[เสียงดนตรี]
(คุณครูชนันท์ธิดา) สวัสดีค่ะเด็ก ๆ
เรามาพบกันอีกครั้งหนึ่งแล้วนะคะ
วันนี้เราจะมาเรียนรู้กัน
เรื่องคำนวณค่าใช้จ่ายง่าย ๆ
*ด้วยโปรแกรมตารางทำงานกันค่ะ
จุดประสงค์การเรียนรู้
1. ตรวจหาและแก้ไขข้อผิดพลาดของข้อมูล
2. ประมวลผลข้อมูล
*และนำเสนอข้อมูลตามวัตถุประสงค์
3. ใช้ซอฟต์แวร์เพื่อแก้ปัญหาในชีวิตประจำวัน
เด็ก ๆ ต้องเคยใช้
*โปรแกรมตารางทำงานกันมาแล้วแน่ ๆ เลย
แล้วโปรแกรมตารางทำงาน
*ที่นักเรียนเคยใช้มีอะไรบ้างคะ
เด็ก ๆ ลองตอบดูนะคะ
*ว่าจะเหมือนกับคุณครูหรือเปล่า
โปรแกรมตารางทำงาน
*Space sheet มีหลายโปรแกรม
เช่น OpenOffice Calc
Google sheet
และ Microsoft Excel ค่ะ
ก่อนที่จะเข้าสู่เนื้อหาบทเรียน
คุณครูมีคำถามสัก 2 ข้อ
อยากให้นักเรียนช่วยตอบคำถามให้คุณครูหน่อยค่ะ
ว่าคำตอบของนักเรียน
*จะเหมือนกับคุณครูหรือเปล่า
ข้อที่ 1 ถ้านักเรียนต้องการสร้างตารางข้อมูล
*เพื่อเก็บคะแนนสอบ
และคำนวณคะแนนรวมทั้งหมด
*นักเรียนจะใช้ซอฟต์แวร์ใด
ซึ่งตรงนี้เด็ก ๆ อาจจะกดปุ่มพักเพื่อหยุดคิดสักครู่
หากได้คำตอบแล้วกดปุ่มเล่นต่อเพื่อเรียนต่อนะคะ
เด็ก ๆ คงพอจะตอบได้แล้วนะคะ
เราสามารถเลือกใช้
*โปรแกรมตารางทำงาน Space sheet
เช่น OpenOffice Calc
Google sheet
และ Microsoft Excel
เพื่อเก็บคะแนนสอบ
และคำนวณคะแนนรวมทั้งหมด
ข้อที่ 2 จากข้อมูล
*การหาผลรวมของข้อมูลในเซล A2 ถึง A5
เพื่อแสดงผลในเซล A6
*สามารถทำได้โดยวิธีการใดบ้าง
ซึ่งตรงนี้เด็ก ๆ อาจจะกดปุ่มพักเพื่อหยุดคิดสักครู่
หากได้คำตอบแล้วกดปุ่มเล่นต่อเพื่อเรียนต่อนะคะ
วิธีที่ 1 ทำได้ ดังนี้
1. คลิกที่เซล A6
2. คลิกที่ปุ่ม AutoSum
เพื่อหาผลรวมของข้อมูลในเซล A2 ถึง A5
วิธีที่ 2 เอาเมาส์คลิกที่เซล A6
และพิมพ์สูตรเพื่อหาผลรวมของข้อมูล
*ในเซล A2 ถึง A5 ดังนี้
พิมพ์เครื่องหมาย =
และตามด้วย A2+A3+A4+A5
เมื่อพิมพ์สูตรเสร็จแล้วกดปุ่ม Enter
เป็นอย่างไรบ้างคะเด็ก ๆ
ต้องตอบถูกแน่ ๆ เลยค่ะ
เก่งมาก ๆ เลยค่ะ
ในวันนี้เด็ก ๆ จะได้เรียนรู้
*เกี่ยวกับการคำนวณค่าใช้จ่าย
โดยจะมีการนับจำนวน
การหาผลคูณ
และการล็อกเซลค่ะ
ในบทเรียนนี้
เราจะใช้โปรแกรมตารางทำงาน
