันจะมีคำบังคับ ว่าให้ใช้คำไหนสื่อสารกับคอมพิวเตอร์ได้บ้างนะคะ
ข้อดีของ Command line คือ
คำสั่งที่เราป้อนเข้าไปนี่ มันจะเข้าถึงตัวระบบได้โดยตรง
ไม่ต้องผ่านการแปลง
นะคะ คอมพิวเตอร์รับรู้ได้เลยทำงานได้เร็วนะคะ
ไม่ต้องผ่านการแปลงนะคะ คอมพิวเตอร์รับรู้ได้เลยทำงานได้เร็วนะคะ เพราะว่าคำสั่งโดยตรง
เหมือนเราอยากฝากหรืออยากคุยกับเพื่อน
มือนเราอยากฝากหรืออยากคุยกับเพื่อน เราก็คุยกับเพื่อนโดยตรงเลย
อันนี้ก็คือรับรู้กัน
แต่ถ้าเกิดเรา คุยกับเพื่อนคนนี้
แต่ฝากไปถึงเพื่อนอีกคนหนึ่ง
อันนี้คือมันก็จะช้าออกไป
โดยกระบวนการ
เดินทางของสารที่รับไปนะคะ
อันนี้ก็เหมือนกันถ้าเราใช้ Command line
เราสามารถสั่งคอมพิวเตอร์
ภายใต้คำสั่งโดยตรงแต่ข้อเสียของมัน คือ
เราจะต้องมีความรู้เกี่ยวกับคำสั่งที่เราจะป้อนให้กับระบบนะคะ
ว่าคำไหนบ้าง
ที่สามารถสั่งได้และคอมพิวเตอร์เข้าใจนะคะ
ยกตัวอย่างระบบที่ใช้ระบบ Command LINE นะคะ
เช่น พวก วินโดวส์ ก็มีค่ะ
แต่เป็นโหมดของ Command นะ
ที่สั่งงานเป็นหน้าจอสีดำนะคะ
แล้วก็พิมพ์คำสั่งเป็นคำน่ะนะคะ ยูนิตนี่ยูนิตไม่มีอินเตอร์เฟสเลยนะคะ
เป็นระบบCommand Line
หรือระบบปฏิบัติการ dos
ก็เป็น Command LINE นะคะ
หน้าตาของคอมมานไลน์ก็จะเป็นแบบนี้นะคะ
เป็นหน้าจอสีดำ สีน้ำเงิน แล้วแต่นะคะ
แต่ตัวหนังสือนะคะ คำสั่งก็จะเป็นตัวหนังสือภาษาอังกฤษ
ะคะ คำสั่งก็จะเป็นต
ัวหนังสือภาษาอังกฤษ นะคะ เราสามารถโต้ตอบกับระบบได้เราก็พิมพ์คำสั่งเข้าไปนะคะ
อย่างเมื่อก่อนที่ครูเคยใช้งานระบบดอสนี้ค่ะ
ะคะ เราสามารถโต้ตอบกับระบบได้เราก็พิมพ์คำสั่งเข้าไปนะคะ อย่างเมื่อก่อนที่ครูเคยใช้งานระบบดอสนี้ค่ะ อย่างเช่นครูอยากรู้ว่าไดร์ฟ C มีข้อมูลอะไรเก็บอยู่บ้างมันก็จะมีคำบังคับนะคะ เช่นเดียวอย่างนี้ค่ะ
เป็นการขอดู Drive C
ว่ามีข้อมูลอะไรบ้าง
อันนี้มีการใช้ข้อมูลคำสั่งแบบ Command LINE นะคะ
แต่ในทาง fdi นี่นะคะ
เ
รามองว่าคอมมานไลน์เป็นข้อด้อยขอ
งการปฏิสัมพันธ์แบบที่ใช้หลักการของ hci
ท