*สำหรับคำนวณค่าใช้จ่าย
เพื่อเตรียมไปนำเสนอโครงงานวิทยาศาสตร์
*ที่จังหวัดเชียงใหม่กันนะคะ
จะมีวิธีการอย่างไรนั้น เรามาติดตามกันเลยค่ะ
ก่อนอื่น
*หากเราต้องการใช้งานโปรแกรมตารางทำงาน
เราต้องดับเบิลคลิก
*ที่ไอคอนโปรแกรมตารางทำงาน
เพื่อเปิดโปรแกรมตารางทำงาน
ซึ่งโปรแกรมตารางทำงานจะแสดงดังภาพค่ะ
จากนั้นคลิกเปิดไฟล์ข้อมูลที่เราต้องการปรับปรุง
หรือแก้ไขนะคะ
ซึ่งคุณครูบันทึกไฟล์ไว้ที่โฟลเดอร์ชื่อ Documents
ขั้นตอนการเปิดไฟล์ มีดังนี้
1. คลิกที่เมนูไฟล์
2. คลิกเลือกคำสั่ง Open เพื่อเปิดไฟล์
3. คลิกเลือกไดรฟ์และโฟลเดอร์
*ที่เราจัดเก็บไฟล์ไว้
ซึ่งคุณครูบันทึกงานไว้
*ในโฟลเดอร์ชื่อ Documents
4. ดับเบิลคลิกไฟล์ที่เราต้องการเปิด
จากนั้นก็จะปรากฏไฟล์
*ข้อมูลนักเรียนที่ผ่านการคัดเลือก
ไฟล์ข้อมูลที่นักเรียนผ่านการคัดเลือก
ข้อมูลในไฟล์จะประกอบด้วยชื่อ
ห้อง
อายุ
จากนั้นคุณครูพิมพ์ค่าใช้จ่ายแต่ละประเภท
*สำหรับ 1 คนลงในตาราง
โดยพิมพ์ข้อความจำนวนคนลงในเซล A14
พิมพ์ข้อความค่าอาหารลงในเซล B14
พิมพ์ข้อความค่าเดินทางลงในเซล C14
พิมพ์ข้อความค่าที่พักลงในเซล D14
จากนั้นพิมพ์ค่าใช้จ่ายต่อคนลงในเซล B15
C15
และ D15 ตามลำดับ
จากนั้นพิมพ์เลข 1 ในเซล A15
เพื่อแสดงว่าบรรทัดนี้เป็นค่าใช้จ่ายสำหรับ 1 คน
จากนั้นครูจะนับจำนวนคนที่ร่วมเดินทาง
แล้วใส่ไว้ในเซล A16
โดยพิมพ์สูตร ดังนี้
เริ่มต้นด้วยเครื่องหมาย =
จากนั้นพิมพ์ COUNTA
แล้วตามด้วยช่วงที่ต้องการนับ
นั่นก็คือเซล A2 ถึง A12
ดังนั้น เราต้องพิมพ์วงเล็บเปิด
*A2 เครื่องหมาย colon แล้วตามด้วย A12
จากนั้นพิมพ์วงเล็บปิด
จากนั้นกดแป้นพิมพ์ Enter
จะได้จำนวนคนเท่ากับ 11 อยู่ในเซล A16
จะเห็นได้ว่า สูตร COUNTA
จะทำการนับจำนวนเซล
*ที่มีข้อความปรากฏอยู่ในช่วงที่กำหนด
แต่ถ้าเราต้องการนับจำนวนเซล
*ที่มีข้อมูลเป็นตัวเลขจะต้องใช้สูตร COUNT
ซึ่งวิธีการใช้สูตร COUNT ทำได้ ดังนี้ค่ะ
เริ่มต้นด้วยเครื่องหมาย =
จากนั้นพิมพ์ COUNT
พิมพ์วงเล็บเปิด
และตามด้วยช่วงของเซลที่ต้องการนับ
จากตัวอย่างช่วงของเซลที่ต้องการนับ
คือ C2 ถึง C12
ดังนั้น เราต้องพิมพ์วงเล็บเปิด
C2
เครื่องหมาย colon
แล้วตามด้วย C12
และพิมพ์วงเล็บปิด
จากนั้นกดแป้น Enter
เพียงเท่านี้เราก็ทราบจำนวนแล้วล่ะค่ะ
เป็นอย่างไรบ้างคะเด็ก ๆ
การใช้สูตร COUNTA
COUNT ไม่ยากเลยใช่ไหมคะ
และสิ่งที่สำคัญเวลาเราพิมพ์สูตร
อย่าลืมนำหน้าด้วยเครื่องหมาย = นะคะ
หลังจากที่เรานับจำนวนคนได้แล้ว
ต่อไปเรามาช่วยโป้งและก้อย
*คำนวณค่าใช้จ่ายรวมแต่ละประเภท
โดยเริ่มจากคำนวณค่าอาหารรวมใส่ในเซล B16
เด็ก ๆ คิดว่าเราจะคำนวณค่าอาหาร
*รวมใส่ในเซล B16 โดยพิมพ์สูตรอย่างไรคะ
เด็ก ๆ ลองช่วยคุณครูคิดหน่อยนะคะ
ซึ่งตรงนี้เด็ก ๆ อาจจะหยุดพักสักครู่โดยกดปุ่มพัก
หากคิดคำตอบได้แล้ว
*กดปุ่มเล่นต่อเพื่อเรียนต่อได้เลยนะคะ
เด็ก ๆ ต้องตอบคำถามได้แน่ ๆ เลย
อย่างนั้นเรามาดูพร้อม ๆ กันนะคะ
ว่าจะได้คำตอบเหมือนกันไหม
ค่าอาหารทั้งหมดคำนวณได้
*จากค่าอาหาร 1 คนคูณกับจำนวนทั้งหมด
ค่าอาหารของ 1 คนอยู่ในเซล B15
และจำนวนคนทั้งหมดอยู่ในเซล A16
คำนวณค่าอาหารโดยการพิมพ์สูตรในเซล B16
ว่า =B15*A16
เพียงเท่านี้เราก็สามารถคำนวณค่าอาหาร
*สำหรับจำนวนคน 11 คนเรียบร้อยแล้วค่ะ
ซึ่งค่าอาหารมีค่าเท่ากับ 11,000 บาทค่ะ
ดังนั้น เราก็คัดลอกสูตรของเซล B16
โดยคลิกที่เซล B16
จากนั้นชี้เมาส์ไปที่มุมขวาล่างของเซล B16
จะปรากฏสัญลักษณ์
*เครื่องหมายบวกให้คลิกซ้ายค้างไว้
ลากเมาส์ไปยังเซล C16 และ D16
แล้วจึงปล่อยเมาส์
เพียงเท่านี้ก็เสร็จเรียบร้อยแล้ว
แต่ เอ๊ ทำไมค่าใช้จ่ายสูงจังล่ะ
เรามาช่วยดูสูตรกันอีกทีดีกว่าค่ะ
ครูจะลองคลิกที่เซล D16 ดูนะคะ
นักเรียนสังเกตเห็นอะไรไหมคะ
สูตรที่ปรากฏเป็นการคำนวณ
โดยนำค่าเดินทางรวม
*มาคูณกับค่าที่พักสำหรับ 1 คน
ที่เป็นอย่างนี้เพราะระหว่างที่ลากสูตรไปทางขวา
เซลทั้งหมดที่ถูกอ้างถึงก็จะเปลี่ยนตามไปด้วย
ดังนั้น จำนวนคนจึงไม่ถูกต้อง
ครูมีวิธีแก้ปัญหานี้ค่ะ
วิธีที่จะให้การอ้างถึงเซลไม่เปลี่ยนแปลง
*ระหว่างลากเมาส์ไปทางขวา
เราสามารถทำได้โดยการล็อกเซล
ซึ่งการล็อกเซลเป็นการกำหนดให้อ้างถึงข้อมูล
ในแถวหรือคอลัมน์ที่อยู่หลังสัญลักษณ์นี้เท่านั้น
และไม่เปลี่ยนอ้างถึงเซลอื่น
เมื่อมีการคัดลอกสูตรนี้ไปไว้ที่อื่น
เราจะใช้สัญลักษณ์ $ ในการสั่งล็อกเซลค่ะ