ำไมถึงเรียกว่า คอมมานไลน์เป็นข้อด้อยค่ะ เ
ราคิดว่าเ
พราะเหตุใดในการออกแบบระบบโดยใช้หลักการ sci นี่ Command line ถึงเป็นจุด อ่อน
หรือ เป็นรูปแบบโบราณ เป็นวิธีเก่า
ที่ไม่นิยมใช้
ถ้าใช้หลักการ scr ในการออกแบบ
นักศึกษาคิดว่า เป็นเพราะอะไรเอ่ย
ถ้าเราออกแบบระบบมา 1 ระบบ ให้ผู้ใช้นี่ เราจะเลือก ให้ผู้ใช้
ติดต่อกับเราผ่านตัวคำสั่งอย่างนี้ไหม
ให้พิมพ์คำสั่งถ้
าพิมพ์ผิดระ
บบก็จะตอบกลับมาว่าBl
ack Commandแปลว่า คุณพิมพ์คำสั่งผิด
คำสั่งนี้มันผิด นะคะ
อาจจะผิดในตัวคำสั่งเองหรือผิดรูปแบบ ก็ต้องพิมพ์ให้ถูกต้อง ทั้งเว้นวรรค
ทั้งพิมพ์
ตัวใหญ่ ตัวเล็ก เหมือนการเขียนโค้ด ที่เป็นแบบ Structure นะคะ
เขียนถ้ามันผิด
มันก็รันไม่ได้เหมือนกันนะคะ
อันนี้ถือเป็นข้อด้อยของ
hci นะคะ เพราะอะไรเพราะมันใช้งานยากไงระบบของเราที่ใช้หลักการ sci ก็คือผู้ใช้สามารถ ไม่ต้องจดจำอะไรค่ะ
สามารถใช้งานได้ง่าย ๆ สวยงาม
แต่พอเป็นคอมมที่หน้าจอแบบนี้
สวยงามไหม
ย
ุ่งยากในการจดจำคำสั่งนะคะ ก็เลยมองว่ามันใช้งานยาก
คราวนี้ก็จะมีรูปแบบของ
เ
มนู ...หรือเมนู Interface นะคะ
ถ้าพูดถึงเมนู
ก็คือกลุ่มของทางเลือกนะคะ มันจะปรากฏบนหน้าจอ วินโดวส์ นะ
หน้าต่างหน้าจอของเรานี่
เวลาที่เราเข้าระบบ
ไป ตัวเลือกจะต้องสามารถมองเห็นได้ทั้งหมด
ัวเลือกจะต้องสามารถมองเห็นได้ทั้งหมด ไม่ซ้อนทับกัน
ะต้องสามารถมองเห็นได้ทั้งหมด ไม่ซ้อนทับกัน เวลาเราออกแบบเมนูนะคะ
แล้วการใช้ทำเมนูมันจะเป็นข้อความน่ะค่ะ
คำแต่ต้องสื่อความหมายด้วยนะคะ
โดยหลักการของการใช้เมนูนะคะ
จะใช้หลักการจำนี่
น้อย
แต่ใช้หลัก การรู้จำ นะคะ
นะคะ
เขาเรียก recongเนี่ย
มาก
เราไม่จำเป็นต้องไปท่องจำนะคะ
ว่าเมนู คำนี้คืออะไร
แปลว่าอะไร
ราคา เมนูไฟล์อย่างนี้ค่ะ
ห
รือเมนูออกแบบ เมนูมุมมองนี่เรา
ไม่ต้องท่องจำ
แต
่เราจะเรียนรู้ก็คือการรู้จำได้เอง
อ่านคำ
เมนูสั้น ๆ เราจะรู้เลยว่า ตรงนี้แล้ว มันจะมีอะไรออกมาอย่างนี้ค่ะ
รงนี้แล้ว มันจะมีอะไรออกมาอย่างนี้ค่ะ ซึ่งการใช้งานเมนูก็คือใช้เมาส์เลื่อนแล้วก็คลิกนะคะ