ดังนั้น เรามาล็อกเซลกันเลยดีกว่าค่ะ
จากสูตรคำนวณเราต้องการล็อกเซล A16
เพราะเป็นข้อมูลจำนวนคนทั้งหมด
*ที่เราต้องการคำนวณค่าใช้จ่าย
ดังนั้น เราจะพิมพ์ =B15*$A$16 ในเซล B16
และกด Enter
จากนั้นเลื่อนตัวชี้เมาส์ที่มุมล่างขวาของเซล B16
และคลิกซ้ายค้างไว้
ลากเมาส์ไปยังเซล C16 และ D16
จึงปล่อยเมาส์
ลองตรวจสอบสูตร
*ที่อยู่ในเซล C16 และ D16 อีกครั้งนะคะ
ถูกต้องแล้วใช่ไหมคะนักเรียน
คราวนี้เราจะคำนวณค่าใช้จ่ายรวมทั้งหมด
โดยการพิมพ์สูตร
*=SUM(B16:D16) ในเซล E16
และกด Enter
เพียงเท่านี้
*เราก็จะได้ค่าใช้จ่ายรวมทั้งหมดเรียบร้อยแล้ว
ซึ่งค่าใช้จ่ายรวมมีค่าเท่ากับ 49,500 บาทค่ะ
เป็นอย่างไรบ้างคะเด็ก ๆ
ไม่ยากเลยใช่ไหมคะ
เพียงเท่านี้เราก็สามารถนับจำนวน
ล็อกเซล
หาผลคูณ
และคำนวณค่าใช้จ่ายได้แล้วค่ะ
ซึ่งเด็ก ๆ สามารถนำไปปรับประยุกต์
*ในการคำนวณค่าใช้จ่าย
ในชีวิตประจำวันของเด็ก ๆ ได้นะคะ
เช่น การคำนวณรายรับรายจ่ายประจำวัน
หรือบัญชีออมเงินก็ได้นะคะ
คุณครูมีคำถามชวนคิด
อยากให้เด็ก ๆ ช่วยตอบหน่อยค่ะ
ว่าหากคุณครูต้องการคำนวณค่าอาหาร
สำหรับงานวันเด็ก
ซึ่งมีข้อมูลตามรายละเอียดด้านล่าง
ให้เด็ก ๆ บอกสูตรในการคำนวณ
*ที่ต้องพิมพ์ลงในเซล C4 ให้หน่อยได้ไหมคะ
ซึ่งตรงนี้เด็ก ๆ อาจจะกดปุ่มพักเพื่อหยุดคิดสักครู่
หากได้คำตอบแล้ว
*กดปุ่มเล่นต่อเพื่อเรียนต่อได้เลยนะคะ
ไม่ยากเลยใช่ไหมคะเด็ก ๆ
คุณครูเชื่อว่าเด็ก ๆ ต้องทำได้แน่ ๆ เลยค่ะ
หากเด็ก ๆ ได้คำตอบแล้ว
*เรามาฟังเฉลยพร้อม ๆ กันเลยนะคะ
ซึ่งสูตรที่พิมพ์ในช่อง C4
ก็คือ =C3*$B$C อย่างไรล่ะคะ
เด็ก ๆ ต้องตอบถูกกันแน่ ๆ เลยค่ะ
เยี่ยมมาก ๆ เลยค่ะ
เรามาสรุปสิ่งที่เด็ก ๆ ได้เรียนรู้
*จากบทเรียนนี้กันนะคะ
สามารถใช้โปรแกรมตารางทำงาน
*ในการประมวลผลข้อมูล
เช่น นับจำนวน
คำนวณผลรวม
การล็อกเซล
ทำได้โดยใช้สัญลักษณ์ $
เป็นการกำหนดให้อ้างถึงข้อมูลในแถว
หรือคอลัมน์อยู่หลังสัญลักษณ์นี้เท่านั้น
และไม่เปลี่ยนอ้างถึงเซลอื่น
*เมื่อมีการคัดลอกสูตรนี้ไปไว้ที่อื่น
สุดท้ายนี้คุณครูหวังว่าเด็ก ๆ
*คงจะนำความรู้จากโปรแกรมตารางทำงาน
ไปประยุกต์ใช้ในกิจกรรมต่าง ๆ นะคะ
บ๊ายบายค่ะ
[เสียงดนตรี]