เลื่อนล
ูกศรนะคะ ในห
น้า ใ
นคีย์บอร์ดนะ
บน
หน้าจอแล้วก็คลิกนะคะ
อั
นนี้คือการใช้งานเมนูนะคะ เม
นูมี 2 แบบ ใน
การสร้าง Interfaceข
องเมนู
ก็คือเมนูที่เป็นแบบครูด
เมนูค
แปลว่าอะไรเอ่ยคล
ิกแล้วไหลขึ
้นหรือลงดาวคือลง นะคะ
เราคิดเมนูปุ๊บ
เช่น คลิกเมนูในตัวอย่าง ใ
นภาพนี้
มันก็จะมีคำสั่งเมนูย่อย
ลงมา
อันนี้คือ True down
เราสามารถใช้รูปแบบนี้ในการดีไซน์ระบบงานเราได้นะคะ มีแบบหนึ่งคือ Pop Up Pop Up menu คือคลิกขวานะคะ
คลิกขวาในโปรแกรมไหนก็ได้ แล้วมันจะมีคำสั่งลัดขึ้นมา
อันนั้นก็คือเมนูเหมือนกันแต่เป็นแบบ Pop Up นะคะ
ได้ที่ไหนก็ได้ค่ะ
ใน เวิร์ด E
xcel PowerPoint หรือโปรแกรมอื่น
อาจารย์เรียกว่าเมนูแบบ Pop Up
คลิกขวาบน
พื้นที่ว่าง
คขวาบนT
itle Barน
ะคะ ม
ันก็จะขึ้นเ
ด้งขึ้นมานะคะ ไ
ม่มีหัวมีท้ายอะไรนะ
คือเด้งขึ้นมาเลยนะคะ
อันนี้เราเลือกเมนูที่เป็นแบบ pop up นะคะ ต่อไปนะคะ
กระบวนแบบ
ที่เรียกว่า Natural Language นะคะ
คือภาษาธรรมชาตินะคะ
ภาษาธรรมชาติ
ภาษาที่ใช้ในการติด ต่อ ระหว่างผู้ใช้กับคอมพิวเตอร์นะคะ
ซึ่งถ้าพูดถึงภาษาธรรมชาติ
ผู้ใช้จ๊ะ
คุ้นเคยนะคะ
เราสามารถใช้ภาษาธรรมชาติในการสั่งงานระบบได้
เรียกว่า โ
ดยถ้าเราพัฒนาระบบนะคะ
ที่ให้ระบบ
เรียนรู้
การ Speed
หมายถึงระบบเรียนรู้การรู้จำเสียงพูด
แล้วระบบก็จะโต้ตอบกับเราได้
อันนี้เราเรียกภาษาธรรมชาตินะคะ
บางทีเราจะเรียก การพิมพ์ภาษาธรรมชาติ
คือเหมือนเราพิมพ์ภาษาพูดนะ
แล้วคอมพิวเตอร์ก็เข้าใจ
อันนี้คือภาษาธรรมชาตินะคะ
หรือบางทีเราเรียกว่า ภาษาที่มนุษย์ใช้ในการโต้ตอบนะคะ
แต่ความยาก ของการสร้างภาษาธรรมชาติ
ในการติดต่อระบบ
ก็คือ
มันจะมีปัญหาเรื่องความคลุมเครือของเสียง
คือการออก ออกเสียงนะคะ ถ้ามันไม่ชัด
ระบบจะไม่เข้าใจ
ไม่สามารถทำงานได้
ตามคำสั่งเสียงที่เราออกไปนะคะ
ตามคำสั่งเสียงที่เราออกไปนะคะ มาแล้วออกเสียงไม่ชัด เหมือนเราคุยกันนิ เพื่อนก็จะงงว่าเราพูดอะไร เคยใช้คำสั่งในการสั่งงานคอมพิวเตอร์ไหมคะ